Skip to main content

Full text of "Comh-chruinneachidh orannaigh Gaidhealach,"

See other formats



fìes, !.<&(,. /5 


O R A N N A I G H 


L E 

Ann. 'N Eilean Eigg 

V O L. L 


ClO'bhuailt ana le Walter Rusdimaw. 


Entered ia Statìoners' Hall, according 
to Ad of Parliament. 

To James Grant, younger 
of Corlemony, Efq; Adva«* 

S I R, 

A PiTBLiOATioN wli'ich, In a greaw 
meafure, owes its origia and 
completion to tlie generofity and fpirit 
of the family of Coriemony, tlirows 
itfelf naturally upon their protedlion^ 
It is particularly folicitousto enjoy the 
patronage of one who is equally an or- 
nament to his family , and topolite learn- 
ing. But it is not the intention of 
this addrefs to enumerate virtues and 
accompUfhments fo generally known, 
and to which I am not quahfied to da 
a z juftice ;, 

( iv ) 

juftice ; I Oiily mean to give a public 
teftimony of the profound refpedl I 
liave for your family, and the deep 
fenfe I entertain of tlie u.ncommon 
friendfhip writh v^hich I have been ho- 
noured by you^ and your v^^orthy father, 
in the courfe of this undertaking. I am, 

S I R, 

Your moft obedient, 

And moft obhged Servant, 

R. Macdonald. 

P R E F A C E, 

P K E F A C E. 

'^ F^HE Gaelic Langaage, now ftrug- 
J gling for exifterice in a narrow 
corner, was once tke mother tongue of 
'tlie principal ftates of Europe. It was, 
in particular, and for a coniiderable 
length of time, the only language 
fpoken by our anceilors, the ancicnt 

The concife and nervous exprefiion 
of this language ; it's pafTionate and 
elevated tone; difplay, in Ìively co- 
lours, the national fpirit of Caledonia ; 
that ipirlt which bad effe^lually repei- 
led the invafiòns of thofe who had 
torn the reil of Europe to pieces.. 

Tne intriniìc excellence of the Ian~ 
guagc itfelf, added to that love of an- 
cient cuiloms fo prevalent among 
mankind, and fo confpicuous among- 
the Caledomans, niight feem, af firil 
view, to glve immortahty to the Gaehc 
tongne : But many poHtical caufes, 
which it is not my prefent purpofe ta 
enumerate, concurred to introduce the 
Englifh,. lan.qua'^e into thia coimtry^, 

vi P R E F A C E. 

and t;o render it fafhionable at Court. 
— From this period, we date the de- 
eay of the Gaelic language. The 
Englifli, whieh paved the way to ho- 
nour and preferment, was naturally 
cultivated with care; while the Gaelic, 
the knowledge or fludy of v/hich 
could not then be attended with any 
emolument, and the fpeaking of 
which became even unpolite, was as 
naturally neglecfted, and often treated 
with contempt., The influence of 
thefe caufes became the more obvious, 
and operated the more powerfully, 
the nearer tbey approached to our 
times ; fo t.liat the very remembrance 
of a language, which had once been 
generaì over almoft all Europe, was ia 
danger of being entirely obhterated., 

At this critical period a fortunate 
event happened.. Some individuals, 
animated with the love of their natlve 
languagev regretted the danger to 
which they faw it expofed. Compo- 
fitions ofgreat merit in the language 
were known to exifl;. Inquiry was 
made after thefe, with a view to pub- 
\Sh them i and this^ was Qfteemed the 


. P R E F A C E. vli 

beft metliod of preferving die lan- 
guage itfelf. Tlie inquiry was atten- 
ded witli confiderable fuccefs ; and a 
few years ago, fome fragments of tlie 
beft and moft ancient Gaelic Poetry 
wereofFered to the public in an Eng- 
lifli tranilation, infpired with a confì- 
derable fliare of the majefty, fìmpli- 
city, and elegance of the original com- 

The appearance of thefe Foems ex~ 
cited miiverfal attention. The High- 
landers, perhaps, were the only peo- 
ple in Europe whom they did not 
aftonifh. Independent of the beauty 
of their compofìtion, they ferved to 
exhibit a picìure of hunian manners 
fo exalted and reflned, that fome per* 
fons, judging from their own depravi- 
ty, could not beheve the exiftence of 
the ftateit defcribed. Thegeneralvoice, 
however, declared ìn favour of the au- 
thenticity of the Poems ; and thegeneral 
voice has been fupported by the opi- 
nions of men of genius and extenfìve 
learning *.-— The denneation of Galedo- 


^ Lard Kmma^ Dr Blaìni^ 

vni P R E F A C E. 

niaii manners, exhibitedin tliefe poems, 
while it gratified the curiofity, com- 
manded iikewlfe the admiration of 
Europe. MeD of tafte and genius, in 
all parts, have coveted an acquaintance 
v/ith a langiiage vvdiich could boaif of 
the nrme of O s s i a n ; and could 
triumph, almofì: umivaled, in the exal- 
ted characfìer of Fi n g a l. Thus the 
love of the Gaehc has been revived ; 
and a tafce lor Gaelic compofitions has 
becomie generaL 

The Editor, niovcd by thefe confi- 
derations, and defirous to preferve his 
mother tongue, has bèilowed mAich 
labour and expence, during the courfe 
of two years, in colledling the poems 
now offered to the pubhc. 

Mofl of the pieces in the firft vo- 
lume have been compofed within the 
lafl tvv^o hundred years ; and hence, 
fome Enghfli vv^ords have been a- 
dopted in the Gaefic' compofitions : 
Since the. commencement of this pe- 
riod, the intercourfe between the 
Highlands and the low country has 
been confiderable. Thc p^ogrefs of 

F R E F A C E. ix 

faciety lias glven rife to new ideas, 
and Qccafioned the introducflion of 
maay arts, to whicli the Highlanders, 
in their ilate of ancient fimpHcity, 
were entire flrangers, and for which, 
therefore:^ they could have no lan^ 
guage. In this fituation, it was but 
natural to expetì, that the Gaelic 
Poets of later days, in alluding to 
thofe ideas and arts, ihould be redu- 
ced to the neceflity of adopting, upon 
fuch occaCons,. the Engliih idiom and 
xhe EngUih term of expreiTion. Ex- 
cepting wordsintroduced in this man- 
ner, and which could not be altered 
without doing vlolence to the mean- 
ing of the author, no expreiTion has 
been admiitted into the prefent collec- 
tion but what is pure Gaelic, and nq 
pieces have been received but thofe of 
approved merit. 

AIl the fongs are fet to mufic. The 
nature of the language is fuch, that 
the worcls properly fupport the found ; 
the tunes are well adapted to the fub- 
jedl, and commonly known and fung 
by every perfon in the Highlands. 


X P R E F A C E; 

The mujGc is not of that Hght kind^ 
that can only tickle the ear ; it has 
power to intereft the paffions and 
tonch the heart. It has commanded 
the attention of a Sovereign, who is 
no leis ceiebrated as a judge of the 
fine arts, than for his abiHties in, the 
cabinet, and his condn^ in the field, 
This illuftrious perfonage has procu* 
red from a gentleman of North Bri- 
tain, a colle61ion of Highland tunes, 
and he efteems them extremely valua- 
ble. Is it poffible not to admire the 
mufic that can give pleafure to the 
King of Pruffia ? 

The elegies on the death of fome e- 
minent men in the Highlands are not 
the compofition of venal poets, ftrain- 
ing to exprefs fentiments they never 
felt; but the genuine eftufions of 
the heart on tlie lofs of a friend 
and protecflor ; for fuch to them was 
the chief of their tribe„ They looked 
on him as a father, whofe commands 
they were bound to obey ; he in re- 
turn protedted them from iiijuries, 
relieved their neceffities, and fup- 
plied their wants ; and the very loweft 


P R E F A C E. xi 

of his dependants was admitted to his 
hofpitable board, and rejoiced with 
him in the halL Expreffive of this is 
a faying now grown proverbial in 
the Highlands : Suidhe tbuairn-fhear ; 
fuidhe thail-fhear ; fuidhe gach duine 
mar as deife^ agusfuidhe ufa leifd-fhear i 
*' Sit down, turner ; fitdown, taylor; 
fit down every man as is convenient, 
and fit down, thou arrow-maker. 

The fecond volume will confift of 
poems of a much older date than thofe 
of the firft, fome being as far back as 
the third and fourth centuries. As 
our anceftors were then furrounded 
with enemies on all fides, their miHta- 
Tj exploits will employ the greateft 
part of the bòok. If we Hve in hap- 
pier times, when we can have leifiire 
to apply to the foft arts of peace, let 
"us pay at leaft a tribute of gratitude to 
the memory of thofe heroes of ancient 
tiays, to whofe valour it is ov^ing that 
we are yet a people. They fought for us 
before we had any exiftence, and their 
breafts once glowed with the love of 
fame. In Greece or in Rome, ftatues 
and altars would have marked the fcene 


xii P R E F A C E. 

of every glorious deed ; all that is 
afked of us is, That we fliould not let 
their names and their language entire- 
iy perifli. 

lEgreglas animas qu£, fanguìne, nohìs 

Hanc patriafn pe^erere, fuo^ decemte fupremìs 


I N S T R U C T r O N S 

F O R R E A D^I N G T H E 


FOR the more eafy perufal of this work to thofc 
who are not expert in reading the langiiage, 
thongh perhaps their mother-tongue, the follow- 
ing general rules are laid down, called by our 
grammarians the pronounciation of the fecondary 
mutes, bh is always founded as a t; confonant ; 
as, from Bru (a beily), Do bhru (thy belly), muft 
be read as if written Do vru, ch as the Greek %, 
or as the Scots pronounce the ch in the words 
charaSìer and chaos : as, Mo chlann (my children), 
muft be read as if written Mo ^lann, db before a 
vowel, whether in the beginning or middle of a 
word, has the fame pronounciation with y. So, 
Dhofan (unto him), and Cradhach (tormenting), 
muft be read as if written Tofan, Craya%. fh ìs 
iiever at all pronounced. So, fhir ! (O man \), 
fhutlfeìn (his own blood), muft be read ^ir ! 
^uìl fein. gh is commonly pronounced as dh ; fo 
that thefe two letters are often ufed indifFerentìy. 
mh is pronounced as a v confonant. So, Mo 
mhallachd dhofan (my curfe unto him), muft be 
read, Mij valla%d yofan. ^/^isalways pronounced 
as in the Enghlh, fh is pronounced as h alone, 
though / be commonly equal to the Enghlh fi. 
So Sean (old), is to be read, Shean : but when the 
fenfe is changed, as if one was faying, a fhean 
duine ! (O old man!), the/is not to be pronoun- 
ced, but read as if written'C? a heanduine ! But be- 
jng (as we call it) the polTeffive letter, it muft al- 
b ways 

( xiv ) 

ways be ufed. th has the hke pronoundation. 
Sp, J theìne loìfgich ! (O burning fire !) muft be 
read, J heìne loifgi^/^. 

It is likewife to be obferved, that f lofes its 
found after /. So, Feadh an tfaoghail (through 
the world), is to be read, Feay an taoyail. And 
alfo all the vowels that have this accent (' ) above 
theni are to be pronounced long, in whatever part 
of a word it may occur. 




MlANNT a Bhair a thuair aois i 

Profnuchad Càtha Dhomhnuiil a 'h lola 5 

Oran na comhachaìg ^ 7 

Oran cùmhadh choire 'n eafa 16 

Marbh-rann do Shir Seumas Domhnuliàch 21 

Marbh rann DomhnuiU ghuirm oig 23 

Marbh-rann do mhac Dhùghail Dhùnolladh 26 

Fuaim a 'n taif le Inghinn Alaftair ruaidh 27 
Oran le Inghinn Alaftair ruaidh do Shir 

Tormaid 31 

Oran le Pol crubach do lan mac Shir Ruairidh 34 

*N crònan le Inghìnn Alaftair ruaidh 3 j 

Oran le Uilliam Mac Goìnneach 42 

Oran le Alaftair Mac Coinneach 45 

Oran le lain Bcton 46 

Oran do mhac Shimidh 49 

Cùmhadh do mhac Leod 52 

Oran le Ruairidh Mic Mhuiridk 58 

Gran do mhac mhic Aillein È4 

Marbh-rann do mhac mhic Aitlein ^•) 

Cùmhadh chlann Domhnuill 70 

Oran le Nial Mac Mìiuirich 7^^ 

Marbh-rann do mhac mhic Aillein j\ 

Moladh an leoghùinn 78 

Oran do Shir Lachuinn Mac Gilleoia 85 

Oran do Lachuinn Mor Mac Ghilleoin 89 
Oran do dhaoine uaifle an 'n Ealain fgiatha- 

naich j)j 

Oran do 'dh Aonghas^ bhaile fhiunlaidh ^-j 

3ran do dh' Alaftair dugh Ghlinne-garaidh ^i^ 

Oran do mhac Inbhinn an 't fhratha 100 

^ran do dh* Eoin breac Mac Leod lo^ 
b 2 Luinneair 

xvi Ak clar.inniseach. 


Lùiniteag- TnhÌG Leod 107 

Lùinreag le Callum a Ghlinne 1 1 1 

Lùinneag le lain Mac Dhubhail mhicLachuinn 113 

Bhanarach dhonn le Alaftair Mac DomhnuiU 1 15 

Failt na mor thÌr leis an aon cheudnà 1 1 8 

Jorram leìs an aon cheudna I2l 

Oran do Shir lain Mac Ghilleoin 125 

Koinn le Domhnuill Friofal *2j ; 

Marbh-fann Alaftair uiibhraick 133 

Cumadh Alaftair dhoinn 135 

Cùmhadh do dh* larla Earragbaidhail 138" 

lumairich Alaflair a Eignaig ' 143 

Beannachadh luinge chknn RaonuiU 145 

Oran do Domhnuill gorm 166 

Oran do thriath Dhùbhairt 168 

Oran le lain Mantach do DomhnuiII gorm òg 170 

Oran do 'n teafaich 173 

.Oi-an do dhìas Inghinn mhic Domhnuill dùgh 1 7^ 

Oran do dh Eachonn ruadh na 'n càth 178 

Oran do Thighef.rna Ghrante 182 

Oran le fear aichaldi 185 

Orarx Roinruairidh jB8 

Cuir a chinn dileas tharum do larah 1 94 

'N cean dileas air dhoigh eile 195 

Oran le lain jom do Shir Seumas 197 

Oran an 't fònmhraidh 200 

Ault an 't ihùcaìr 205 

Carraid is namhaid a 'n uifge bheatha 213 

Ofan le liracharl Mac Aulay 22C; 

Marbh-rann le mac fìr ard na bidhe ^ 223 

Cran ha Finneacha gaidhleach 227 

Oran do *gh Eachonn Mac Ghilleoin 233 

Oran do mhac Leod 2^5 

Oran do Inghiiin fir Ghèamboill 239 

Muirta Giilinn Comhann 241 




Marbh-rann ùifdain Bhaile fhear 245 

Snaeoràch Chlann-RaoinuiU 246 

Iram na truaidhe 25 1 

An duanag ùUanih 253 

Smeorach Chlann Domhuill 7.^y 

Oran le lain lom, do Ghlean-garradh 260 

An gilleadh dùth ciar dhùth 264 

Oran le mac mhic Raoinail 266 

Oran le Alaftair ardna bidhe 269 

Oran Shir Eobhon Camron 273 

Oran ie te ga leannan 278 

Oran do dh'Alaftair mac Colla 281 

Oran ie Forfair choiranti 284 

Oran dh'AÌailair Ghlean-garradh 286 

Mac Grigoir a Rijarudh . 288- 

Oran le — ga leannan 291 

Oran do thròd na m'bann eiggach 293 

Oran le lain mac Ailein 295 

Oran do Lachlo'nn Triath cholla 297 

Oran le Andra mac an Eafbùig 300 

Oran le mac lain mhic Eobhon 303 

Oran do dh'fhear thaìllaif^air 305 

Oran do dh'Iaìn mac Shìr rormaid 307 

Loidh air a bhàs 310 

Òran do dh'Uilliam mac Leod 315 

Oran do olladh fhafgunnach 318 

Oran do dli'AIaiftar mac Dhomhnuill 322 

Iram 325 

Oran le lain lom do Shir Domhni^ 327 

Oran do Inghinn fir thir na drife 331 

Oran a gheamhraidh 334 

Oran le duine uafal arait 339 

Oran leis duine uafal cheudna 341 

Oran le fear Bhatarfa 343 

Oran eile leis an aoa cheudna 345 


kviii &K C L A B.-:IN N I S E A e H. 


Oran gaoil le mac GaileÌQ 047 

Marbh-ran Ach-nabreac 0^8 
Oran rinn ni bard mac Mhathaìii do Triath ^ 

Clann-Choìnnech -^^^g 

Iram rinn te ga lennan o r'i 

Oran do mhac Dhonchaidh Ineraugh ^^54 

Oran do Shir Eobhon Caniron 'ncy 


l Page. 

ThÈ aged Bard's wifh, Jntroduclion to 3 s^q 

" ^- tranilation 2^3 

an Ode to May oùy 

M'Leod's Lament O/O 

s Dream 272 

Defcription of Gutbullin's Sword 373 



D O 

D H' O R A I N 

G A D H E L I C H. 

MiANN a Bhaird a fhuaìr Aoìs^ 


O! Càiribh mi re toabh na'n allt, 
A ihiubhlas mali le cèimibh ciuin % 
Fuidh fgàil a bharaich leag mo cheann 
^S bi^ thufa, a Ghrian, ro chàirdeil rium. 


Gu focaìr sìn fan fhèur mo thaobh 
Air bruaich nan diòthan 's na'n gaoth tlà 
Mo chos ga fliobadh fa bhraon bhaoth 
'Se lubadh thaireis caoin tre'n bhlàr. 


Bioìdh fobhrach bhàn 's àilidh fnuagh 
Mu'n cuairt do m' ibùlaich 's uain' foi dhruchd, 
Sa neomein beg 's mo làmn fcdh chluain 
* S an ealabhuidh ri m' chluais gn cur\ 

VoL. I. A IV« 

C a ] ■ - • 


Innfibh, o thrèìg mo ihuil, a ghaòtli, 
C'àitc bheil a chuilc aig gabhail tàmh, 
Le glaoghain broin, 's na bric ri taobh 
Le lciath gun deo aig cunbhail blàir. 


Mu'n cuaìrt do bhruachabh àrd mo Ghlinn, 
Bithadh lubadh ghèug a's orra blàth, 
'S clann bheag na 'm preas aig tabhairt feinn 
Air creagabh aofd' le h orain gràidh: 


Biodh thufa rì dofan na'n Tom 
Le cumha do ghaoil ann ad Bheul, - 
jEala ; a thriall o thir na'a tonn, 
'S tu feinn dhomh ciuil ann àird na'n fpèur. 


Brifeadh tre chreig na'n eithean dki, 
M* fuaran ùr le torraghan trom, 
iVs freagradh mac 'l aila gach cìuil, 
Hi {irann-fhuaim frutha' dlu na'n Tonn. 


Freagradh guth gach cnuìc a's gach flèibli, 
Ke binn-f huaim ghèur na'n^ighin mear 
'N (ìa duinnedh mìfe mile. gèijm, 
Aig rith mu'n cuairt domh 'n'iar fan ear. 


Sputhadh air fgèth na h ofaìg mhin, 
Glaoghan mliaoth na^n Cro gu m' chluais, 
'N fm treagraidh a mheanbh fprèidh 'n 'archluinn * 
An gineil 's iad a rith a nuas, 

Mu*n cuairt domli bioidh kth-chleas laoigh 
Re taobh na'n frutli no air an lerig, 
S an minnein beag do'n chcmhrag fgith 
Am Achlais ^ig eodal gun chèilg. 

C 3 3 


O ! manam faic an Righin og, 
Fo 'fgeth nadaraìg K.iogh na'm blàth 
'Lamh-lhneachd fo 'ceann, meafg chiabhan oir 
Sa meall-lhuil chiun air og a gràigh. 


Eifm a feinn re 'taobh, 's i balbh, 
Le croidhe *lèum 's a fiiabh na cheolj 
An gaol o ihuil gu fuil a falbh, 
'Cur (lad air feigh air fleibhte mor. 

Nois thrèìg an fhuaim ^s. tha 'chabh min-ghe^l 
Ke uchd 's ri croidh a gaoil a fàs, 
'Sa bihbh ur mar ros gun fmal 
'M bihbh a gaoii gu dìuth ann fàs. 


S©las gun chrioch do'n chomunn chiuin 
'Dhuifg dhomh an t aoibhneas àit nach pill, 
'S beannachd do t anamfa a ruin 
A nighin chaoin na'n cuach-chiabh grinn. 

O! ceum an t fliealgair ri mo chluais. 
Le fìrannadh ghath a's chon feadh flèibh, 
'N fin dearrfaidh an oig air mo ghruaidh 
*N uair Mhèireis toirm air fealg an fhèigh. 


Duifgidh an fmior a'm' chnaidh n'ar chluinn 
Mi tailmrich Dhos a's chon a's flireang, 
^Nuair ghlaodhar, '* thuit anDamh^' ta m' bhuinii 
Aig lèum gu beo re ard na'm Beann. 


Sin chi mi arleom an gadhar, 
A leanadh mì anmoch a's moch, 
A*s na (leibh ba mhiannach leam bhi taghaJ, 
'S na creagan a fhreagradh do^n Dos. 


[ 4 : 


Chi mi an uamha ghabh gu fial 
'S gu tric ar cèimuibh o'n oiche, 
Dhuifgeadh ar funnt ri blas a crann, 
*S 'n a folas chuach ba mhor aoibhneas,. 


Ehìoidh ceo ar fleagh bhar an fheigh, 
Ar deoch a Trèig 's an tx)nn ar ceol, 
Ge d* Ihinadh Tatbaifg 's ge d' ranadh flèibhe^ 
Shinnd 's an uamhai ba flieamh ar neoil. 

Chi mi fcur-eih air bruaich a ghlinn, 
An gair a chuàch gu binn an tos, 
A's gorra-mheall ailt na milè giubhas, 
Na'n kiibhin na'n earba 's na*n lon. 

^ XXI. 

Chi mi loch elain na'n craobh, 
»S an caoran air lubadh thar Tuinii, 

.^ ****** # 

Chi mi beìnn aird is aihdh fniamh, 
Ceann-feaghnadh na milè Beann 
Bioidh aifling na'n Damh na ciabh, 
^Si leaba na' nial a ceann. 


'N do threig u mi aiflingna'm buagh^ 
Vill fathaft, aon fealan beag, pill ; 
Cha chluinn u mi ochan 's mi truagh I . 
O ! a bheannabh mo ghraigh flan Ubh. 


Slan le comunn cacmh na h oige 
A's oigheanan boidheach flan hbh, 
Cha leir dhomh fibh, dhuibhfe ta folas 
'N t fliamhraidh 's è mo gheamhra's e chaoidh. 


C 5 1 

O ! cuidbli mi fe grèin tra noin /. 

Fo 'n bharach aig fiubhal an loìn, 
^'S air an t fheamraig 's ann fan neoinein;, 
'N tig aifling na h choir. 

Bioidh cruit a's flige lan ri m' thaobh, 
'S an fgiath dhioii mo ihinfir fa chath, 
Fofglabh 'n TalP bheil Oifian a'sDaol, 
Thig 'm fèafgar 's cha bhi 'm Bard air bhrath. 


Ach o ! mas tig è, feal ma'n triailmo cheò, 
Gu teach na'm Bard air ard-bheinn as nach pill, 
Thupiabh dhomh chruit ^s ant iiilip-e dh' iunfaidb 

n 1 


Anfih mo chruit ^s mo flilige graidb^ fiàn llbh, 

ProsnuchadH-catha rofnaidh /^ Lachun- 
Moir-Macmhuireach-Albinnich, do Dhomhnii a 
lola^ Riodh Infhagaili, agus Eairla Rois ; la 
Machrich Cathgariachj Thugidh è June 1 1 .. 1 41 1 9^ 

AChlannibh cuin, cuinhichibli 
Cruas an am na hiorJghila, 
Ga amich, ga arronta^ 
Ga atiilif, gaalionta, 
Ga beodha, ga baramhil, 
Ga brioghor, ga buan-fhergach^ 
Ga calama, ga curonda, 
Ga crodlia, ga cath-buaghach, 
Ga duir, ^s ga daìfunnach, 
Ga dion, 's ga deugh-fhuiilin^. 
Ga èidi 's ga èicoii, 
Ga tortaii, ga furichair, 
Ga frithair, 's ga forniata^, 

A 3 €a 

C 6 ] 

Ga gruamidi, gà grainemhol, 

Ga gleusda, ga gaifgemho], 

Ga hinnil, ga hintinach 

Ga hiolichdich, ga huima-ghonach, 

Ga laomrgir, ga lain-athlif, 

Ga laidir, ga luabhuillach, 

Ga hullimh, ga herighilach, 

Ga hollabhorb, ga hathifach, 

Ga merragha, ga moirchriadhach, 

Ga menimnach, ga mìoknta, 

Ga nimhnich, ga naimhdemhol, 

Ga niata, ga narmheglach, • 

Ga obbinn, ga ollà-ghniomhich, 

Ga prap, 's ga priora-hurlambh, 

Ga proilhoil, ga pruinfamhol, 

Ga ruaimnich, ga rodhana, 

Ga ro-bhorib, ga riodhamhol, 

Ga fantach, ga feanamhol, 

Ga focair, 's ga farbhuailta, 

Ga tenlì, ga toggirrach, 

Ga talcarra, ga froigheafgi, 

Ga urlabhach, ga urmhaiibaol, 

Ga cofnidh na cath-Iarach, 

Ri bruinnidh, air buidhidhi, 

A clanna ehuin-ched chathach, 

A iiios uair air naìthinicha, 

A chiulenin conifidhach, 

A bheiiichin bunonta, 

A leoghinin lainghafta, 

Aonchonibh Irighilach, 

Do chaoiribh crodha, curonta, 

Do clannimh chuinn, cheid-chathuch^ 

Clanibh cuin cuimhnichimh, 

Cruais an am no liirighila. 

O R A N 

i: 7 3 

O R A N na Comhachaìg. 


AChomhachag bhochd na froìne, 
A nochd is br-onach do leabadhj, 
Ma bha u ann re lìnn Donnaghail, 
Cho n iunadh ge trom leat t aigne. 


'S co-aoife mife do'n daraig, 
Bha na fhaiUein ann fa choinnich, 
M ioma hnn a chuir mi romham, 
^S gur mi comhachag bhochd naftròine. 


Nois o'n a thà a aofda, 
Deanfa t aoifid ris an t ihagairt, 
Agus innis dhà gun èaradh, 
Gach aon fgèula ga bheil agat, 


Cho d' roinn mife braid no brèugan, 
Na claodh na tearmad a bhrifte, 
Air m f hear fèin cha d' roinn mi iumluaSp 
Gur caiileach bhochd iùnraig mife. 


Chonnacas mac a Bhrithe chalma, 
Agus Feargus mor an gaìfgeach, 
Agus Torradan hath na froine, 
Sin na laoich bha domhail taicail. 


O'n d' thòiiìch u re feanachas, 
A*s èigin do leanmhuinn nas faide, 
Gu 'n ra 'n trmr bha fm air foghnadh, 
Ma 'n raibh Donnaghail ann fan Fhearfaid. 




Chonnaic mi Alaftair carrach, 
An Duine is alloile bha ^n Albainn, 
'S minig a bha mi ga èifteachd, 
'*S e aig reìteach na'n tom fealgà. 


Chonnaic mi Aonghus na dheaghaidh, 
Cho b' e fin raghuinn ba tàire, 
'S ann fan Fhearfaid a bha thuinidh^ 
'Sroinn e muileann air allt Larach. 


Balìonar cogadh a's creachadh,, 
Bha 'n Lochabar ann fan uair fin, 
Caite am biodh tufa gad' fhalach„ 
Koinbhige na mala gruamaich. 

A's ann a bha cuid do m' ihinfrìdh,^ 
Eadar an Innfe a's an Fhearfaid, 
Bha cuid eile dhiu' ma'n dèathagh ; 
Bhiodh iad aig èabhach f^'n fheafgar* 


'N uair a chithinnfe dol feachad, 
TS3a creachan agus am fuathas, 
Bheirinn car beag f àr an rathaid, 
'S bhì' inn grathunn fa chreig ghuanaich. 


Crèag mo chroidhe-fe a chreag ghuanach, 
Chreag an d' f huair mi greis do m' àrach, 
Creag na'n aighin 's na'n damh fiùbhlach^ 
A chreag aidhireach urail ianach. 


Chreag ma'n iathadh an f hàoghait, 
Ba mhiann leam a bhl ga taoglial, 
'N uair ba bhirin guth gallaivi gaodhair, 
A cur graidh gii gabhail chumhainn. 


l 9 1 


'S binn na h iolarain ma bruachabli^ 
'S binn a cuachan 's binn a h eala, 
A's binne no fin am blaoghan, 
Ni an laoighein mean-bhreac baliach^. 

A's binn leam toraman na'n dos^ 
Re uihnn na'n corri-bheann cas, 
'San eihd bhiorach is caol cos, 
IMifoife fuidhdhuilleach ri-teas, 


Gun do chèil aie ach an damh, 
'S e 's muìme dhi fèur a's cneamh, 
Mathair an laoigh rahean'-bhric mhìr^ 
Bean an fhir mhal-rolgaich ghlain. i 

'Siùbhlach a dh' fhalbhas e raon, 
Codal cha dean ann fa'n fmuir, 
B' fheair leis no plaide fui' thaobh, 
Bàr an fhraoich bhadanaich ùir. 


Gur h ahiinn fgeamh an Daimh dhuinK-^ 
Thearnas o fliireadh na m beann, 
Mac na h eilte ris an t Ihonn, 
Nach do chrom le fpid a cheann. 


Eilid bhinneach, mheargannt, bhallach, 
Odhar eangach uchd re h àrd, 
Damh togbhalach croic-cheannach fgiamhach, 
Cronanach ceann-riadhach dearg. 


Gur gafda a rithe tu fuas, 
Re leachduinn chruaigh a^s icas, 
Moladh gach aon neach an cù, 
Ach molaras *n tru tha dol a&. 


L 10 3 


Creag mo chroidhe-fe a chreag mhoìr, 
'S iomhhuinn an lòn tha fuidh ceann^ 
'S annfa an lag tha air a cul, 
Na machthir a's * mùr na'n gall, 


M' annfachd beinn flieasgach nam fuar'an, 
'N riafgach o'n dean an damh rànan, 
Chuireadh gadhar is glan nuallan, 
Feigh na'n ruaig gu h inbhir-mheorain. 


B' annfa leam na dùrdan bodaich, 
Os ceann licaig eararadh sìl, 
Bùirein an daimh 'm bi ghne dhuinned^ 
Air leacainn beinne 's e ri sin. 

'N uaìr bhùiris damh beinne bìge^ 
*S a bhèicis damh beinn na craige, 
Freagraidh na daimh ud da cheile 
'S thig feigh a' coire na fnaige^ 

Bha mi o'n rugadh mi riabh, 
Ann an caidribh fhiagh a's earb% ^ 

Cha n fhachda mi dath air bian, 
Ach buidhe, riadhach, a's dearg 


Cha mhi f hin a fgaoil an comunn, 
A bha eadar mi 's creag ghuanach^ 
Ach an aois ga'r to'irt o cheilc, 
Gur grathunn an fheil a fhuaras. 


Si creag mo chroidhe-fe chreag ghuanach, 
A chreag dhuiUeach, bhiolaireach, bliraonach^ 
Na 'n tulach àrd, aluinn, fiarach, 
Gur cian a ghabh i o'n mhaorach. XXVIII, 

* Daingneach, 

[11 D 

Cha mhlnig a bha mi'g eifteachd, 
Re fcitrich na muice mara, 
Ach 's tric a chuala mi moran, 
Do chrònanaich an Daimh allaìdh. 


Cha do chuir mi dRÌl fan iafgach, 
Bhì ga iaraidh leis a mhadhar, 
'S mor gu'm b' annfa leam am fiaghach, 
'S bhi air falbh na'n iliabh is t f hagk«r. 


'S àoibhìnn an cbair an t jfhealg, 
'S àit a cuairt ann airde beachd*, 
Gur binne a h, aidhir 's à fonn 
Na long a's i dol fuidh beairt. 


Fad a bhithinn beo na mairiunn, 
Deoth dheth 'n anam ann mo chorp, 
Dh' fhanainn am fochar an fheigh, 
Sin an fpreidh ami raibh mo thoirt. 


C'àite an cualasceol ba bhinne, 
Na mothar gadhair mhoir a' teachd^^ 
Daimh fheanga na'n rith le gleanii, 
Miolchoin a' dol^nnta 's aft'. 


'N uair a bha mi air an d« chois, 
^S moch a ihiubhlain bhos a's thall, 
Ach anois on f huair mi tri, 
Cha ghluais m,i ach gu mìn mall. 


Tha blaigh molahogh' ann am uchd^ 
Le aogh maol odhar is ait, 
Ife geanail 's mife gruamach, 
'S cruaigh an diu nach buan an t Ihlat. 



'S truagli an diunach beò an fheoghaltì, 
Gun ann ach an ceo do*n bhùidhmn, 
Leis 'm ba mhiannach gloir na'n gadhar, 
Gun mheoghail gun òl gun bhrithinn. 


Bratach Alaftair na'n Gleann, 
A ftrol faramach re crann, 
Suaitheantas flioilleir Ihiol Chuinn, 
Nach d' chuir fuìm ann clannabh galL 


'S ann an Cinn-ghiubhfaich na laìdhe, 
Tha namhaid na graighe deirge, 
Lamh dheas a'mharbhadh a bhradain, 
Ba mhath e 'n t fliabaid na feirge. 


Dh, f hag mi fan ruaidhe fo lliios, 
Am fear a b' olc dhomfa bhas, 
'S tric a chuir e a ttìagradh an cruas, 
Ann cluais an Daimh chabraich ann fa$ 


Raonull Macdhomhnaill ghlais, 
Fear a f huair fòghlum gu deas, 
Deagh Mhac Dhonuill a chùilchais, 
^i'm beo neach o charaìg leis. 


Alaftair croidhe na^n gleann, 
Gun e bhi ann mor a chreach, 
'S tric a leag u air an tom, 
Mac na fonn leis a ^hoin ghlais» 


Alaftair Mac Ailain mhoir, 
^S tric a mharbh fa bheinn na feigh, 
'Sa leanadh fad air an toir, 
Mo dhoigh gur DomhnuUach ir€un» 


C 13 1 


A*s DòmhnuUadi u gun mhearachd, 
Gur tu buinne geaì na cruaghach, 
Gur càirdeach u do Chlannchattain, 
'S gur a dallt u do chreig ghuanaich. 


Ma dh' fhàgadh Domhnull a muigh, 
Na aònar a' tigh na fìeagh, 
'S gearr a bhios gucag air bhuil, 
Luchd a chruigh bioidh iad as tigh. 


Mi'm {huidb air sioth bhruth na m beanDp 
A coimhead air ceann roch a treìg, 
Creag ghuanach am bioidh an t iheàlg, 
Grianan ard am bioidh na fèigh. 

Chi mi na dubh-lochain uam, 
Chi mi chruach a's beinn bhreàc, 
Chi mi ilrath Oiffian na m Fiann, 
Chi mi ghrian air meall nan leàc. 

CIii mi beinn iobhais gu àrd, 
Agus an carn dearg re bun, 
A's coire beag eile re taobh, 
Chit a's munadh faoin as mulr* 


Giir rìomhach an coire dearg, 
VsLT 'm ba mhiannach leinn bhi fealg, 
Coir' na'n tulachanan fi'aoich, 
Innis na'n laogh 's na'n Bamh garbh* 


Chi mi braidh bhidin nan dos, 
'N taobh fo bhos do fgura lìth, 
Sgura chòinich na'n Damh feang^ 
lonmhumn leam àn diu na chi. 


C 14 ] 


Chi nii firath farfaing a chruìgh, 
Far an labhar guth na'n fonn^ 
A's coire creagach a mhaim, 
A' minig an tugmo làmh tolL 


Chi mi garbh bheinn na'n damh donn^ 
Aguà fìat bheinn na'n tom sìth, 
Mar fm agus u'n leitir dhubh, 
'S tric a roinn mi fuil na' frì. 


Soraidh gu belnn allta uam, 
O'n 'sì fhuair urrai^ ria'm beann, 
Go (lios Loch-eireachd aii fheigh, 
Gu'm b' ionmhuinn leam fèin blii ann. 


Thòir foraidh uam thun an Loch^ 
Far am faide 'bhos a's thall, 
Go uifge Leanibna na^n lach, 
Muime na'n laogh breac 's na meann. 


S è Loch mo chroidhefe an Loch, 
An Loch air am- bioidh *n Lach, 
Agus iomad eala bhan, 
'S bhioidh iad a fnàmh ma n feach, 


Olaidh mi a' Trèig mo theann-ihath, 
Na dhèidh cha-bhiodh mi fuì' mhulad, 
Uifge glan na m fuaran fallain, 
O'u feang mi fiagh a nì 'n langan. 


'S buan an comunn gun blu'ifteadh, 

Bha atar mife 's an r uifge, 
Sùgh na .nor biiednn guh mhi/ge, 
Mifc ga òl giin traiigeadh. 



'S ann a bha an communn brifleach, 
^atar mife 's a chreag iheiìich^ 
Mife gu brath cha dìrich, 
Ife go dìlinn cha teirinn. 


O labhair mi fibh gu lèir, 
Gabhaidh mi fheìn dibh mo chead^ 
Dearmad cha dean mi fan sm, 
Air fiaghach ghleann na m beann beag, 


Cead is truaìghe ghabhas riàbh, 
Do 'n f hiaghach ba mhòr mo thoil, 
Cha 'n f halbh le bogha fui' m' fgeth, 
^S gu la bhràth cha leig mi coi'n. 


Mife a's tufa ghadhair bhàìn, 
'S turfach aìr turas do 'n ealain, 
Chaill flnn an tathunn a's an dàn, 
Ge d' bha flnn grathunn re ceanal. 


Thug a choille dhìotfa an earb% 
'S thng an t ard dhlomfa na fèigh, 
Cha n eil nàire dhùinn a Laoich, 
O'n laidhe an aois òirnn le chèiP. 


Aoìs cha n^eil u meachair, 
Ge nach fèadar leinn do fheachnadh, 
Cromaidh tu 'n duine dlreach, 
A dh' fhàs gu mìleanta gàfda. 


Gearraichidh tu a iliaoghal^ 
A's caolaichidh tu 'chafan, 
Fagaidh tu cheann gun deadach, 
^S ni u eadunn a chafadh, 


C i6 3 


A fhine chafaodunnach^ pheallachp 
A Ihream-lhuìleach, odhar, èididh, 
Cha ma 'n leiginn leat a lobhair, 
Mo bhogha tòirt dhiom airèiginn. 

O'n 'smifhin ab' fheari ^ airidh,, 
Air mo bhogha ro-mhath iubhair, 
No thufa aois bhothar^gallacb, 
Bhios aig an teallach ad Ihuidhe, 


Labhair an aois a rithis, 
^S mo 's righinn tha thu leantaH. . 
Ris a bhogha fin a ghiùlan^ 
'S gur mò ba chuibhte dhuit bata. 


Gabh thufa uaimfe 'm bàta. ^ 
Aois grànda chairtidh na plèidey 
Cha leiginn mo bhogh' leatfa, 
Do mhathas na d'ar, eiginn. 


'S iomadh laoch ab' fhearr na thufa^ 
Dh^ fhàg mife gu tuifleach an-fhann, 
'N dèigh fhaobhachadh as a flieafamh, 
Bha roimhe na fhieafgach meamnach. 

ORAN cumhadh Choire-'n eaf-a lels a Phiobaire 


MI 'N diu a' fag'afl na tire, 
'Siubhal na frìgh air a leath-taobh, 
'S è dh* fhàg gun airgid mo phòca. 
Ceann mo fì:oir bhifuidh na leacabh. 


C 17 3 


'S mi ag braighe 'n alltain riabhaìcli, - 
Aig iaraidh gu beallach na fèatha, 
Far am bi Damh dearg na cròichde, 
M' fhèiil-eoin-roid a'dol fan damhair* 


'S mi'giaraìdh gu Coire an eafa, 
Far a minig 'n do fgapadh fùdor, 
Far am biodh miol-choin ga 'n teirbeirtj 
Cur mac na h èilte da diiùbhlan. 


Coire gun ealbhaidh gun iomralì, 
'5 tric a bha Reabard ma d' chomraich^ 
Cha n'eil uair a ni mi t iumradh, 
Nach tuit mo chroidhe gu trom-chràdh, 


^S è fin mife coire an eafa, 
Tha mi feafabh mar a b' àbhaiftj 
Ma tbà thiifo na t f hear ealain, 
Cknnnemid annas do iàimhe, 


An aiìi leat mife a rufgadh ceoil duit^ , 
'5 mi am Ihuidhe mar cheò air bealacli,, 
Gun fpels aig duine tha beò dhiom, 
O-n chuaidh an Ccirneileair fimdh thalamh. 


Mo chreach mb thùrfa^s mo thruaighe^ 
Ga chuir fan uair fo dhomh ann fhìre, 
Mhuinntir a chumadh rium uaifle, 
Bhi 'n diu ann fan uaidh ga m dhì-fe. 

VI] I. -^ 

Na'n creide tu uam a choire, 
Gur a doran fud. air m' inntinn, 
'S cuid mhoir e dh' abhar mo ìei-fgeoil, 
Nach urrainn mi feafa're feinn duic, 

B3 IX, 

1 ^B 3 

Meafar dhomh gur tu mac Ruaiiidh^ 
Chonairc xxiì marrìs a Chòirneal, 
'N uair a bha è beo na bheatha, 
Ea mhian leis do leathaid na iheòmar. 


Ba iion'ar do mliaithinna U Eirinn, 
Thigeadh gu m' rèlian le h. ealaidh, 
Sheinneadh Ruairidh dall dhomh f àilte, 
Bhiodh mac Aoidh 's a chairdin mar ris-. 


O'n tha thiìfa a" eaoidh na'n armumi> 
Leis am b' abhaifì: bhi' ga d' thaghal, 
Go 'n reinnims' ealaiu gnn duais duit,, 
Ge fada uam 's mi gun fhradharc, 


'S lionar caochladh teachd fan t ihaeghal, 
Agus abhar gu bhi dubhach, 
Ma iheinnneadh fan uair fin dhuit fàilte, 
Stinnir an trà fo dhuit cumha. 


'3 è iin ceòl is binne thruaighe^ 
Chuàlas o linn mhic Aoidh Dhòmhnnill, 
^S fada mhairis è na m' chluafabh, 
An fhuam a- bh' aig tathunn do mheoirin* 

Bcannachd dliuii: agus buaidh làrach^ 
Ann 's gach aite 'n dean u feafabh, 
Air iou do phuirt bhìafda dhionach, 
Sa ghriah aig teannadh re feafgar. 

'3 oTÌanach t u'rfmn fòin a Choire, 
'3 g\m fhèidh a' tearnadh gu d' Bbaile, 
'S K>mad neach da m b' f hiach do mholadh, 
Do chliath chorrach, bhia'char, bhainaeach. 


c ^9 : 

Do chìob do bliorran do mhìnlteach., 
Do ihlios a choire gur lianach, 
Lubach, luitheach, daite dìonach, 
'S fafgach do chuiUdh 's gur fìarach. 


Tha t èideadh uil air dhreach a chanaich) 
Cìreain do mbulhich cha chreanaich, 
Far 'm bi' na f^gh gu torach, 
'G èiridh faramach ma d' fhireach; 


Sleamhuinri flios-fhad do ihliochd àraich, 
Gun an gart na'n càl ma t ìofail, 
Mangach, ma^hach, aghach, tearnach, 
Graidheach cràiceach fradharc frkhe. 


Nòineineach, gucagach, meàlach, 
Loiiieineach, lufanach, iumaidh, 
'S bòicach do ghorm luachair bh'ealaich^ 
Gun fhuachd re doinlhin ach cireach. 


Srumragach, fealbhagach, duilleach, 
Min-Ieachdach gorm-ihlèiteach gleannach^. 
Biadhchair, riabhach, riaigach, luideach, 
Le 'n dìlte cuideachd gun cheamiach. 


'S cruiteoil learn gabliail do bhràighe^ 
' Biolaire 't uifge ma t inniibh, 
Mìodar maghach, cnochdach cathair, 
Gu breac blàthoir ann uchd mìn fheoir, 

. XXII. 
Gu gornlanach, tolmanach, aluinn, 
Lochach, lachach, dofaeh, crài-ghia'ch, 
Gadharachj faghaideach, braièach, 
^G iumain na K eiiid gu namhuid. 


£ 2o 3 


Bùireine>ìch, dubharach, brupxhach, 
Fratlharcach, cròichd-cheannach, uallachj 
Feòirnelneach uirg na 'm fuaran, 
Grad p-haifgeant' a'r ghafgan crua'laich. 


Balg fhuileach fàileantadh, biorach, 
Sbanglhronach, eangladhrach, corrach, 
^S an anmoch is meanbh-luath fireadh, 
Air mhire a' dìreadh fa chòire, 

'Sa mhaduinn aig èiridh le'r miolchoin, 
Gu muirneach, maifeach, gafda, gniorahach, 
Lubach, leacach, glacach, fgiamhach, 
Carach, cabrach, cnagach, fiamhach. 

'Nam da'n Ghrèin dol air a h uilinn, 
Gu fuilteach, reubach, gjèufda, gunnach^ 
Sngpach, armach, calgach, ullamh, 
Riachach, marbhach, tarhhach^ giullach. 

'Nam dhuinn bhi' te- r;ia p-u d' rèthhan, 
Teinnteach, cainteach, caìnrieach^ cèireach^ 
Fìonach, cornach, cerlar. teudach, 
Ordoil, eòlach, 'g òl le reite. 

Sguirìdh mi nois dhiot a choire,^ 
O'n tha mi toihcht do d' fiie^ir.rlìas^ 
Sguiridh mìfe ihmubhal t acnaic'i. 
Gu's an tig mac Aoidh do dh Aìs > j^iin.. 


Ach 's è mo dhùiachd dho. • e,. 

O'n 's iiK;i mo dlùli re d •■ i -.- 
O'n tha iìiin tuiiieacn 1^: n.iij 
Biodh mid a' triaìi thun a tìi. 


E *i 3 

Marbhrann do Shir Sèumas mer Mac Dhomh- 
nmll IViath Shlèibht% le Gilleafpaigy^/?^ Mac 
Mhìc Dhònaill. 


AN Nollaig air m ba ghreunach fion^ 
Ormfa roig an dìth ian call, 
Tha m' kilchairt fa chrami fui' dhlonj 
Ceann skhe fear Innfe-gall. 

11. / 

Gun fàch tòireachd air an Tì, 1 
Chuaidh dhlnn am feafda nan tràth, 
Ann Gorm-thulaich eadar dhà thìr^ 
Thà pailite gun chrme 'n tàmh. 


'S mor mo fmuaintidh : chàch chà lèlr, 
Leam fhein ; 's mi gabhail mu thàmh, 
Dheth an t ihacghaì fo 's beag ma fpèis^ 
Thigeadh an t èug n*ar is àiìl. 


Gho 'n iaraìnn là gu bràth, 
Do leafacba thràth theachd orm ; 
Na ^n b' è go'n deònaicheadh Dia, 
Mi dhol gu dian air do lorg. 


Cho'n iarainn tuilidh dhedi 'n t fhaoghal, 
Luidheinn re daoihbh an f hòid, 
Ann an Leabaidh chumhalng, chaoìl, 
Sìnnt^ re taobh do chuid bòrd. 

- Chuaidh mi iumaral air an aòis, 
A' muinnin na nàmhaid thà mì, 
^S beag mo dhòclias a bhi' àrd, 
'S tu'n clàrabh druite da m' dhith. 


[ 22 3 


Ormfa f ug an t an-rath cuain, 
Chuaìdh mo * riaghailt uam air chall, 
Mo fgèulduilich 'smo chas cruaigh, 
'S nì buan gun bhuinnig tha ann. 


Dhìomfa thcg an t eug a chìs', 
'S lèii dhuit a Riogh mar athà, 
Ormfa rug gàir-thonn na'n sìon, 
Gun sìth ach dorainn gu bas. 


Cho raibh fliùr na feol na flat, 
No ball beairte a bhà re craiin, 
Nach do thruis an aon uàir uainn.: 
Mo thruaighe-fe an fhras a bh' ann. 


Tigh mor a thathaicheadh na flòigh, 
Gun òl gun aidhir gun mhiagh, 
Gun chuìrm ga chaitheamh air bòrd, 
Mo dholas. — Athair na fion. 


Gun chaifmeachd gun chòimh-ilrì theiid, 
Gun dan ga lèabhadh air clàr, 
Gun fhilidh re cuir an cèilì, 
JSachd do chinnidh-fa gu bràth. 


Gun trèun fhir re doì ann òrdoìgh, 
Gun taileafg gun chorn gun chuach, 
Mo bhèud dhuiHch 's mo chreach mhor, 
,Fuidh 'n fhòd a thuinich an duais. 

* Conrpns, 


C 23 ] 


Gun eiridh moch thun na'nftùchd, 
Gun chù ga ghlacadh am làimh, 
Gun mheanmnadh re claiftin ciuil, 
Gun mhùirn gun mhacnas re mnàidh, 


Gun oigridh re fmbhal fhliabh, 
Gun mhiagh air iaraidh an ròìn, 
Gun mhial-choin a' teannadh iail, 
Sàmhach an nochd fiagh an ftòir. 

*S ioma beann a's gleann a's cnochd, 
Ceann òbain loch agus tràigh, 
Shiubhail mife leat fui' mhùirn ; 
'S luchd ciùil re h aidhir gun phràmh. 

Marbhrann Dhònuill ghuìrm oig mhìc Dho- 
niull Shlèibhte, le Murchadh mor mac mhic 
Mhurchaidh, fear Eichildi. 

TJO hom bo, 

■*^ 'Sgèula leat a ghaoth deas, 

Ho hom bOf 
Seirbhe do ghair na'n dom-blas, 
Gun fhuaim sithe leat a fteach 
Air chuan fgìthe, nio leir chreach 1 


Ho hom ho, 
An Igèula thainìg air tuinn, Ho O^ &c. 
A Dhè nach ba dàiì ào\\ aifeag, 
Gu'n d' èug an Triath ùr-^hìan, 
Riògh-chrann-sìthe na'n eilein. 


C 24 3 

Ho hom bo, 
Urfainn-chatha Innfe-gall/ Ho o^ kci 
luchair flatha na'm fìor rann, 
A Chraobh fm a theafd do fliiol Chuìnn, 
Mìlidh gafta an Comhluinn. 


Ho hom bo, 
Fior Leoghùn re huchd catha, Ho o, Scc, 
Craobh a dhruideadh o'n àrd Fhlatha, 
Ba iheamhaidh, meanmnach, an ceol, 
^S do ghnìomh leanabas an comh-òl. 


Ho hom bo, 
Co o'm faigh'mid macnus ho mùirn ; Ho o^ &Co 
Co ni aìtis re mor chuirm ? 
Co phillfeas na cèuda creach ? 
O'n dh^ im'ich a ghèug gorm-fhuileach f 


Ho hom ho, 
O dh' iomaich feanchaidh na'n Riogh, Ho o, kc» 
Dh' iomaich oircheas na coigridh, 
O dh' èug an àrd chraobh chofgair, 
Chuaidh an fgèula fo f hìor chlolta. 


Ho hom bo, 
Ni "m fèadar a mhola dh'leinri, Ho 0, &c. 
A Ghèug ihòlais ba ghlcir-bhinn, 
Lcoghunn, leanabh, agus Riogh, 
Ga 'n raibh aithne gach aon nì. 


Ho hom bò, 
'S turfach leam do chuìr fui'n ùir, Hò o, &c. 
A bhi dunadh d-, gho^m ihùl ; 
'S è dh' fhag mo chroidhle tàis 
Do lorg-ihlithe ga h* airthis. IX. 

1 23 3 


Ho hom ho, 
^ tui'fach do theaglach fa dheòidh, Ho, &e. 
Do threun chinn-fheianidh fa dhubh-bhròn, 
Mar choiUe gun chnuafachd gun mheas, 
Tha t fhonn fgireachd as t èagmhais, 


Ho hom bOy 
'S turfach do phannal 's ni h ait, Ho,k(u 
Ach 's i mo nuar do leannan leap' : 
Ba chrann cèille u agus neart, 
Ann am na fèime ba riogh airc. 
Ho hom ho.f 
Ni 'n còir dhuinn cumhadh ad dhèigh, Hq.^ Scc. 
O'n 's è uidhe gach aon chrèidh, 
O nach bàs ach beatha dhuit, 
Ni 'n leiffim air ti ar dearmad. 



Ho ho77i ho, 
Ge deireadh cha dearman dhuinn, HOf &c, 
Trèigea'maid farmad a's mis-rùn, 
Mar ghadaich an t èug gu 'n tip- ; ' 
B' Ihada leinn an fgèul a thàinig. 

An ceathramh-rann. 

Thàinig plaigh air daimh na 'n clarfach binn, 
Tha gàir-bhàite 'n ài.e fiol-chuinn, 
Tha mnai cràiteach mu d' fhag' ail 's a chill, 
'S i mc ghràdh do lamh làidir leis am b' abhaift 

VOL. I. C . Marbh 

C 26 ] 

Marbh-rann^o Mhac Dhùghail Dhunolladh, 
Jain Ciar, le Dònull Mac An-t-Shaoir 


^O Mor eafbhLÌidh Lathurn' am Wiadhna, 
kJ A' caoi mu'n fgial air nach tig mùtha, 
Jajn Ciar 's a cheann gu h iofal, 
^S lèir do 'n tir ga 'n dìth Mac Dhùghail. Ì 

II. ^ ' 

Tha fmal air uaishbh do thaighe, 
Gun luaigh air aìdhear no fùgradh, 
O'n àh' fhàgadh u 'n Cille-bhride, 
^S nach dean fgal pìoba do dhùfgadh. 


Fhueir maithin na 'n Gàidheal brifteadh; 
O'n a chuaidh tu'n cifde dhùinte,^ 
'S laighid a chearna fo uile, 
Nach faicear tuiUe fan Dùn thu, • 

IV. ; 

'Siomad mac a chaochail nèul, 
Re am do'n triath dol fo lichd, 
Ge minic a ghineadh a chlann, 
B' ainneamh do Ihamhla' na'm meafg. 


Chaochail na smtin 'n tra dh' èug, 
Bha 'n fpèur a'. fileadh gu tric, 
Chaidh toradh na coiUe air chall, 
A chuafachd a blao-h 'fa mios. 


Bha thu truacanta re bochd, 
Bha thu gu fuafgailteach glichd, 
Tuigfe nadair le far bheachd, 
Fhuair thu pu faibhìr mar rhibht. 


C 27 3 


Bha thu trèuiimhor le deagh choltus, 
Mar a bha Ofgar fan Fheinn, 
Fear Sal;^ gun thiaradh, gun mheatachd, 
Cha lèir dhomh neach mar thu fèìn. 


Bha thu fiobhailte re mnai, 
Bha thu dana dhol ann trod, 
Bba thu gu mifneachail garg, 
'Nuair a ghluaifeadh fearg ad chorp, 


Bha thu math a dhìòladh duals, 
Bha thu cruaigh 'n am dol ann llrì ; 
Seirc, a's oineach, buirb a's buaidh, 
Do chliù buan ann iomadh tìr. 


Ach thugamaid ùmhlachd do^n àrd-rìogh^ 
Nach d* f hag an làrach gun sìol, 
'S math Alasdoir a bhi iathair, 
Ge cràiteach na bheil 'gar dìth. 


Bitheamaìd fubhaltach ait, 
A chlann mhac fin am blagh fa'm prls,^ 
Beannachd leis an t fliaoi'rinn trìaU uain, 
'S ann o Dhia thig gach mor-chìs. 

'S mor eafbuidh Lathurna'm bliadhna«~ 

FuAiM a Taif /^ Nighien Alaftair ruaìdh. 


E fuaim an Taif 's uaigneach mo ghean, 
Bha mis uair nach b' e fud m' abhaift. 
Re fuaim an Taif, &c. 

C 2 II. 


C 28 3 

Ach pìob Nualanach mhor, 
Bhendh buaidh air gach ceoil, 

Nuair ghluaift i le Meoir Faidrig. 


Gur mairg a bheir gèill do'n t ihaoghal gu lèii'^ 
S* trÌG a chaochail e chèum gàbhaidh, 
'S tric a chaochail e, &:c. 


Gurlionaìre a chùrs na'n deallt air an driùchd^ 
Ann a maduinn an tùs maighe. 
Ann a maduinn, &c. 


Cha n f hachdas re m' rè, aon duìne fuidh'n ghrèin; 
Nach d' thug e ghreis fein dhà fìn. 
Nach d' thug e, &c. 


Thoir an t fhoraidh fo uam, ga talle na'n cuach, 
Far 'm biodh tathaich nan trùagh daimhail. 
Far 'ra biodh^ &c. 



Thun an taighe nach gann, fuidh 'n leathad ad 
Far bheil aidhìr as ceann mo mhànrain. 
Far bheil aidhir, &c. 


Sir Toramaid mo rùin Ollaghaireacli u, 
Folrmell o thùs t àbhaift. 
Formeil o thùs, &c. 


A thafgaidh 's a chiall, 's è ba chleachdadh 
duit riamh, 
Teach farfaing 's e fìàll fàilteach, 
Teach farfaing, &c. 

C 29 3 


Bhìoidh teanal na'n Cliàr re tamaìll ìs cian, 
Dh* f hios a bhaile *m bioidh trìall chairdin. 
Dh' fliios a bhaile, &c. 

'N aile chonairc mi uàlre, 's glan an lafadh bhà 
ad gbruaigh, 
Fuidh ghruaig chleachdaich na'n dual ar^bhuidh, 
Fuidh ghruaig, &c. 


Fear dìreach deas trèun ba ro-fhìrinneachbèus^ 
'S e gun mhi-gheangun chèim trailloil. 
'S e gun mhi ghean, &c. 


Do'n Imnidh b' f hearr buaigh tha 's na criochabh 
ma'n caairt, 
Clann fhìrinneach Ruairidh làn-mhoir, 
Clann fhìrinneach, &c. 


Cha n 'eil cleachdainnmhic Riogh, na gaifge na 
Nach 'eil pearfa mo ghaoil lan dheth, 
Nach 'eil pearfa, &c. 


Ann an trèine fa 'n lù, ann an cèadfaidh 's an oiiù^ 
Ann am fèi) 's an gnùis nàire. 
Ann am fèile, &c. 


Ann gaifge 's an gniomh> ^s ann am paille neo- 
Ann>' maife 's am mian àillteachd.. 
Ann a' maife^ &c. 

C 3 XVII. 

C. 30 ] 


Ann an cruadal 's an toil, ann am biialgli tlio'ii t 
air fgoil, 
Ann an uaifle gun chron caileachd. 
Ann an uaifìe, &c. 


Tuigf-fhear na n tèud purpais gach rgeil, 
Sufbaint gach cèill nàdoir. 
Sufbaint gach, &c. 


Gum ba chuibhidh dhuit fid mar a thubhairt iad 
Ba tu 'n t ubhal thair mios àrd-chraoibh. 
Ba tu 'n t ubhal, &c. 


Leodach mo rùin feoòrfta f huir chù, 
Cha ba thoifeachadh ùr dhòibh {Ir. 
Cha ba thòifeachadh, &c. 


' Bha fìos co fibh ann an iomartas Riogh, 
'N uair ba mhuladac ftriadh Thearrlaich *. 
'N uair ba, &c. 


Slan j- GhàidhiU no ghaiU gun d' fhuaras oirbh 
Dh' aon bhuaireadh ge 'n d' rcinii bhur nàmhaid, 
Dh* aon bhuaii eadh, &c. 
Lochlunuaich thi'eun toifeach bhurfgeil, 
Sliochd foka, bh' air freamh Mhànais, 
Shochd foha, &c. 

* King Charles II. 
f Deii nce. 

E 3' ] 

ThugDia dhuit mar ghibht bhì' gu mordhaileach 
Chriofd deonaich dha d' ihUochd bhi, àghnior, 
Chrìofd deonaich, &c. 


Fhuair u forton oDhia bean ba ihoclKÌraiche ciàli^ 
'S ì gu foiftinneach fìal narach, 
'S ì gu foiftinneach, &c. 


A bheil eannach is cliù 's i gun mhilleadh 'na cùis 
'S i gu h iriofal ciùin càirdeil, 
'S i gu h iriofal, &c. 


I gun dolaidh fuidh 'n ghrèin gu toìleachadh trèud, 
^S a fol;ichd a rèir barrio'nn, 
'S a folachd, &c. 

'S tric a riai'aich u cùilm gun fhibhrasgun tùiig, 
Nighein oidhre Dhuntùilm flan dhuit, 
Nighein oidhre, &c. 

Le Nighein Alaflaìr ruaìdh do Shir Toramaid 
Mac Leoid. 


C"^ UR muladach thà mi, 
J 'S mi gun mhire gun mhànran, 
Ann fa'n talladh 'm ba ghnà le fvlac Leoid. 
Gur muladach, hc, 
Tigh mor macnafagh mèa^ rach, 
Na macaimh 's a^ maighdeari, 
Far ^m ba tartarach gleuraich na'u Gcrnt. 

Tigi) raor macnafschj &C; 111» 

l 3^ 1 


Tha do thalla mor priofoil, 
Gun fhafgadh gun dìon ann, 
Far a' fachda mi 'n f ìon bhi* ga ÒL 
Tha do thalla, &c. 


Och mo dhìobhail mar thachair, 
Thug an dithP air an aitribh, 
'S ann is ciancil leam tachairt na còir. 
Och mo dhiobhail, &c. 

V. - 
Shii' Toramaid na m bratach^ 
Fear do dhealbh-fa ba tearc è, 
Gun fceilm a chuir afad na bòfd, 
Gun fgeilm, &c. 


Thuair u teift is deagh urram, 
Ann a' freafdal gàch duine, 
Air dheifeachd 's air uiriglidh beòiL 
Thuair u teili, &c. 


Leat ba mhianach coin lùthor, 
Dhol a fliiubhal xi'n ftùchd-bheann^ - 
'S an gunnadh nach diulta re h òrd-, 
Leat ba mhiaiiach, &c. 


'S i do lamh nach raibh tuifleach, 
DLqI a chaithcamh a chufpair, 
Le d' bhogha cruaigh ruiteach deagh-neòiL 
'S i do lamh, &c. 

Glac throm air do fliliafaid, 
'N dèigh a fnaithe p,un fhiaradh, 
'S bàr dofrach do fgiathamh an eon, 
Glac throm air^ &c^ 


C 33 3 


Bhiodh cèir ns na crannabh, 
Ba neimh-eiilianach tarraing, 
'N uair a ìèumadli an taifaid o d' mheòir, 
Bhiodh cèir ris, &c, 


'N uair leighte o d' làimh i, 
Cha bhiodh oirleach gun bhàthadh, 
Eadar corran a gainne ^s a fmeòirn. 
*N uair leighte, &c. 


Cèad foraidh le dhùrachd, 
Uaim gu leannan an t ihùgraidh, 
Go ^m b' e m' aidhir 's mo run bhi* ga d* chòir 
Cèud foraidh, &c. 


'N am dhuit tighin gu d* bhaile, 
'S tu ba tighearnail gabhail, 
'N uair a ihuidheadh-gach caraid mu d' bhòrd, 
'N am dhuit, &c. 

Bha u miofoil aig uaiflin, 
'S cha-raibh beagan marchruas ort, 
Sud an clcachdadh a fhuair 'u ad t aois oig. 
Bha u miofoil^ &c. 

Gam biodh faram air thàihfg, 
^ '^us fuann "aìt* o ,-hi>.T-r-;^v, 

Mar a bhuineacdh do fhàr Mhac Mhìc Leòid. 
Ga m biodh, &c. 

Gur h è b' eachdraidh 'n a dhèigh lln, 
Greis air uir-fgeil na fèinidli, 
'S air a chuideachda cheir-ghil nan crochd, 
Gur h è b' eachdraidh, &c. 


i: 34 1 

Le Pol cruhach do Jain Mac Shlr Ruairidh Mhic 


'O i fo iorram na truaighe, 
O Tha fan uairTo ga h èabh?xh,. i 
Liuthad glaodh tioma, 

Gun bhinnisre èifteachd, 
Ar Tighearna dùcha, 

Gun duil re e dh èiridii, 
Gach cùis 'm biodh cunnart, 

'S tu b' urrain da rèiteach. 


Chunaircmife Sìr Sèumas, 

Ga d* threigfmn 's cha b' ann da dheòin, 
Bha dherre-fliuihn gìana 

Re fileadh na milton deòìr, 
Na b* ann le neart lannan 

Bhiodh do cholunn a' caochladh neoil, 
Gur h iomad laoch fearail 

Bhuaileadh faram 's a rèubadh feoil. 


Gur lion'ar fròl ballach 

Ga nochdadh re flinntibh chrann, 
Agus trèun ghaifgeach 

Re faicoinn na maoth-flirol fann, 
Nach iaradh fuireach 

A' cumafg gu ftroicheàdh cheann^ 

Ach hmn aìr bhramìrt 

Afaighneachd 'n è 'n aon ghuth thànn, 


Gur h iomad calìobhar 

Nach diobradh teine re h òrd, 
Agus clogaide cruadhach, 

Re folach n'n gruag 's n'an fron, 


C 35 3 

Agus p:c mheallach, 

Air a tharuinn o chluais go dòra 
Agus liudhidh chaol earra 

Air a folach go cèii' ann feoi]. 


Na m ba chionntainin dhaoine 

Ba bhao'l do dh anam Mhìc Lecid, 
Gur lìon'ar Tuir fhuairce 

So ghluaifeadh gu h allanta borb 
Bheireadh ruaig mhaidne 

Gun an oiche chadal air choir, 
Mnai brùite aig èabhach 

Ma rufga na'n gèur lann gorm. 

Gur mor an tein adhaii' 

Thug an fpreagha sach gann 'n ar meafgp 
Chuir ar n aignibh ann loflaid 

'S ar croidh 'nar chabh gun d' chlifg 
Liuffhad bean bbrèid-gheal 

'ba h eanachainn a' leim fuidh lìchd, 
Ma dheagd Mhac Ruairidh 

Bhi'n eaglais ua'n ftuagh fuidh lichd* 
Gur mor an ftruth tràghaidh 

So bhcàrd air fir Innfegàl, 
Re amharc a' chèile 

Gur foilleir dhoibh fèin an call 
Fear do choimeais cho lèir dhomh, 

Ba tu'n curaidh 'n ftreup na'n lanR 
Le d' chloidheamh cruaigh bèimneach 

Ann ad dheaflaimh gu fpeèiceadh cheann. 


Ach a ghnùis na fèile 

Nach bo bhrèagnaich riabh t fhocall fa'n uaìr, 
Ceann-uidhe na'n deòraidh, 

Na'n àircleach gun treòir 's na'n truagh, 


I 36 ] 

A chearraich na tice 

Aig 'm ba tric bhiodh àireamh fluaigh 
An fhèìle dhubailt 

Nach iaradh an cùintas cruaidn, 


Ach Jain Mhic Ruairidh 

Nach gluaift le mùifeag, 
Nach ghabhadh bonn eagaill 

^S nach cuireadh beagan an cùram 
Cha n fhacfas do ghiUin 

An tir eile ga fpuinleadh, 
^S cha bhioidh luchd faire 

Ann ad bhaile na^n dùfgadh. 
Aig feothas an achda 

So chleachd u ha d' dhùthaich, 
Cha d* iarr u riàbh clachair 

Go d'chaifteil a chùmhdach, 
Cha bhiodh droU air do chòmhluinn 

Mu thra-noine ga dùnadh, 
Ach u 'n caithìr na feile 

'S tu lèabhadh na h ùmhlachd^ 


^Se m aidhir an t Jain 

So chaochail air maduinn diamairt, 
Ceann rèite gach facaill 

Gus an uaire 'n deach' ftad air do chaint, 
Bha do chàirdin tùrfach 

'S an cùram ann àito teann, 
Sìor choimhead o' d' t aodunn 

'S aun diomas do dhiuohailt ann. 

Tri bliadhna fìchid 

Bhan ghocas 'na àite fein, 
Gun bhèud gun mhulad 

Gus 'n do thromaich am bas ba treur| 

■ Ma 

C 37 3 

Mar go'm bìodh fras anH, 

A choifgeadh uainn foills nà'n fpeur^ 
No cainneal da mùchadh 

Gun'fugradhgu bràth na dhèlgh. 

^wCronan, ìe Màiri n'ighin Alaflair Ruaidh 
Mhic Leòid. 


AN Naigheachd fo 'n dè 
Aithireach e 
MrlagK do 'n lèigh, 

Thug malairt do m' chèiU 
Nois o theannas mi fein re cronan 

Nois o theannas, &:c. -n 

Beannachd do' n bhèul 
Bh' ai^hris an fgèul, 
Dh' fhàg fallain mo chrè ; 

Cha ghearain mi fein, ;* 

'Na chailleadh 's na dh' èug 

'S mo leanabh nan dèigh comh-fnìan. 
'S mo leanabh, &c. 

Na m biodh agamfa fìon 

Go^m b'ait leam a dhìòl, ^ 

Air dàinte do thìghin, 

Ga d' chàirdin 's gu d' thìr, 
Mhic àrmuinn mo ghaoil, 

B'e m' ardan 's mo phris, 
Alacn mo Pil' thògbhail, 
A]ach, &c, 


'S fath mire dhuinn-tèin, 
'b do 'n chineadh gu leir, 

VoL. I. D Oo 

t 38 3 I 

Do phiìleadh o n èng ; 

*S milis an fgèul 
^S binne na gleus organ, i 

'S binne, &c. 1 

'S e m* aitis ga dearbh, 

Go' n glachdar graid feaìbh, 
'N grunt farfaing na'n fèalg, 

'S ann caifteil na'n arm, 
Leis a mhacaimh da n ainm Toramaid, 
Leis a mhacaiinh, &c. 

Tha mo dhùils' ann an Dia, 
Gur mùirneach do thriail, 
Gu Dùn ud na'n Char 

Far 'm ba dùchas do m thriath 
Bhiodh gu fiughantach fial foirmeil, 
Bhiodh g fiughantach, &c« 
Go dùn tuireideach àrd, 

B' è fud innis na'm Bard 
'S na'm fi.hdh re dàn, 

Far 'm ba mhinig an tamh 
Chai)' ionad gun bhlàs dhoibh fud, 
Cha b' ionad, &c. 

Go aros nach crìon 

Am bi' garaich na'm piob, 
'S na'n clàrfach a ris, 

Le dearrfa na'm pios, 
A' cur fàraidh aìr fìon, 

'S ga leigeadh ann gmomh cir-chearcl^ 
'S ga leÌQ-eadhj &c. 

Buaghach a mac 
Uaf^] an t flilar, 

i: 39 1 

Dha n dual a bhi'ceart, 

Cruadalach pailt 
Duaifmhoir am beachd 

* Ruaìneach a neart Leodach, 
Ruaineach, &c. 

Fiuran a cluain, 

Dhuifg 's an deagh uair, 
*S du dhuit dol fuas, 

'N cliù 's ann am buaigh, 
^S duchas do m* luaigh, 

Bhi* gu fiughantach fùairc ceol-bhinn, 
Bhi* gu fiughantach, &c 

Fafan ba dual, 

Fantalach, buan, 
Sochdarach re tuath, 

Cofgail re cuaìrt, 
Coifiunta, cruaidh, 

Am brolhachadh fluaigh, 
A' mofgladh ann uair foirneart, 

A' mofg-ladh, &c. 

Leanfa 's na trèig, 

Cleachdadh as bèus, 
T aitim gu lèir, 
Macanta feamh, 

Paillt* re luchd thèud, 
Gaifgeil am f èim 

Neartmhor ann dèigh torachd, 
Neartmhor ann, &c. 


Shlioc OUaghair na'n lann' 
Thogadh froiltidh re crann, 

D 2 'Nuair 

* tàidir. 

C 40 J 

^Nuair tboifech iad ann 

Cha ba llon-fgaradh gann^ 
Fir a b' fhìrinneach bann, 

Prìofoil an dream 
Ridghail gun chall còrach,. 

Rioghailj, &c. 

Tog colg ort a ghaoil 

Biodh ro chalma ^s ga m faod 
Gur dearbha dhuit laoich 

Do cheneadh nach faoìn, 
Thìg ort as gach taobh ga d' chònadb^ 

Thig ort &c. 

Uafal an trcud 

Deas cruadalach trèun, 
Tha n dualchas dhuit fèin, ,' 

Theid ma d' ghuaiUibh re t fhèum, 
Do Miochd Ruai'idh mhoir fhèil, 

€oir-le fuas a mhic Dè an t ògrioghp 
Cuir-fe fuas, &c. 

Tha na gàìdhil gu lèir, 

Chomh chàirdeach dhuit fèin, 
^S gur a fearrd u gu t f hèum, 

Shir Domhnall a Slèibht' 
Ceannard na'n cèud, 

Ceannfgalach trèun ro-ghhc, 
Ceannfgalach, &c. 

^S maith mo bharail 's mo bheachd, 

Air na fìùrain is leat, 
Gu carantach ceart, 

'S ann do bharachd do neart, 
Mac mhic Ailein 's a mhac, 

Thig le faram am feachd, 
Go d' charaid a chafg t f hoirneart^ 

Go d' charaid^ &c. A* 

C 41 ] 

A* Glearingaradh anuas, 

Thig am barantas fluaigh, 
Nach mealladh ort uair, 

Cha ba charantas fuar, 
Na fir (ìn o chfuain Chnòideirty. 

Na fir fin, &c. 

XIX. , 
'S leat mac fliiomaidh o n àird 

'S mac Coinnich chinn-tàil, 
Theid ad iomairt gun dail, 

Le h iumadaidh gràigh, , 
Cha b' iongantach dhaibh 

'S gur h iumaidh do phàirt dhoibh iln^ , 
^S gur h iumaidh, &c. 

'S gGÌrt an naigheachd fgur cruaidh, 

Mac ghiUeain bhi' uainn^ 
Gun a thaighidis' fuas, 

Bha do cheangal ris bnan 
T urfainn chatha re h uair dòruinn^ 

T urfainn chatha &c* 

- XXI. 
B'iomad * Gafan gun chealg, 

Ba deas faicfm fuidh arm, 
Bheireadh ceartacha garbh, 

'S iad a chlàifdinn ort fearg, 
Eadar Bfeacachadh thall s BròlaSy 

Eadar Brec achadh, &c. 
Tha mi gachdain mar chàll, 

lad a thachairt gun cheann, 
Fuidh chafabh na'n Gàil, 

Gun do phearfa bhi' ann 

JO 3 - Mo-j 

C 42 3 

Mo chruadh chas nach gann 

Do bhi^ fad annfa n Fhrainc air fògradil 
Do bhi' fad &c. 

A Chriofd cinnich u fein, 

"N fpinnnadh 's ann cèill, 
Gu cinneadail trèun, 

'N ionad na dh èug 
A mhic an f hir nach d^ fhuair bèum 

'S a gheiiieadh o n chrè rò-gkin, 
^F a sheineadh, &c. 

A Riogh na n gras, 

Biodh fein mar ghard, 
Air feim mo ghràidh, 

'S dean oidhre flan, 
Do n Teoghlach àigh, 

Ba mheorach caimh, 
Da'n raibh caibhneas air bhar folaìs, 

Da'n raibh, &c. 

O R AN le V/iIliam Mac Choinnich, do inghcìn 
Choinnich ruaìdh mhicfirno Comraic. 


^f^ cianail m' aigne ona mhaduinn, 
v3 Ghabh mi cead do 'n rioghuinn, 
Tì chorah-thaitneach riut cha n fhaichd mi 

Ann an dreach no fiamhachd ; 
Ba thrian do m' lon do bhnathribh beòil 

A teachd mar cheol a sioth-bhruth, 
^S an t iheirc ata'nad' bhraighe bàn, 

A thaifge mo ghradh gu dìomhair. 


[ 43 ] 

Ciochan corrach, lìnnte foluis, 

Air do bhroilleach rèth ghlan ; - 

Do Iheang-ihHos fallain mar an eala, 

No mar chanach flèibhe ; 
Bas ionmhiuinn chaoin na'n geal ir.hear caoi^ 

A' dealbh na'n craobh air pèurlaimi, 
'S tu fialaigh glic 's do chiall gun tig, diamhaireachd na rèultan. 


Do bhrsighe gle-gheal mar ghath grèine j 

T aghaigh reth ghlan nihòthar ; 
Tiunnail t èug'ais 's tearc re fhèatuin, 

Gur tu rèui na n òighein ; 
Gur bachlach, dualach; raibbui, cuachach, 

T' fhollt ma'n cuairt ann ordoidh ; 
'S ann tha gach ciabh mar fhàine air ihiamh, 

'S gach aon aìr fìamh an òir dhiubh. 


Ingheln aingil na rcfg malla, 

'c; na'n gruatgh glan ha narach ; 
Da iLùil ghorm mheallach, fnidh ad chaol mhala, 

'S gacii a: n a' mealladh graidh dhiubh ; 
Tha maiihe c.d ghnuis, gun trjiDhaigh mùirn ; 

Bcul raeachaìr cJÙn ni incnran ; 
Do bhriodal ca;ìmh 's do loinn.maraGn, 

A roinn mo ghacl-ia iharadh, 

^ V. ^ 
Corp feamhaìgh b^n, choìbh llonas gradh 

Gach tì a tharbhagh iul or t ; 
'S ann tha do ilmuagh, to'rt bar air fluagh^ 

'S tu 'n ainnir ihuairc chluiteach ; 
Do dheas chalpannan ro dhearbhach, 

Gun bhio' meainbh no dùmhaìl ; 
Troigh chruinn chòmhnart dh' fhalbhas mothar, 

jNach dean feòirn' a lùbadh, VI« 

C 44 3 


Choìmh glaìn is tù 's neo-fhoìUeìr dhùinn, 

'S mar geallach u 'n tùs eiridh ; 
Bèul tana dearg mùint' 's anail chùbhraidh, 

'S tiùmiail u do Vènus. 
'S e chrùn do thlachd deud mùirn mar chailc, 

Air a dhluth a ceart re chèile, 
O'n tig an t oran, èatrom ceolmhorj 

Mar an fmeoroch chèiteain. 

^ H 

O thlath nan dùl tùs rath' fhuair thu, 

Bhiodh modhail, ciuìn gun àrdan ; 
Tha iochd is chù, as loinn, as muìrnn 

Air a ghlaoigh dlù re d' nador ; 
'S tu air do bhuain a freamh na'm buagh^ 

Do 'n trèun fhuil uafail fìètoil ; 
U fialaidh paiUt ann gniomh fan tlachd, 

'S do chiall coi-ihreip rè t àiheachd. 

Os cionn t àilteachd riabh cha tàinig 

Gnùis o laimh na trianaid ; 
Gur foilleir dhùìnn, 'n uair rinneadh thu/ 

Nach rabh na Dùilin dìamhain ; 
Ur rìghein tlilà 's ro rioghail gna's, 

Do dhìlfm graidh tha hcn'ar ; 
A gheug na m buagh, ge cian mi bhuait, 

Na gèill-fa chluaia kichd mìo-ruìn. 


Mi cian o d' chaidribh, 's buan dhamh fhaidid, 

Dh' fhsg fùd m' aigne pia'ioil ; 
Ofnadh ghna gun fhois gun lamh, 

A fhrois gach bliìth do m' fhion-fhuiL 
'S e bhrofnaich deoir 's a chlaoidh mo chreòir 

An rìoghuinn òg fo thrial bhuainn ; 
'S tu ^s trom a dh' f hag mi, pigh xno ghraidh, 

]Le d' bhron atà nii cianail. ^ O R A N 

C 45 ] 

ORAN le Alaftair Mac Choinnich, dearhh 
bhrathaìr an W ilham reamh'rhit, do Inghein. 
• Choinnich ruaidh cheu'nao 

SORAIDH flan do 'n àiìleagan 
Bha marium 'n trà fo'n roir, 
Gur baraicht ann an àillcachd thu^ 
■'S gur lan mhaifeach do lcinn ; 
Thug u bàr air mnai' na h Albùnn 

Ann an dreach 's an dealbh 's an fgoìnn | 
Dh' fhag nàdor ann an gliocas dhuit, 
Gach buaigh dhiubh fud os roinn. 


Ga dàna dhomh re ghràdh (ìn, 

Thug nàdor dhuit na 's leoir, 
Cho mòr "'s gun d' romneadh Banrì'nn dhict^ 

Gan àrdan, gan ghne phrois ; 
Cha 'n eil cron re àireamh ort, 

A dh* fhaodadh fàs air feòil ; 
A' meafg bhan òg is mhaighdeanun^ 

Mar dhìamon a' meafg oir. 


A' meafg na m ban gur fgathan thu, 

Tho'ert bar orr' ann 's gach geauU s 
'S bacMach buidhe fniamhanach, 

Gach ciabh tha air do chearin ; 
,Tha do ghruaigh choi-dreacher 

Ris na h ùbhlan dait air chrann ; 
Suil chorrach ghorm mar dhearcagan, 

Ma m iath an rafg tha mall. 


Taobh 's tigh do'n bhile dhaite sìn^ 

Tha dèud gheal cailce grinn^ 
O'n ceolmhaire thig orain, 

No na h organan a' feinn,; Mar'eU 

[ 46 

Mar'eil cron ann folaeh ort, 

'S e barrail a* bheii fmn, 
Gun d' thiig thu fèin as Venus, 

Ann an dealbh,' eug'as croinn. 
Trian do d' rahath cha'n innfir leam, 

Dh' aien-deoin nì* da'n can ; 
Bràighe mar chuan linnginnach^ 

Fuidh 'n aghaidh mhm gun fmal ; 
Gur corrach geal na ciochan, 

Th'air do bhroilleach lìnte glan ; 
Glac gheal mhiar fhàinneach fhìonolta, 

Tha teom' air gniomh na m ban. 

Fhad fa mhairis Albannaich, ' 

Bìodh iùmradh ort air bhuìl j 
Slios mar eala aìr chuantìbhe 

Aìg an oigh is uaifle fuil ; 
Do phog air bhlas na fìoguifin, 

'S do bhèul o mìlfe thig guth ; 
^N àm eifteachd fuaim na fio'laireachd, 

Gur fìonalta do chuir. 

OR A N <J roìnneadh le Jain Beton/^^r T>hutn m 

eirthirich_^ do nighein Thearlaich oig fcaha ^n 


SLàn iumradh do'n ùr-mhnaoi, 
Dh fhagmi ^i Ug?irigh thall, 
Fuidh uilinn na'n iiùchd-bheann, 

^S air ùrlar na'n gleann ; 
'S i 'n rìoghuinn ghlan chùl-donn 
Clioifmn cliu ann 's gach ball, 
Bèul a labhradh an fùgradh, 

^S a chuireadh ,dùbh-hunn ma làr. 


C 47 ] 

'S rnn m?.r 



^ ^ 

' ' ' i . "* 

Gr' > ■. - 


?Aa. cln 


Ke/ f' - 

. .aii oit, 


dait alr am bàr. 


Mecir fhada chaol dhìreach, 

Tl]?i:nf:"Gh riomhadh air ban j 
Ann an cl eachda an t ihiota 

ChuirinD fhin afad geall, 
Nach 'eil ann 's an tir fo 

Do dh fhior chlanna gall, 
No bheireadh bàr gill ort - 

Ann an grinn obaii' lamh, 


Glac ghèal a' ni 'n- fgrìobhadh^ 

Gu fìonalt' 'n uair b' aill, 
Ga tharraing gu lìon'ar, ' 

Lè ìnnleachd do làmh ; , 
Leis an lèabhar an Bìobla 
• Gu cinnteach gach trà ; 
G]achd creideas as fìrinn 

^S lean a cliaoi ris mar ghnàs. 


Gheuguafal gun chrìne, 

Dh' fhas direach o lar ; 
Tha do phog air blilas fion-a 

Chuireadh ìnntìn air chach ; 
Ort a dh' fhàs an cùl fniomhain, 

Mar dhitliean am blar, 
Nach greannaichre chlr-e; 

'S lion'r ti air bhàr. VL 

[ 48 3 

Deud cailce gun ftòir-e, 

Tha gun bhofd no gun bhrèug ^ 
Bcul as binne no*n rmeorach, 

Nì comhradh fa gheig ; 
^N uair ghabha tu n t òran, 
I ^S do mheòir re cur gi èus ; 
Ge b' e chluinneadh an ceol (in 

Gum ba bhòich e no tèud. 


Thaobh aithghearr beag eòlais. 

Brìogh mo dhòchais nach gann 5 
Thugas barail no dhò ort, 

Mar a mheoraiche rann, 
Nach 'eil u gu mor 

No gu ftròthail no gann ; 
Ach roi-ghlic gun rahdrchuis 

Neo-ghorach ad chainnt. 


^S tu rèula na'n òighin ; 

'S tu 's bòich'e no cach ; 
'S tu "n canach, 'flu nòinein ; 

'S tu 'n t ihòbhrach fuìdh blàth ; 
'S tu 'n coi-meafgtha òr-bhuidh; 

'S tu 'n ròs th'air dhreach là ; 
Chuir 'n aithghearr an fgeòil fo, 

'S tu 'n t iheònaid gheal thlà. 


Ach s i mo chomhairl fein duit, 

'S na trèig i gu beachd, 
Mas aili leat a chnuafachd, 

'S a bhuannachd na's leat ; 
Theirig timchioU na gèigc, 

'S iia glachd èiflin ad bheachd ; 
A chaoidh na cuir dùil 

Ann fa chraobh nach lùb leat. ORAM 


O R A N ^(9 Mhac Shimidh, chumdh dhith.chean^ 
na 'm bliadhna 1 746, ^n uair hha ì air fogradh 
^ s an Fhrainc ann deìgh bliadhan 17 15; le Jain 
DòmhnuUach da 'm ba choainm Jain dubh mac 
Jain mhic Ailein. 


AN Deìch-e là do thùs a mhàirtj 
A ghluaìs an ftàta ^s meafail àite; 
'S ait le chàirdin beò. 
An deich-e là, &c. 


Ge d' chuìr naimhdin u le ain-neart, 
NuU do^n Fhrainc uain, neo-air-thaing dhoibh 
Fhuair u m ball fuidh d* bhròìg. 
Ge d' chuii' naimhdin, &c. 


Fhuaìr u cùirt ^n fm o Lùais ; 
Ghabh e cùram dhiot o'n b' f hiu u | 
Chiunn do ghiulain chorr. 
Fhuair u cùirt, &c. 


'S ìumadh fuaran glan gun truailleadli, 
Dheth an fhuil uabhrkich rith mad ghuailiith,, 
Fhir is uaifle feòil. 

^S iumadh fuaran, &c. 

Cainnt gun àicheadh, ceart re rjadh è % 
, 'S tufa 's càirdiche am meafg Ghàidhil^ 
Bha riabh air th' aite beò, 

Cainnt gun àicheadh, &c, 

VoL, E VI. 

[ $0 3 


Tha fuil Stiu'artaìch a chruin 
'Ndeigh a dùbladh, ad chorp cùbhraldh, 
larla Weem's MhacLeòid. 

Tha fuil Stiubhartaich, &c. 
Tha fuil phriofGÌl larla Sìofort, 
Air a fìoladh ad bhallabh Rioghail | 
Glac nach crìn ma n or. 
Tha fuil phriofoil, &c. 


Càirdìs fal u 'mhac mhic Ailein 
Dà uair daingeann re Glenn-garadh, 
Car u mhic GhiUeòin. 
Càirdis fnl u, òcc. 


An t àrmunn fièibhteach mac Shir Sèamaj 
Na'n arm gèur-a dhuit fa cheim ud, 
^Ga 'm biodh na cèudun flòigh. 
An t àrmunn flèibhteach, &c, 


Ceannprt aìgeantach na'n abrach, 
Gur a fagas dhuit an fear fin, 
Dh' eireadh let na feòid. 

Ceannort aigaentach, &c. 


Drèagan fearradha 's narrail fearbh u 
*S tu ba ghailbhiche fuidh t armadh, 
'S t f huil 'na * tailbheum mòr. 
Drèagan fearradha, &c. 

i» e. Ttiihnhaoìm. 

XI r. 

C 51 3 


Leoghun ainmeil 's neimheìl colg 
iÀ bhèathaìr anmuiitneach go marbhadh^ 
'N uair chais-te fearg ad Ihroin. 
Leoghan ainmeil. &c. 
An laoch garg 's am buinne borb, 
'S deachdair fhoir-eigneadh Triath na morracha. 
Le mianach morradhail chòr. 
An laoch garg, kc. 

'S muirneach foirmeil an ceann airm u, 
Cùis a dhearbhadh o t aois leanabais, 
Bhiodh gun dearmad gleòis. 
'S rauirneach foirmeìl, &c. 
Fhuair u d' ghlacabh cèile laapach^ 
Deagh nic Aìlpìn glèiteach fgapach, 
|Beul o 'm blafd' thìg gloir 

Fhuair u d' ghlacabh, &c. 
Bain-tì^'n dhiadhaìdh fhochdrach chiallach 
Croìdhe fialaidh le deagh riaghailt, 
Gnuis gnn fhìamhaidh reòit'. 
Bain-ti'rn dhiadhaidh, &c. 
An nèamhan foilleir, 's an lèug nach doilleir^ 
An ù gun choire mar Sgàth'n glaine, 
Lan eireachdais gu leòir. 

An nèamhan foilleir, &c. 
Gu m 'a buan do*n lànaìn uafaiì, 
Dh* f hàs gun uabhar ; air aon chluafaig, 
'Ann feire 's am buaidh gun leòn. 
Gu ma buan, &c. 

E2 XIX, 

C 52 3 


Dheagh nihìc Shiinidh na'n arm ìnnealt^ 
Slàn u philleadh go d' dheagh ionad, 
Sud mar fhironn dhò. 

Dheagh mhic Shimidh, &er 

CuMHADH do Mhac Leòid le Ruairidh Mac 

THA mulad, tha mulad, 
Lin mulad ro mhor mi, 
*S ge do 's èigin damh f hulang 

Tha tuiUidh 's na 's leoir orm, 
Thromaich fachd air mo ghiulan 

Le dùmhladas dòrainn, 
Dh' amais dofgaidh na bliadhn' orm 
Creach na ciadaìn fo leon me, 


Creach na ciadain fo leòn me 

Dh' fhàg mi breòite gun f hiabhras, 
A du' fhògair mo flilainte 

'S tearc mo bhrathair 's na criochabh^ 
Aga^^ glacdh an loin bhrònaich, 

'N dèigh a h eòin 's i ga iarguinn, 
Dh' fhalbh gach fòlas a b' abhaift 

As dh' f huirich càilein a' m' f hLacaiU. 
Dh' fhuirich cailein a' m' fhiacaiU, 

So i bhhodhn' a thug car dhamh, 
Dh' fhag uthar fui' m' lèinidh 

Nach fothair lèigh tha air thalamh, 
Mo leaghas cha 'n fhèadar 

Cha rèth dham bhi' fallain, 
Fhuair me dìnneir la càifge 

'S cha b' fbearrd-e mo gheon i. IVj 


C 53 3 


Cha b* fhearrd-e mo ghean i 

Ge do bha mi mu'n chòmhroinn 
N diugh gur buan dhamh re aìthris, 

Gun d' bhuail an t earrach fo brog orm, 
Mima'm mbaighifdir glè mhaith, 

'S fad a lèus orm nach beò e, 
Ge do rachadh mi feàchad,^ 

Cha hi fhaigh me facall dheth d' chòmradh. 
V. . 

Cha 'n fhaigh mi facall dheth d' chòmradh, 

Chleachd mi moran dheth fheudainn, 
N diugh a dh' f haodas mi raitiii, 

Gur uan gun mhàthair 's an trèud me, 
'S ann is gnà dhamh bhi' turfach, 

Gun bhrath furtachd as t èag'ais, 
'S òn a chaochail u àbhaill, 

'S tearc a chaoidh mo ghàir èibhinn. 
'S tearc a chaoidh mo ghàir èibhinn, 

Cha bhèus dhamh bhiodh fubhach, 
Ghabh mi tlachd am bhiodh tùrfach, 

Chuir mi ùigh am biodh dubhach, 
Ma *n tì 's tha mi 'g iumaradh, 

Chuir ann cuimhne mo phuthar, 
Nois o n f huair an uaigh efm, 

Chuaidh è 'n caifed mo bhruthach. 
Chuaidh è 'n caifed mo bhruthach. 

^S mi fuidh chumha da dhireadh, 
Dol an truimed 's a n àirde, 

An diugh a thàinig mo dhìobhail, 
Dh' fhalbh mo lathaichin èibhinn, 

O n a thrèig fibh * Clar fglthe, 
Tha mo thaichde 's na h earabh, 

^N dèigh fholach 'n a aonrir. VIIJ; 

[ 54 ] 


'N dèigh f holach 'n a aonar, 

Bìodh e daonnan ann uaigneaSj, 
Sgèul ma 'n gearanah daoine, 

Mnài caoir-teach na'n luath bhcs, 
*S iad a* comh-ftraoidh re chèile, 

Ceol gnn aoibhneas feachd truaighe^ 
Lèum mo chroidhe 'na fpealtadh, 

Ma 'n chaifmeachd 'n uaii'e chulas. 


Gur h ì ch aifme ach d fo chulas, 

A luathaich orm tiomadh, 
Dh' fhàg fuidh m' ofnaich fuil bhrùìte, 

A' sìor dhrùtha air m' inneadh, 
'S fhaide feachdain na bliadhna, 

O 'n a thriall fibh thair Hnnidh, 
Le friamhach na fialachd 

Bh' ann fan lion-bhrat air fhilleadh. 
'S ann^s an lion-bhrat air fhilleadh, 

Dh' fhagmi fp;unnadh na'n an f hanH; 
Ceann-uidhe hichci ealaidh, 

Mar re earras luchd feanachais, 
Agus ulaidh aois-dàna, 

Ghuir do bhàs iad gu h aim cheift^ 
'S o *n a chuaidh thu fa chiftìdh, 

Cha ba mhife a chuis fharmaid. 


Cha ba^rnlfìfe a chùis fharmaid, 

Gbabh mi teaibadh o^i trèd iìn, 
Far an raibh me am mheanbh-ghair;, 

Ann toifeach aimfir rao cheitein, 
*S aiin an deireadh a cbarhhais, 

A dhearbhadh ar fèichJn, 
Chaiìl mi 'n ùr ghibhi a tlircach rni; 

Ann an fcrchdain na ccufda. XII, 

E 55 3 


Ànn an feachdain na cèufda, : 

- Dìcèadain mo bhrifdith, 
Chaill mi uichair na fèadaìl, 

Cha mhi aon neach 's mifl:* è, 
Gun bhrath faighan gu bf aih urr, 

Sgeul a iharaich mo mhifneach, 
'S ann fuidh dhiomhaireachd m'airnin^ • 

A thàrmaich mo niofgaid. 
A thàrmaich mo niofgaid, 

Cha *n fhaigh mife bhiodh fìàn deth^ 
'S è fear tinn a chinn ghalair, 

A nì 'n gearann bochdcraiteach, 
'S ann air atà n eaflaint, 

Nach do f hios aich a nàbaìdh, 
'S cha mhò dh' airlch e thinnis, 
^ Leis 'n do mhilleadh mo llilàinte. 

Far 'n do mhilleadh no fhlàinte, 

'S ann a thàrmaich dhamh m' eaflaint;^ 
Gun d' chuir aimfu' na càìfge, 

Mi gu brath go trom airfneal, 
Gheibh gach neach do na dh'/ fhag u, 

Rud ann àite na bh* aca, 
Ach mife agus màire, 

Chuir a bràthair ann tafgaidh. 
Chaidh do bhrathair ann tafgaidh, 

'S è mo chreachfa gur fìor fud, . 
^S ann au diugh tha mi 'g achdain, 

Mar bha mhac ma mhaol-ciaran, 
Agus ife bochd brònach, 

'N deigh a leonadh on chiadain^ 
A thug mo mhaìghiftir uamfa, 

Lei-5'n do bhuaineadh ma phian-bhron. 


C 3^ I 


Mo phian-bhron a mhairi, 

Mar tha u fuidh chumha, 
Nach faichd u do Bhràthair, 

Mar a b' àbhaift gu fubhach,. 
^n Jean-fhocal gnàthaicht' 

An diugh is fìor è mar thu'aìrt, 
Nach raibh meughai] ga miad, 

Nach raibh na dèigh galach dubhach. 
Nach raibh na dèigh galach dubhach, 

'S è 'm fear fubhach am beairtis, 
Cha n fhaigh piuthar a brathair, 

Ach gheibh bean aluinn leth-leapachj. 
Thàinig àr air an dùthaich, 

Dia dhùbladh a ncarta^ 
'S ga Cumail ann uachar, 

Gus am buagh^ich do mhac è. 
Gus an buaghaich do mhac è, 

'N deigh a ghkfadh le gruagaich^ 
Lan faibhris as fonais, 

Ann fa 'n onoir ba dual dhuit, 
Lean cùis 's na biodh leanbai.], 

'S nabioidh marbh-ghean air t uaiflinj. 
Cum ann coimeas riut fein iad^ 

'S na to'ir bèum. dha t ainm Ruairidh, 
Ruaiiidh reachdar, rùin-rrjheanmnach, 

Tartrach, tairrbeairteach, teanntadh, 
Do fhean-fean-athair o n tsinig, 

Cha b' ion da nàmhaid dcl teann air^ 
'S Ruairidh gafla na dheoghaidh, 

Cha b' e raghuinn hi tà re, 
'S an treaf Ruaii idh fa dheireadh, 

Bha b' e n gamueanach fas è. 


C $7 l 

' XX. 

An treas Ruairidh do'n dream fln, 

A choifinn geall ^s cha b' e mi-chlìudk, 
Cha b' è 'n coilleannach gann ^, 

/,ch an ceannfgalach mìlleannt' 
Ma 's a tuTa roinn fuas, 

Anceathramh Rnairidh, nadearmaid, 
Lean re {ìn.nfìreachd t aitim, 

'S n a to'ir mafla dha 'n ainm fm. 
Na to'ir mafla dha 'n ainm fm, 

'S cuir leanabas fuidh d' bhrògabh^ 
Na bioidh daoin' ann am barail, 

Ge d' tha car aig an òìg crt, 
Biodh go flùghantach fmachdoil, 

Rianoil reachdair ^n triath leòdach^ 
'Na faic frìd ann fùil brldeoin, 

Cha chùis dìon do Mhac Leoid è. 
Cha chùis dìon do Mhac Leoid, 

A bhiodh dòlum *s rud aig e, 
Leann an duchas ba choir dhuit, 

'S bioidìi mor-chuis na d' aignibh^ 
Ach ma leigis tu dhìot e, 

Bioidh na ciadan ga t agairt, 
^G radh gur crann ihlatag chrin u, 

■'N aite a ghniomharaich bheachdoiL 
Maìde dh' fhas na chraoibh thoraidh, 

Fuidh bhlàth onorach àluinn, 
Ann an lios na'n crann èachdach, 

Bha tlachd na'n cèud ann 's gach ait'air^ 
Lean an dutchas ba * chathair, 

A mhic an Athair a chràidh fmn, 
Na biodh ad chrhiich gun duilUch, 

Ann 'fan ionad 'n do thàmh u<. ORAN 

* i. e. ha choir. 

C 58 1 

ORAN le Ruairidli Mac Mhuirich, 'n uair thaimg 
e thamh do GhleanneiJg^. 


AChiad dialuain do'n ràidhe, 
Ge d' bhà mi leam fhìn, 
Cha d' fhuair mi duine an là fm^ 

A thainig am ghaoith, 
Dh' fhiar'aich cia mar bhà mi, 

Na m bàii leam dhol fios, 
An tota mhor fo fhàgail, 

Nach b' àite dhamh ì, 
'Soilleir dhmnne far chach uile, 

Nach ra' 'u duine is tìr, 
A chumadh fear mar chach mi, 

Mar b' àbhaiil dhamh bhi. 
Sin 'n uair chuala Fearchar, 

Mi n dearmad aig càch, 
Thàinìg e na m' chòdhail, 

On b' eòil dha mo ghnàis, 
Thug e leis air fcòid mi, 

Gu feòmar a mhna, 
Anna hon an ftòp dhuinn, 

'S na fòr oirn' a ìàn, 
Ge d' tha e falamh 's ro mhath 'n airidii, 

Ghlaine fo tho'irt dhà, 
^S gu faigheadh e luch eòlais, 

Na m bioidh a phòca làn. 
Labhair a bhean chòir fin, 

Go banaii eolach giic, 
Fhaichd u 'n t uan gun nihàthair^ 

An clàrfair gun chruit, 
An leabhar gun lèabhair, 

'S e bhèus a bhiodh druit, 


C 59 3 

*S an dorlach gun fhuasgladh, 

A fuanaich a bhruic, 
Ge d' tha u falamh 's ro mhath 'n airidk 

Ghlaine fo tho*irt dhuit, 
'S gun òla mid a doà dhiu' 

Air flàinte an fhir bhric. 
An ti fo thà mi 'g iumradh, 

'S a 'giumagain do ghnà, 
Clia chei] mi air do mhuinntir, 

Gach puinc mar atà, 
Ge h èibhinn leam re chluìnntin, 

An t faoidh a bhiodh flan, 
Sgèul nach taitneach liumfa, 

Ma dh' iumalaid u gnàs, 
Fàth mo ghearain a bhiodh falamh, 

'S mi tamal o d' làimh, 
'S faide an fhead no d èibheach, 

'S an f hèafog air f às. 

Ge d' f huiUngir gach nì 's f hèudar, 

'S neo-eoibiiinn le m' rùn, 
Thufa bhiodh 'n clar-fglthe, ^ 

'S mi 'n tir air do chùl, 
Le m' f hèàfoig leathun leòmaich, 

Gu ròibeineach dlùth, 
'S thufa aig giù'lan malàid, 

A ghnàs ann fan dùn, 
Phir bhric bhallaich, meall na bharail;, 

'M fear a thuirt o thùs, 
'S fad o'n chroidhe chèu'na, 

Na 's cèiu o bheachd fùl. 
Ge d' thà mife an tràfo 

Da m' àrach fad uait, 
Sloinnidh mi mo phàirt, 

Ris gach nàbaidh ma'n cuairt, -JVla 

C ' 6o ] 

Ma 's beagma's mor a dh' fhèudas mì^ 

Sprèidh chuir a fuas, 
Bioidh fld fuidh iochd na'n fàr-fhear, 

Nach fàraich am fuachd, 
Re là gaiUiun an àrd bheannabh, 

'Siad nach gearain uair, 
'S tric an fmbhal fealbhach, 

Air fhealp; ào 'n taobh tuath. 

Tha fir ghafla bheòghanta, . « 

Aig Eoghunn Lochiall, f 

Nach feachnadh an tòireachd, 

'N àm tògbhail na'n triath, 
Rachadh iati gun fòradh, 

Ann còmhdhail na'n ciad, 
■ *S math am fulang dòrainn, 

'S tha cròidheachd na'n gniamh, 
Fir ro ghafta nach 'eil meata, 

Nach d'fhuair mafla riamh, 
Mhaithis mo chuid dhomhfa, 

'S mi 'j[i dochas gur f ìor. 
*S iad clann-mhic-bheul-anfaidh, 

'S oirdheirce gniamh, 
Luch fbiubhal a ghaiblaich, 

'S a mharbhadh na m fiadb, 
Cho d' f huair iad abhar oilbheum, 

Mar folbhadh iad fliabh, 
Cha dean iad a bheag ormfa, 

'S nach lorgair mi 's fìach, 
Mo chreach ma 'n coinnibh 's i ful'n comraic, 

'B'e an comunn mo mhian, 
Buchaiìlin mo threud, 

'N uair nachlèir dhoibh a chrìan 

^ Th, 

. [ 6i 3 


'Tha fliochd Jain Mhic Mhàrtuinn, , 
'- Ga tàbhachdach trèun, 
Raghuinn aìr an Naimhdis, 

An càirdis, gun bhrèug, 
^Cho bhuin ìad re falbheairt, 

Mo lamhfa nach fpèis, 
Thar an ìQe an gàradh, 

Cha ghna leo a lèum, 
Na fir ghafta gun bhiodh meata, 

'S iad nach feachuinn ftrèup, 
Le 'm beirir buaidh gach fbàirne^ 

Ann 's each àite dha 'n tèid. 

Clann aphìdh re n feanchas, 

'S neo-leanabaidh na feòid, 
Buìdhein na'n fgiath ball-bhreaC; 

A dhearbhadh an gleòis, 
'S iad nach feachna fuathas, 

^N àm bhuladh na'n fròn, 
Ge b* e chuireadh fearg orr* 

Cho b' fliarmadach dhò, 
,'N àm taraing na'n lann tana^ 

Caifgir carraid leò, 
Buille 'n corp cha bhuail iad, 

Tha uaifle nam pòr. 

Clann Mhic'iUe mhaoil mhùinte, 

Bha cUù orra riabh, 
Buidhin tha doi-cheannfaicht, 

Is ceannfgalach triall, 
Re faicinn an naimhdin, 

'S neo-fgàthach an triath, 
B' annfa Uobh ruaig ihanntach^ 

No teanntadh le fiamh, 

VoL, I, F LaocliraiJli 

I 62 ] 

Laochraidh guineach na^n arm fuileach, 

^S mairg re 'n bhuin fibh riobh, 
Tha nimh as neart 'nar naimhdisj 

'S ar eàirdis gun fhiar. 
Tha aig Colla comhlain, 

Nach conlapich gleus, 
L.uchd na^m feadan dùbhghorm. 

Nach diultadh re fèim, 
Nàm na graide dhùfgadh, 

Go 'n dùbladh bhur fèim, 
fiha fios aig Mac-an-toifich, 

Nach fòradh iad cèum, 
Dol na choinnibh fan la Ihoilleir, 

'S gun iad coimeas chèudj 
B' annfa dol da bhualadh, 

No buaile 'n f hìr thèud. 
'S iad fliochd ChoIIaidh chiofmhoÌTj 

Da rlreadh a th' ann, 
Nach leigeadh le mùfag, 

An cùis thair an ceann, 
Mifneach cha do thrèig fibh, 

'N ftrèup Chlann a gall, 
Cha ba dual diobh mlo-ftà' 

No miothuireachd ghann, 
Na fir churanta fhuir urram, 

Re h àm iomairt lann, 
O minìg luchd an abhair, 

Go craobhach a call, 

Maille ris gach fuaircis, 

Bha fuaite riar gnè, 
Tharaing fibh mar dhualchas, 

An uaifle 'n ar Clèth, 
Gu creachadh cha do ghluais fibh, 

Cho chualami è, B' aimla 

C ^3 ì 

6* annfa liobh teun chluaìfe, 

Thoirt uam le m' thoil fèin, 
Na mo chreachadh 's andol feachad, 

'S mi na m' airc mu m fprèidh, 
^S mi gun eagal tuairgnedh, 

^S mo bhuaile fuo' r mèinn. 
X . 
_Tha Gleangarach Ceanfgalach, . - 

Confpanaich cruadh, 
Chumadh ri luch ainrad, 

A chonfpaid ud fuas, 
Na m tharrain gu fantach,. 

Ann lànn as a ntruaìl, 
,B^ ho lain do luch gaintaìHi, 

Sanam ud bhe uaibh, 
Biodh ceim criodhail air reing tri-ear_^ 

Cha ghleidh bruinne buaidh, 
Aig bùinn mhor cheann-ard, 

Nach teann mù chuid bhuan^ » 
Tha an taichde na laimhe, 

An centaile fo thàl, 
Fir ghàfda nomh fgà-ach, 

Gam bàbhaifd bhe teann^ 
Ri faichin a namhìd, 

Nach faileanach greann, 
Gam mmig buaidh làrach, 

Le abhachd an lann, 
Neart a chlaimhe be air rQÌnn, 

Nach das fà-aft fann, 
Coile 's i gun chrìonach, 

Gur lionmhor a clann. 
Siad marcaich na moidhe, 

Fir chrò na m buaidh, 

Fa Mbheii 

[ 64 l 

TA bheil annaichd is eolas, 

Nach fòradh an duais, 
Clann Choinneaeh nan roifailj 

Na cròdha mhillin fluaich, 
Na bearachin beodha, 

Ga coir a bhe cruaidhe, 
Dream gun luighde, 

Ri am troìde ce^nn a cha braich fuas^ 
Aig luch na. gorm lann naimhdlikh, 

Nach fantaich mo bhuar. 

ORAN do mhac Mhic Ailein, a marbhadh am 
lliadbna 17 15; /e Jain dubh mac Jain Mhic 



ABhliadhna gus an Airafir fo, 
Gu'm b' f hoirmoil finn an ormaicleit, 
/N cùirt an leoghuìn mhearchdafaich, 

Ge fear-ghalach fneo-mhor-ghalach, 
Ge fmachdail, reachdail calmar'u, 

'S neo ainmeineach ge morchuifeach^ 
A m bèul o m blafd' thig argamaid, 
^S tu dhearbhadh le c^art eòlas i. 


Gur c fhad ^s o'n dh' fhalbh u uainn, 

Dh' fhag aim-cheifteach ann comhnaidh finn, 
Gu'm b' fhearr leinn u bhi fealgaireachd, 

Air thalumh garbh na mor-thire, 
U f èin 's do bhuidheann anmuinneach, 

Na n èireadh faragradh f odhafan, 
Bhioidh funntach luthor armcHfeach, 

Sluagh garbh-bhuilleach garg comhragach. 


l <^5 J 


Gu'm bi fid a gheala-bhratach, 

'S neo-chearbach an tus coimh flri^ i^ 
Tha chuis ud ar a dhearbhadh leibh, 

'Aig ro mhiad fearrdha^s cròdhalachd, 
A liuthad òig fhear barrcaideach, 

A bhuaileadli taihn le 'n ih-òic-lannabh^ . 
O Iheile ghlas na^i geal-bhradan, 

Gu h inbhir gainmhich moir-thire= 
Tha Cana's Eig a' gèiileachduinn, 

Do ^i trèun fliear ud mar uaciidaran^ 
O'n 's ann leats dh* èiris iad, 

Dean fèin gach trèud dliiu' bhuachailleachd,;, 
An f liiuidli ghaiia thrèabhach fm, 

Nach lèabhar beaii;LÌn truaillidh ìeoy 
An laochraidh thaitiieach ghèurlannach, 

A thèd air ghleus gu fuathafacli. 
. V. 
A h Uibliift thig na cèudan ort^ 

Fir blìèura a rèubadh chuaintinin, 
Nach gabhadh fgreamh no dèiflinne^, 

Roimli fhrafari geur a cruaidh-lhneachda, 
Uair mhaflaidli riablicho dh èirich dhuibh, 

Ann làthair feim no cruaidh-chuìfe, 
Gu cnoidheacli, iotach, beumunnach, 

Gu fuilteacli crèuchdach luath-lamhach.-. 


'S mor abhuaidh 's n-4 tìolaicrn/ 

'S m inntin ata fuaite riut, , 
Tha gràdh gach duine chì u ort, 

Cha 'n eol dhamh f hìn fear fuatha dhuìt/ 
Fear fgipidh, meafaii, fìrinneach, 

Fear fìobhailte, feamh, fuaircis thu, 
Fear fùnntach, mùirneach, brìodalach_, 

Sàr chuirteir gun ghniomh buatharadh,. 

€ 66 1 

Fear borb ro gharg doi-dhìò-cholfgt thu, 

Ny'n èìreadh ftrìdji no tuafàid ort, 
Do bhnirb re t f heirg ga mìadàchadh, 

'S tii 'n Ìeoghunn neimneach, buan-thofgachj 
Mar bhulnne reothairt fior bhras thu, 

Mar thuinil re tir a btialadh u, 
Mar bhar na lafrach fior-loifgeach, 

^S tu aiT Drèàgan re linn cniadh-chogaidhv 
Mo chionfa an t armunn prìofoil ud, 
Mo iheobhag fior ghlan uafal tho, 
An onoir ghleidh do flnnnfearachd,, 

'S e iiiiad an gniomh a fhùaircihoibh i-, 
Gu'n d' fhàg iad daingean fgrlobht agad, 

Fui' laÌBih an Riogh fe ihuaicheantas, 
Bhiodh 't àrd f hear coimheid dìlis air, 

'N uair dh' flias an rìogha(chd tiiàlhr€a|>ach. 
Gur a glan na frìomhaichin, 

'S a fhìon-fhuil as 'n do bhuaineadh thu,. 
Mo Raonullach bras mlleannta, 

Cruaidh cinnteach do mhein-chruaghach u,. 
Ar cai-aig dhainnein dhilis thu, 

Cho 'n ann gun ftrì' theid gluafad ort, 
Ar ceannbheairt 's ar fgiath dhìdimi thu, 
^S ar cloidheamh dlreach buan-iheafba-chi. 
Ba blath ann arn na fìochaimh thu. 

'S ba phrlofoil ma d' dhaoin uaifle thu-, 
Ge mhiad 's ge 'n coig thu chi-iin ris, 

Cha 'n fhaiceadh dìth air tuathanach, 
Do bhann-traichin 's do dbìleaehdain, 

Gur h e do nì fa dh' f huafgladh orra, 
Deanamaid uirnidh dhìchilleach, 

Gu 'u cumadh cylofd a fuas dhùinh tha. 


C 67 ] 

M A R B H R A N N do ^n mhac Mhic- èh^^xixheitna. 
kìs an Aof-dana. 


BHLTADHN A lenma d^ar niilleadh^ 
An coig-deng 's a miP eìle, 
^ na feachd cèud a roinn imtheachd^ 

Chaill lìnn ùr-ros ar lin'e, 
'S gèur a lèus air ar cinneadh ra'm bea. 

IVio fgèul àir mo chradh croidhe, 

Ar triath Raonuliach tìhlitheach, 
Dh'ordaich Dia dhuinn mar thighearn' 

Gu ]à bhràth nach dean tighin, 
'S tu 'n Inbhir-phèphri fui' ritheadh no^m borb^ 

'S tu ^H Inbhir-phèphri, &g, 
Marcaich Sunntach na m pilJein, 

Air èach cruidheach nach pilieadh, 
Nach d' ghabh cùramno gìorag, 

Ann àm dùblaidh an teine, 
Mo fgèul gèur bha do fpiorad ro mhorj, 

Mo fgèul gèur,^ &c. 

Cuirt'ear aigeantach, mìleannt' 

Muirneach, macnafach fìorghlic^ 
Ga n raibh cleachda gach rìre, 

Agus fafan gach riogaachd, 
Teanga bhlafda re innfe gach fgeòil, 

Teanga bhlafda^ &c. 

Leoghun tartarach meannmach, 

'S cian 's as fad a chuaidh ainm ort^ 
Bèul a labhi'adh neo-chearbach, 

Ba aihor a mlieas aig fir Aàb% 

C «3 ] 

^S tu to'irt profnachadh cr.lma do'n t fhìogh. 

'S tu to'irt profnachadh, &c, 
Fiuran gafda deas deaibhach, 

'S gathan tlachdar na h Armailt, 
'N uair a dh eireajdh an f hearg ort, 

B' ann air ghil^ 's fiamh clearg orr, 
Gha rùin pillidh bha meamnadh an laoich oiir> 

Cha rùin pilhdh, kc. 

Bha u teom ann 's gach fear-ghniomh, 

Ba tu fgiobair na fairge, 
Re la cas 's i tìghin gailbheach, 

'N uair a. dheireadh i garbh ort, 
^S tu gun diobradh an t an-bhar ma bòrd* 

'S tu gun diobradh, &:c. 
-^N àm fmbhal a gharbhlaich, 

3 tu tagha an t fhealgair, 
As do laìmh ba mhor earbfa, 

Air an f hiagh ba tu 'n cealgair, 
^S tu roinn gàoith agus tàhnhuiun mu fliròiiì* 

^S tu roinn gaoith, &c. 
OirnnedhMomaich an fuathas, 

An fgrìob fo thainig o thuath oirnn^ 
Tha ar càbail air fuafgladh, 

Chuaidh ar n eir-thire a fguabadh, 
A's fmn mar chuiìeinin cuaine gun treò'ro 

A's fmn mar chuileinin, &c. 
Chaill fmn rèula na'n dualun, 

Chuaidh ar riaghailt a ghluafad, 
Ar cairt-iuil air falbh uainne, 

Bhrift ar ftiuir ; mo chèud truaighe, 
Sinn mar luing ann an cuau 's i gtjn feòL 

Sinn jjìar iuing, &c^ 2ili 

L 69 1 


Sinn mar llnne gun mhàthair, 

Mar thrèud gun bhuachaill gnàthaichv 
Sin fuidh bhruid aig ar nàmhaid, 

H uile fear a' to'irt tàir dhuinn, 
'S na coin luirg gach aon là air ar tòir. 

'S no coin luirg, &c. 

I>huinn 's neo-fhubhach an g^amhradh, 
- An ruaig a thug finn gu galltachd, 
Cha ba bhuanachd ach cail dhùinn, 

Nois mar cholainn gun chean fm, 
O roinn Raonull a's t iliamhradh uaiun folbh^ 

O roinn RaonuU, &c. 

A gnnùis a b' àillidh re UEeadhy 

An t ihùil ba bhlaidhe gun tioma, 
An leoghunn àrd air dheagh-aoilein, 

'Nach d* chuir ùigh ann gniomh foilloil^. 
Ach an rioghalachd ihoiUeir gun leòiuj, 

Ach an rìoghalachd, &c. 


^S oil leam caradh do chèile, 

/S bean na h aonar a*d' dhèrdh i, 
'N dèigh a fgaradh o cèud-ghradh, 

Mhic ic Ailein o'n dheug u, 
Fliir a leanadh an fhèiiì: mar ba choir, 

Fhir a leanadh, Scc, 

Ach fhir thug Maois as an Eaphaid, 

^S a fgoilt a mhuir na clar rèth dhoibh, 
Thug an triur as an èiginn 

O bhi dathadh an creachdnnn 
A rìogh na'n rìogh na leig èag-ar da^r còir. 

A rìogh na'n riogh, &:c. 

C U M H A 

I 7^ 

CUMHA Chlann Domhnuìll, kis an aof-dùn^ 



GU Bbeil mulad air m'iuntin, 
Dh' fhalbh gach tl bheireadh aire dhomh, 
Gur fad on la dh* inntrig, 

An fgriob fìn re teannadh oirnn, 
'S ann an deich 's ann coig bhadbna, 

Seachd cèad-diag fin do'n annaladh^ 
Thuit craobh chofgair air dìdinn, 
Bha ga^r dìon o gach an-ihochdaìr» 

•^N uair fm b' aigeantacl), funntach, 

Muirneach, arrantadh, 
Tighearna mhùideirt, 

A' cuir funnt fuì*na fearabh ud, 
Bha maife ann ad urkùnn, 

Leis gach fùil gheibheadh fealadh ort, 
Nach faigheadh o^n dùrachd, 

Mìorùn tho'irt do 'n Ailein ud. 
Gu'm b' è fid an t òg trèabhach, 

Bha gleufta ann 's gach fearachas, 
'S deas a rachadh na d' èideadh, 

'S ba ghèur ann a'm barail u, 
Criodhe na fèile, 

JMach do lèibh a bhi gangaideach, 
'S è fpiorad bo trèune, 

] jàn fpèife gun ain-eolas- 
Ann is t ihamhradh na dhèigh fm, 

Dh' f halbh Raonull 's cha'n f hanadh è, 
Dh' fhàg e fmne na dhèigh, 

Gun fhear glait ris an teannadh mid,. 

^ Ach 

C 7« 3 

i''j Ach Aingeil mhic De, 

T iar fgèth bhi' ga d* t anag-ladh, 
Gus am taichdir dha fèin, 

Gu'n glèidh e na fearuinn dhuit. 
Cha do chail fine ar fpèraid, 

Is Shir Sheamas a fheaibh or*n, 
Gar cumail ri cìieailidh, 

'S nair feaim bhl ga ghlèaidh dhuin, 
Beaidh ihiod an tuirr Thrèan, 

An-roidh rèam maire faighudain, 
Ach fo chaidh du èug, 

Caite lèir doibh do lethaidfa. 
Nuair a bha u dhuin oig, 
3ha u còinairft fuidhachta, 
jlBeoil laibhraidh gu fòil, 

Am bòifle cha roibh n ceangail ruìt, 
Aìgnaidh gun ghò 

Air mo doidh gum mo d' hach guit, 
Ghaineachta riàbh air do flieoil, 
~ Gu fleòrnaidh tù tì-sihornas. 

Ach ge d' fhuair fmn ar leòn, 

Bha ar dòchas a' fuircach ruinn, 
Fheadh 's ba mhairiunn Shir DòmhnalJ,- 

Bha treòir dhuìim an Urra rm, 
Croidhe mar leòghunn, 

'N raibh mòrchuis le duineadas, 
'S è do chuir-fe fui' an f hòd, 

A bhuail ìan dòrn bhrift ar muineil fìrnti, 
Ach ge d' bha 'm buille lln cruaidh, 

Roinn t uaiflin comail ris, 
O'n bha do mhac fuas, 

Gu fuafgladh gach cunnoirt dhoibh, 


l n 1 

Acli a noìs tha 'n fgeul craiteachj 

Mu'n nilleagan uramach, 
Q'n a dhruid riut am bàs, 

^S tùs ànraith ga- d' chumaint e, 
Oirnn a thainig an t ar, 

'S mor àbhar ghearain duinn, 
'N aon x:hraobh bha gu h àrd, 

An fàbh air a gearradh uainn, 
Gur è fguabadh an làir, 

So bhàth an teallach oirnn, 
Chaill fmn uiP ar hunn-tàth, 

Re linn bàis mhic' ic Alaflair. 
Fhir chroidhe mo ghràidh, 

Ba bhlath ris gach caraid thu^ 
Ba mhor t fhuran re daimh, 

Bha u laidir ceannafach, 
Gu'm ba leigeadh re h * earrlaìd, 

'N tùs failinn bhiodh teannadh-riut, 
Cha ba chobhartach raidh oirnn, 

Gu bràth f headh 's ba mhairiunn thu» 
'S mifte mife ''s cha n fheairrde, 

Bhiodh 'g àireamh'na chaiileadh orm, 
Dh'* flialbh mo ihùgradh ^s mo mhàran, 

O'n là chairibh a' s' talamh fibh 
Dh' fhalbh mo chruit 's mo cheòl gàire 

Dh' f halbh mo ghairdeachas onorach, 
Lh' fhalbh m' airm agus m' èideadh, 

Dh' thalbh gach fgèimh bh'air mo choìuinn fa 
'S è ceann-fàth mo liaithidh, 

An fgial a dona fo, 


* earjha. 

C -3 ] 

^li air fas am mhaol cìàraìn, 
'S nach iar iad mo chonaltradbj 

C'aite am faic' me re m' lèas, 
Na thèid ann coimeas rìbh, 

'S buileach glann thiig an nial, 
A ghrian le cuid folais uainn. 

O R V N le Niall Mac Muiric Seanchaìdh Chlann^ 
Raonuill, V e na Jhean duìne aìge hhaìley aìr 
faìghhi fgeula dha gu'n do chreuchdadh mac mhic 
Ailein am BLar flià* an t ^poiorramj feal ma^n 
d* fhuir e naidheachd a hhais, 


GUR e naidheachd na cìadain, 
Roinn mo chruidheachd a iliìaradh, 
Le liunn-dubh 's le bròn cianoiL 

Gun d' dhruith e trom air mo chrìochabii, 
Mo fgèul duilich nach ìar mi ar còmhradh. 
Mo fgèul duihch, &c. 

M' ullaidh m' aidhir a's m' aìtis, 

Tlia fuidh bhìnn aig fir fhafunn, 
Ar Tighearn' og maifeach, 

An t odh ud jarla na'm bratach, 
Mac an f hir thug dhomh fafga n'ar b' og mì. 

Mac an f iiir thug, &c. 
'S truagh gun mife bhi* làmh riut, 

' NF uair a leagadh fa bhlàr u, 
Gu cruaidh cuirannta laidir, 

Agus fpiunnadh na'n Gaidhil, 
*N àile dhiulainn do bhàs dheanain feolach. 

'Nàile dhiulainn, &:c. 

VoL. I. G ÌV. 

t 74 3 


Uibhlft aithearach, aoibhinn, 

Dhubhach, ghalanach, dhèirach, 
Nois o rugort am bèum fo, 

'S goirt re fhuhng na 's èiginn, 
Liuthad fear ata 'n dèigh air Mac DhònuiU. 
Liuthad fear ata 'n dèigh, &c. 
Cho 'n e 'n Domhull fìn roimhe, 

Ach mac fin DhomhnuiU odh Jaìn, 
Ailein aoibhinn an aidhir, 

Uram fèile ; riogh flatha , 
Ceannart meughrath gu caitheamh na mòr-chuìs. 
Ceannart meughrach, &c. 
'Nar 'a chiaradh am feafgar, 

Gu'm biodh Branndaidh ga lofgadh, 
Fìon francach ga chofg hbh, 

Coinnlin cèire ga 'n lafadh, 
Sìr cheann-feonadh toirt profnachadh ceoil dQÌbh' 
Sàr cheann-feonadh, &c. 
Gu^m biodh fìthill ga rùfgadh, 

Buidhejn thaitneach air ùrlar, 
Pìob a' fgaladh na'n fiunnfor, 

Fuaim talla re chùl {ìn, ; 

lomairt chleas air chrios cùil no'm fear òga. 
lomairt chleas, &:c. 

M' ulaìdh, m' aidhir an t fhiùran, 
'N t Ailein aidhireach, aoidheil, 
Bha gu macanta mùint-e, 

Dh' fhàs ga h aigeantach ùifeil, ; 

Fhuair mi aoibhnens ad chuirt 's cha b' ann dòlam^ 
Fhuair mi aoibhneas, &c. 


C n 1 


Ba tu m^ urram is hi' annfachd, 

Clìo feinn mi eachraidh do bhals ort, 
lAig eagal droch fhàiftinn, 

'N dùil gu faic in-fe flàn thu^ 
Mar a faic gu*n to'ir gàilìc na 's mo uam. 

Mar a faic, &c. 

Tha mi fgìth 's gum mi uUamh, 

'S mi 'n deaghaidh mo chuire, 
Gun dul re fid tuilidh, 

B' fhearr nach bioìdhna h urad, 
0*n là chualadh gun d' chuireadh do leon ort. 

O'n là chualadh, &c. 

Marbhrann Mhic-'ic-Ailem, h Nial Mac 
Mhuii'ich cei^na» 


OCH a mhuìre mo dhunaidh, 
U bhi' ad iliineadh air t uilìnn, 
'N tigh mòr mhoirlhir Drumad, 

Gun ar dùil re d' theachd tuillidli, 
X-e fàilte 's le furan, 

Dh' fhios na dùcha do'm buineadh^ 
A charadh jarla choig UUainn, 

'S goirt le ceannard fear Mhuìle do dhioL 
'S goirt le ceannard, &c. 

Dh* fhalbh DomhnuU na'n Domhnull, 

A's an Raonuli a b' òìge, 
'S mac-'ic Alaflaii' chnòideart, 

Fear na mifniche mòire, 
Dh' f heuch am beireadh iad beò ort, 
Cha ra*n fud dhoibh ach gòraich, 
^ G 2 FeuHi 

[ 76 3 

Fenm cho rabh dhoibh na'n toireachd, 

'S ann a fhuair iad do chòmhradh gun chlìdh. 
*S ann a f huair i,ad, &c. 

Mo chreach mhor mar a ihachair, 

'S è chuìr tur ftad air m' aitis, 
T' f huil mhòralach reachdar, 

Bhi* air bòcadh ad chraichdin, 
Gun feol air a cafgadh, 

Ba tu rìogh na 'm fear feachda, 
A chum t onoir is t f hacal, 

'S cho do phiU u le geakachd a nlos^ 
^S cho do phiU, &c. 

Mo cheìft Ceannard Chlann RaonuiII, 

Aig am biodh na cinn-fheonadh, 
Na fir ùr air dheagh f haolum, 

Nach Jaradh do'n t fliaoghal, 
Ach airm agus aodach, 

Le 'n cailio-bhaire caoile, 
Sheafadh fad air an aodainn, 

Rinn iad fud a's cha d' fhaod iad do dhìon. 
Rinn iad fud, &c. 

'S mor gàire Ban do chinnidh, 

O'n a thòifich an iomairt, 
An fgeul fhxiair iad chuir tiom -orr, 

T' fhuil chraobhach a' flleadh, 
•S i dortadh air mhire, 

Gun feol air a piUeadh, 
Ge d' tha RaonuU ad ionad, 

^S mor ar call ge do chinneadh an rìogh. 
S nior ar call, &c. 

'S trom puthar na luaidhe, 

^S goirt 's gur cuthann a bùaladh, 

' Nach 

i: 77 ] 

Nach do ruith ì air h uachdar, 

'N uair a dh' iuntraich iad uath thu, 
Thug do mhuinntir gàir chruaidh as'd, 

Ach 'fe ordagh a fhuar iad^ 
Cèim aìr 'n aghairt le cruadalj 

'S a bhiod leantail na ruaig air a druim'. 
'S a bhiodh loantail, &c. 

JDheagh mhic Ailein mhic Jain^ 

Cha rabh leathaid do thaighe^, 
Ann am Breatuinn re fhaìghin, 

Tigh mor fìughantach flathaily 
^M ba mhor fùgradh le h aidhir, 

Bhioidh na h uiflìn ga thathaich, 
Rinn iad cuimfe air do chaitheamh,, 

Ann an toifeach an latha dol fìos,. 
Ann an toifeach, &c. 


^S iomad gruagach a's brèideach, 

Eadar uibhift a's fleibhte. 
Chuaidh am muthadh ma d' dhèibhinn,. 

Luidh fmal air na fpeurabh, 
Agus fneachd aìr na gèugabh, 

Ghuil èanlaidh an t Ihlèibhe, 
O'n la chuial iad gnn d* èug u, 

A cheann uìdhe na*n cèud ba mhor pris^.. 
A cheann uidhe, &c., 

Gheibhte ad bhaile ma f heafgar, 

Smuid mhor 's cha b' e 'n greadan,, 
Fir ùr agus fleafgaich, 

A' loigaidh fudair lc beadradh^ 
Cuirn a's cupaichin breaca, 

Plofun òir air an deiUtreadh,, 

G3 ^dks5 

t 78 ì 

'S cho b'ann falabh a gheibht iad, 

Ach gach deoch mar ba neartaire brìgh* 
Ach gach deoch, &;c. 

^S iomad clogaid a's targaid, 

Agiis claidheam cinn airgid, 
Bhioidh mar coinnibh air ealachainn^ 

Dhomhfa b' aithne do fheanchas, 
Ge do b* fharfuinn re leànmhuinn, 

Ann an eachdraidh nà h albunn, 
Raonuill oig dean beairt ainmeil, 

O'n ba dual duit o d' leanmhuinn mor ghniomh. 
O'n ba dual, &c. 

*S cha ba lothagan cliata gheibhte, 

AM' ftàpaill ga 'm biathadh, 
Ach eich chruidheach a ihrianach, 

Bhioidh do mhiolchoin air ialabh, 
'Siad a' feathabh re fiaghach, 

Ann fna coireinibh riathach, 
B' è mo chreach nach do Hath u, 

Ma 'n tàinig teachdair ga d' iaraidh o^n ftìogh. 
Ma 'n tàinig, &c. 

MoLiADH mt LeSghuinn, air fonn Cabar Feìgh^ 
le Alaftair DomhnuUach Mac Mhaighifter Alaf- 


FAILTE an leoguinn chrèuchdaich, 
I s èagfamhail fpracalachd, 
^N uair dhcireadh do chinn fheOnadh;, 

Ba mheorach am brataichin, 
^N uair chruinnicheadh gach dream dhiu, 
Gw ceannfgalach tartarach, 


t 79 2 

Bhioidh pronnadh agus calltach, 

Aìr naimhdin a thachradh ribh, 
lad gu h oirdheirc air bhar cor-a-gleiis^ 

Teinnteach foir-dheirg lafrachail, 
'S àrd a n ftoirm air mhire conbhaidh, 

'S loinn na*ndorn re fpealtaireachd, 
Le 'n gèur cholg re Strachdadh bholg, 

A' gearradh cheann a's chorpunnan, 
Cha fluagh gun chruaigh gun cheannfgal, 

Le '*n lannbheireadh fofadh orra. 
Dùifg a leoghuinn èachdaich, 

'S dean eiridh gu fathramach, 
Air brat ball-dhearg brèid-gheal, 

'S fraoch flèibhe mar bharan air^ 
Tog fuas do cheann gu hèatrom, 

'S na fpèurabh gu caithrifeach, 
'S theid mi f hìn choi-ghèire, 

'S a dh' f hèudas mi ad arabhaig, 
Togam fuas do mholadh priofoil, 

'S do cheann rìoghàil farafta, 
Cho 'n eil ccann riò corp fan rìoghachd, 

Ann cruaidh ghnìomh thug barachd ort;^ 
An ceann cruadalach àrd fgiomhach, 

Maifeach f ir-dheas arranta, 
'S tric thug fgah-t re h uchd an f huathai^^ 

Re h arri luchd t f huatha taruinn riut. 
Gò b' jirainn tair no dìobleachd, 

Gu dìlin a bharalacha, 
No ihamlauheadh riut mì-chUu' 

A rìogh na'n cearm barafach, 
A chreatair ghafl:a rìomhaich, 

'S garg f Ir-dheas do tharuinn-fe^ i 
Air bhrat glan do'n t ihioda, 

Re rain chrann caol gallanach^ 


r 8o 3 

E re plapi aich re crann brataich, 

A' ftalcadh chas gu h eangara, 
'S còmhlain ghafda lan do ghaifge,, 

Teanailt bras go leanailt ris, 
Fearg gu cafgairt na'n gnùis dhaite^ 

Fraoch a's fras go fearachas, 
Bhioidhfgrios a's lannadh f ìos, 

Air luchdmlo-ruin a bheanadh riut. 
Cha rabh gorta gleòis, 

Air an t Iheòrfa o'n ghineadh thu^ 
An dream rathoil mhorchuifeach, 

Chomhruagach iomartach, 
Ba ghunnadh dagach òr-fgiathacb, 

Gòii'feideach nimheil iad, 
Ba domhain farfainn crèachdach, 

Cneidh èachdach am firineach,, 
lad go fùrdoil lofgadh f ùdor, 

Toit a's fmùid o lafraichin, 
Na fir ùr gheal lùthor, 

A ghearradh fmùis a's aifnichin> 
Lannan dùbh ghorm, ghèura, chul-tiuglj, 

'N glaic na fiuran aigeantach, 
A' fgoUtadh chorp a f ios go'n rumpaill, 

Sùrd le fùnnt air ftrachdaireachd. 
^S foinnidh fecrail laidir, 

Cuanda dàicheil cinneadail, 
Shochd na'n coUaidh làmh dhearg, 

'S iad làn do dh' ard fpiorad annta, 
Choi-dian re lafair chrà dheirg, 

^S gaoth mhàirt a' cuir fpiunnaidh innt'^ 
Gun mheang gu'n mheirg gun fhàiHnn, 

'N ar càileachd ge d' ihirirfiobh, 
Na fir chogach theid 's na trodabh, 

Nach biodh roi' lotabh gioragach^, 


E 8i 3 

jJach iarr profnadh re h am cofgraìdh, 

A^^ronnadh chorp a's mhinichin, 
i^ fgathadh cheann a's làmh a's chos diubh, 
i Ann 's- an toit le mire chath, 
sfa fir bhèura thrèun-fheardha, 
Ij Ghèur armach f hineadail. 
Ì . VI. 

in cinneadh maiileach trèabhach, 

Na'n rèth chuilbheir acfuinneach, 
1 sfach diultadh dol air ghlèus, 

Re h àiu fèuma go grad mharbhadk, 
k'Iadaidh is uird ghlèufta, 

Go bèumadh na n ftradagan, 
i conas deatg re chèile, 

A, cur èibhlin gu lafraichin, 
''rafan dealanach dearg pheiìeir, 

Teachd o'r teine tatarach, 
V 's pada a' pronnadh 's a leadaìrt, 

Na'n corp ceigeach cafagach, 
^annun dubh-ghorm dol gu'n dùblan, 

A' gearradh fmùis a's aifnichin, 
\ig na trèunabh cruaigh-bheimneach, 

'S iuath bhualadh fpeachunnun. 
illlanndomhnuill tha me 'gràdh-a, 

'N fàr chinneadh uramach, 
S tric a f huair 's nr* blàrabh,^ 

Air nàmhaid buaigh-iumanach, 
hd fesradha tapaidh dàna, 

Comh lan do nimh ghuinidich, 
li nathraichin an t Ihleibhe, 

Le 'n gèur lannabh fulannach, 
[ad-gu fitheach glèfda coftuath, 

Rùnach bof-luath, fulafgach, 
[^ruas na craige luas na draige, 

Chluinnte fead am builUunnan^ 

C 52 ] 

Na fir dhana, lùthor, nàrach, 

Fhoinnidh, làidir urronta, 
Chomh-gharg re tuil-mhaoim fleibhe^ 

No faloifg ghèur Ha munainnin. 
A charaig dhainnean dhìleant, 

Nach dìobair gun acarachd, 
Gluais fuas gu fpòirfeil rìoghail, 
• Roi' ad mhìhiiibh gaifgeante, 
*S iad mire geale na cruadhach, 

Gun truaiUeadh gun ghaife iad, 
^S bòcain a chuir ruag iad, 

Bheir buaidh le 'n fluagh brafbhuilleach, 
'S ioma fleafgach culbhui' dòid-gheal, 

Js garbh dorn a^s flinneinin, 
A dh' èiris leat ann tàs na còmhftraoidh, 

A ni còmhrag min bhuaiflteach, 
lad gu bonn-mhall, baf-luath, cròdha, 

Sàirheach, ftròiceach, iomartach, 
A dol a sìos ann àm na tèagbhaìl, 

'S leòffhunn bèic air mhire achda. 
' ^ IX. 

À leoghuinn bhèicich ghruamaich, 

Bheil cruadal air tuineachadh, , 
Is tric a dhearbh an cruaigh chuis, 

'S na buan ruagabh cumafgach, 
~'N uair fpailpte fuas thu, 

Le d* bhuaigh ri crann fulannach, 
Chìte conadh ruaimleach, 

Ann gruaidhibh a h uile fìr, 
*S dainniun, feafbach reng do f hleufgaich, 

'N uair bhiodh deife tarainne orra, 
Cha to'ir eagal namhaid eag annta, 

'S iad mar chreag naeh cairicheadh, 
'S glan am preas iad chaoidh cha teich iad, 

'S iìodh nach peafg do'n darach iad, 

'S tric 

C 83 ] 

^S tric fhuair fibh air ar nàmhaid, 

'S na blàrabh buaigh chaithreamach. 
Na n tigeadh ortfa fòirtneart, 

Ga d' leoin o chrich aineolaich, 
Coigrich le rùn dòbheairt, 

Ga d' chòir tho'irt a dhainn deoin diac, 
'S iomad làn cheann ìleach, 

'S lainn lìobha 'm beairt dhainnein ann, 
Thàirneadh fuas re d' ihìota, 

Dheth t f hlor-f huil d' ad tanagladh^ 
Fuirbin chomafach nach cromadh, 

Roi' fhrois tholladh phearfannan, 
'Nach biodh fomalt* dhol air cholluin, 

^N am bhiodh fonnadh chlaiginnin, 
Crunluath lomara ga phronnadh, 

Air piob lonnaìch thartaraich, 
A chuireadh anam ann fna marbhadh, 

Dhol gu fear-ghleusgaifge leo. 
Stochd ChlanndomhaiU dh èireadh, 

Le n gèugabh 's le meanganan, 
E' i fid a choille chèatach, 

A b' èagfamhail 's ba cheannardaich, 
'N uair thàirneadh iad re chèile, 

Gach ti'èabh dhiu' ga fearachail, 
'S mairg a fpioladh fèafag, 

Na Lèo da ghresnnachadh, 
Bhiodh cinn a's dùirn da fgatha dhiu' ian, 

Ann an dùfail lannaireachd, 
Fuil re fèur-iomachd 's re ftrùladh, 

Feadh na'n lùb 's na'n camhanan, 
Bhiodh lannan lotach dùbh-ghorm, 

Cuir fmùidrich do cheannabh ghall, 
*S caoidhran cruaigh a's rànaich, 

^S an àrfhaich go gearanach. 


t 84 3 

' ^ XII. 

Cait a bheil fan riogbachd, 

Aon k i! ghniomh tjiug barachd oirbhj 
No piirofniicheadh chum fti'iaodh fibh, 

A mhiHni^ bearaìdeach, 
Na tuirin fffaTteil priofoil, 

Do 'n ihior-chr'uaidh nach fannaicheadh, 
Da *m b' àbhaift a bhiodh dìHs, 

'S nach diobradh na ghealladh iad^ 
Gadhar chatha thèid mar fhaighid, 

Sios le 'n claidheamh dealanach, 
Nach to'ir athadh gun dad athais, 

Gus an fgath iad beallaich rompa, 
'Cuirp da'n fgathadh 's cruaidh da crathadh 

'S orra pathadh falanach, 
Cluinntir fead ar clàidhin, 

Truagh ghàir agas langanaich. 

Tha iomad mìle ann alba, 

Do gharbh fhearabh fulafgach, 
Shlìochd Ghaidhil ghlais a's Scota, 

Thig deònach mar cularabh, 
Gun tig iad le rùn cruadail, 

'S gu 'm fuaìgh iad go bunailteach, 
Re teanchair ghairg an leoghainn, 

'S re fpògabh dearg fuileachdach, 
Togabhlibh gun airc gun eafbaidh, 

Trom fheachd feafmhach cunnbhalach, 
Do laocbhraidh dheafa fliunntach threifail, 

Theid neo-leifg 's an iomairt-fgleo, 
Cha n f hachdas riabh na fuinn na'n geilkibh, 

Dol ann teas na*n cumafgan, 
Teichidli iad o'r ftròicbh, 

'S o'r fròilìbh breac duilleogach. 

O R A ^ 

C 85 3 

'ORAN do Sìnr Lachluin Mac Ghilleoin trìath 
Dhubhaìrt, le Eachunn baehdach JVlac Gilleoia 
m t aof'dhna. 


THRIALL ar bunadh go Phàra, 
Co b'urraìnn da fìieanchas? 
Mac Mhuirich, * Mac Fhearguis, 

Craobh a thuinich re Aimfir, 
Fhriamhaich bun ann a Alba, 

Chuidich fear dhiii' Cath^tairrbheach, 
Fhuair fmn ullaìdh fear h ainme theachd beà, 

Fhuair, &c. 

Cha chraobh chuire cha phlannta, 

Cha chnòdh 'n uraidh o'n d* fhàs thu, 
Cho bhlàth chuirtheadh ma bhealitainn, 

Ach fas duiUich a's meanglain, 
A miar muliaich fo dh' fhàg flnn, 

Cuir a Chrìofd tuilleadh an aite na dh* fholbhc 
Cuir, &c. 

'S mor puthar an Ràith-fe^ 

'S trom an dubhadh-fa dh'f hàs oirnn, 
Gur a cumhann leinn t àrdach, 

^N cifte luthaidh na'n clàran, 
^S fhad is cuimhne leinn càradh na'm bord. 

'S f had, &c 

Chuaìdh do chìile *n tigh geamhraidh, 

Cho do bhrift u chno fhamìina, 
Mif each fear Innfe-gall thu, 

'S mor is mifte do ranntaidh, 

VoL.L ^ Nach 

* Clerk'Regifter of IcolumkUh 

C 86 3 

Nach do chlifg u roi' armailt, 

Fhir ba mheafail ann caumpa Mhontrofe. 
Fhir, &c. 

Fhir ba rìoghaile cleachda, 

'S tu ba bhìoganta faicinn, 
Dol a fios am blàr machrach, 

Bhiodh na mìkin mad' bhrataich, 
Chuid ba phriofaile an eachraidh, 

Luchd do mhìo-ruin na'n caift ort, 
'S ann a dh' innft e leo t f hafan, 

^Nuaii' ba fgìth leo cuir fgapaidh na'm feòil. 
^Nuair, &c. 

Cha bhiodh buannachd do d' namhaid, 

Dol a dh' f huafgladh uait làmhuinn, 
Bha n buaghach 's gach àite, 

Cha b'e fuath mhic a mhàiUe, 
Fear do fhnuadh theaehd na ardaich, 

Cha dath uaine ba bhlath dhuit, 
'Nuair a bhuaileadh an t àrdan ad phor. 

^Nuair, kc. 

Gu'm b' aithrifeach t f hèim dhoibh, 

'N àm na'n crannan a bhèumadh, 
Chum na^n deannal a ihèideadh, 

Bhiodh lann tana chruaidh ghèur ort, 
'S tu fad la air an t flieirm (in, 

Cha tigeadh'lag bhuile meirbh as do dhòrn. 
Cha, &c. 

'N àile chunaig ml ainifir, 

'S tu re fmbhal na fealga, 
Cha ba chuibh ort an garbhlach, 

Plc do'n iubhar cha d* f hàs i, 


L 87 1 

Chuireadh umhal na Ibàirn ort^ 

-Cha bhiodh fuithil a tàirne, 
Na m biodh lutha na crannghail, ■ 
. Ghuireadh {iubhal fui' earr-ite'n eòin, 
Chuireadh. &c. 

Glae chòmhnart ann csradh, 

'M bian roinneach an t iheana bhruìc, 
Cinn ftorach o'n cheardaich, 

Cha bhiodh òirieach gu'n bhàthadh^ 
Eadar fmeòirn agus gàinne, 

Le neart corcaich a Flànras, 
Cha bhiodh feolach an tèarmad, 

Air an feoladh tu'n crann fin ad dheoin. 
Air an^ &c. 

Cha b*e fìn mo luan cafga, 

^^uair a bhuail no ghath bàìs u, 
'S truagh a dh' fhàg u do chairdiri^ 

Mar ghàir fheìllein aìr làraich, 
'N deigh a mealunnun fhàgbliail, 

Na uain earraich gun mhàthair, 
'S fad a chluinnir an gàraich mu*n chro. 

'S fad, &c. 

Gu'm ba mhath do dhìol freafdàil, 

^N tigh mor am bial feafgair, 
Uifge beatha na'm feadan, 

Ann am piofun ga leigeil, 
Sin a*s Clàrfach ga fpreige ri ceòL 

Sin, &c. 


Bhuineadh dh'inne 'na ùr-ros, 

Fear ar tiaghe 's ar crùn* air, 
Ohabh an rathad air thùs uainn, 

Liuthad latha re chùnndas, 

H2 Bh'aig 

L 88 1 

Bh'aig rnaithibh do dhù cha, 

Miad an aidhir 's a mùirne, 
Bha mi tathaich do Chùirte, 

Seal ma'm b' aithue dho 'n turlar a dli'fholbh^ 
Seal, &:c, 

B'eòl dhomla innfe na bh'aca, 

Gu'm bann do mhianan Shir Lach'uinn, 
Bhìodh 'g òl fìon-a 'n tigh farfainn, 

Le mnaidh riomhach neò-as-caoin, 
Glòir bhinn agus macnais, 

Ann 's an èm ùn 'm ba chleachd' libe bhi pòit- 
Ann, &c. 

^N am na faire bhiodli glafadh, 

Bhiodh chlàrfach ga creachadh, - 
Cha bhiodh ceòl innte ann tafgaidh^ 

Ach na meòir ga thoirt aifte, 
Gun leòn làimhe gun laige, 

Gus 'm ba mhianach leibh cadal gu f òilk 
Gus, &c. 

XV. ^ 
Bhicdh na Gearraich re braife, 

lumairt tsilifg ma'n feach orr% 
Fir fòirn re tartar, 

Toirm a's msthadh air chairtin, 
Dolair fpainteach a's taftain, 

Bhi' ga'n diolahh gun lafan na'n lorg. 
Bhi', &c. 

Thug cach teifl air do bhèufan, 

Bhà gradh a.'s eagal mhic Dè ort, 
Bha fàth feirce ga d' chèil ort, 

Bha aòigh deifeachd a's deilbh ort, 


C 89 3 

Cho raibli ceift ort mar threun fhear, 

Bhiodh na icriabhtair ga'n lèabhadh,. 
Ann ad Thallama'n èireadh do bhòrd*. 

Ann, &c. 

Ga ba lìon'ar ortfrafachd, 

Chum u dìreach do d' mhacabh, 
Do bhrèid rìomhach gun frachda, 

Cha Do dhìobair ceann flait thu, 
0*n *s è Crlofd a b' fhear beairt dhuìt, 

'Sin an TÌ a leig leat an taod fgòid. 
"^Sin, &c. ' 

A mhic mo ghlacas thu'n fliur fo, 

Cho ba fhlathas gun dùchas, 
Dhuit bhi' grathuinn air h ùrnaigh, 

Cuir da caitheamh an triur orr, 
Cuir an t Athair ann tus orr', 

Biodh a jNTac na fhear iul orr, 
An Spiorad Naomha giùlan go nò&. 

An, &c. 

O R A N do Lach'unm mor Mac Gilleòin tnM^ 
Dhubhairt, le Eachunn bachdach, 

C H ò R u ?o- 

Lach'uinn òig gu m faic mi th'J, - , 

Mar ti-èige bòrd na bàs mi, ' 

Co'm faic mi fui' cheann bliadhn' u, 
JNIar glacadh fiabliras àrd mi^ 

H 3. A ghnùis?. 

C 90 3 

A ghnùis iliolta *s am bèul ò'n fochdrach gaire, 

Do dhèud gun ftoir o'm binn thig glòir, 
O'n faighin pog a's fàilte. 

ALACH'UINN aig ^n'n innfin ort, 
Sgeul is binn re aireamh, 
Nois o roinn e craobhfgaoil eadh, 

Sna bheil an taobh fo dh'fhairge, 
Tha u lan do dh' fhìn-eahachd, 

Choimh ceart fa dhinnfeadh feanchas, 
Gur mac Jain ghairg da rh'eamh u, 

Ann àm dol f ìos ann garbh-chath» 
^S è Ceannard * Chlann-illeain, 

Dh'f hàs flathafach le cruadal, 
Sgaoil e feadh gach tighearnais, 

Gun d' ghleidh u dlitheil t uaifie, 
Ach 's ioina neaeh ba ihùgradh leis, 

Crùbadh ann an truailleachd, . 
Ach lonn u beairt ba cliùtaiche, 

Air an dùchas mar ba dual dhuit» 
^S è na chuir me dh'eòlas ort, 

Dh' f hàg an ceò ma m' ihìiilibh, 
Aig a mhiad. fa fhuair me dheth, 

Gun d' leig me ruaig ann tùs ort, 
Dh' aithnichm air an fhaiche thu, 

A lùb na'n caf-chiabh ùrghìan, 
Gum b' urfann cath air gaifgibh u, 

Na'n tigea Jh creach ad dhùthaich. 
B* è fid an gafan leis m ba taitneach, 

Pìciu daite a lùbadh, 

*N t iubhar 

* i. e, Clannghilkinom, 

E 9* 3 

'N t ìubhar nuadh ga luthadh go chluais, 

'M bèatha uait ba iliiùbhlach, 
Cèir a's ròfaid dlùtÌi fui' tordaig, 

Ite an eoin gu h ùrghlan, , 
Mu chaol an fhèidh ma'n gearr è lèim^. 

Bhiodh fhuil na lème brùite, 
\ . 
Sid na h airm a ghiacainn duit, 

A dhol air fraid an fhudair : ' 
Cuiibhair a ghlèis (ìjniamhanaidi, 

A bhèul o'n cinnteach coimife, 
Spàntach làdair fulanach, 

'N laimh a churaidh chrmc:it:h, 
'S a 'n fgiath ba tric ailn taiibeineadb, 

Air ghaoirdcain deas na'n làth-chleas» 
•- VI 
Mo ghaoil a 'm fear caiteineach, , 

A leibh a chairt 's roinn gual dith;, 
J^eis an èireadh na brataichin, 

A 's teach o ghlaic na m fuar-bheann^ 
'N àm dùfgadh as an cadal doibh, , 

Gun d' bhuaii u pais ma'n chluais orra^ 
'S thilg u fteach an teachdaireachd, 

'5 an ceart air bbachd an p;uaillin. 
VII. ^ 
'S iomabratach ihuaicheanta, 

'N raibh fmuais a's cruas a's cairdls, 
Eadar rutha chuitheirnis, 

Gu dubhairt thun a gorbh-leat, 
Dh' èireadh a h aird ghabhar-fnlios, 

Fir fhoghainteach neo-fgatliach, 
Dhearbhainn fhin gun geileadh dhuit, 

Fir ghlèufta o bhra'-chàrnaig, 
Gliluaifeadh leat fna h eileinibh, 

Df eam nach ceii an gràdh ort^ 


£ 9S I 

Thigeadh crt a moir-innis). 

A bhratach leèghant' ]àidir^ 
Chì-te fid gu foliaileach, 

Fir f hoinnidh ann Aros, 
Na fir ùr-a nach diùkadh, 

Sgiùrs th'oirt air an-Nàmhaid. 
Dh' eireadh feoid o*n mhuaithe leat, 

Nach cuireadh bruthach fpàirn orc' 
Na'n ceann-a.bheaìrtin glana, 

Na'n lannan geal *s na*n targaidj 
Na'n cuilbheirin caol acfuinneach, 

Aig gaifgich na*n gniomh gailbheach, 
A dheanadk luatha chaifieacha, 

'N uair dh' èireadh. frad o- theanachair. 
Bratach aig Cranndòmhnuil], 

'N a'm biodh ad cliòir gu m b' f heaiì-rdej. 
Dh' fhàs gu feafmhach cruadalach, 

'N uair ghluaifeadh iad na'n armadh^ 
Ann an gliocas fìrinneach, 

Cho math fa fcrlobh ann feanchas, 
Sìd an dream bha innfgineach, 

Re *n innfeadh nach riabli leanabail. 
Mar gearr mi leim air cuantaibh reth, 

*S è Lach'unn f èin mo rùn air, 
An trèun-laoch gafta dh' f has gu fprachdiiilj. 

Leis 'm ba cldeachdach cùirtmJioir, 
Tha mi airrtnealach a' m' aigne, 

O' nacli f haic mi *n tùs u, 
Dh' f hag fid tacaid fad fui'm' afnaich^ 

'S leig mi madi air thùr 's e. 

C H O RU S. 

Lach'uinn òig gu m faic mi thu, 
Mar trèigc bòrJ ua bàs mi^ 

C 93 J 

Go *m faic mi fui' cheann bliadhn' u, 

Mar glacadh fiabhras ard mi, 
A ghnùis fholta 's am bèul o'n. fochdrach gàìre> 

Do dhèud gun ftoir o'm binn thig glòir, 
O'n faighin pog a's fàilte. ^ 

OR AN do dhaolne ualfìe an Ealaìn Sgiathanaiclr, 
le Lach\mn Mac lonmhuin, da 'm ha cho-atnm 
Lach'unn Ma Thearlaich òig. 

Tune, She rofe artd let me /«•. 


LA a' fmbhal fieibhe dhomh, 
'S mi falbh leara fèin gu dlùth, 
Chuideach ann fan Afdar fm, 
' Air gunna glaie 's air cùth, 
, Gu'n thachair Clann rium ann'fa ghleannj, 

A* gal go fann chean iùil, 
Th' ar leam gur iad ab'àiUdh dreach, 
G 'm facas riabh le m' Ihùil. 

Gur h iùnadh leam mar thàrla fibh, 
Am fsfach fad air chùl, 
' Coi-meas luch bhur n agh-ach-unn,. 
Gun tagha do cheann iùil, 
Air beannachadh neo-f hiata, dhamh,, 

Gu'n d' f hia'raicli mi co fiùbh? 
Fhreagair iad go cianail mi, 
A'm bria'rabh mìne ciùn. 


lochd a's gràdh a*s fiùghantas, 

'N ar triùr gu'm b' e ar n ainm, 
Clann daoine uaifle cùramach, 

A choifmn cliù 's gach ball,, 

*N uair 

C 94 2 

*N uair phàigh an fheile cìs do'n èug, 

'S chuaìdh i f èin air chall, 
^N a thiomnadh dh' fhàg ar'n athair finnp 

Aig maìthibh- innfegall. 


Fhuair fmn greis ga'r n àrach, 

Aig Mac Leoid a bhà fan Dùn, 
Greìs eile gle Ihaibhir, 

Aig a bhràthair ann Duntuihn, 
Sin 'n uair labhair fiùghantas ; 

Dallt' ùfoil DhòmhnuiU ghuirm ; 
Ba tric leat a bhi* fùgradh ri*nn, 

^S cha b' f hafan ùr dhuinn cuirm, 
Aig èiridh dhuJnn neo-aiftealàch,, 

'S biadh maidne dol air bòrd ; 
Gheibhte gach nì riaghaikeach, 

Ba mhìanach leat ga d* chòìr ; 
Cha d* chuir u dùil am prìobartaich^. 

Cha b* fhiach leat ach nìmor : 
Ea chleachda air do dhìneir dhuit,. 

Glain fhìona mar re ceòl. 
Tormaid fial an t iliugraidh, 

Nach d^ fhàs ma*n chuinneadh cruaighj^ 
Bha go feai'ail fiùghantach, 

'S a chum an dùchas fuas, 
'S ann ort a bhà ar tathaicb, 

O'n thugadh Jain uaìnn, 
'S beag m' fharmad ris na feùmaich, 

O'n a bhèum na cluig gu truagh. 
Bha *n duin ud ro f hlathafach, 

'S e mathafach le cèìll, 
Bha e gu fial fiùghantach, 

'S a ghiùlan math ga rèir^ 


C 95 3 

Ge farfainn eadar Arcabh, 

Cathair Ghlas chu 's baile Bhòid, 
Cha d' fhuaras riabh Oid* Altram anri^ 

Cho' pailt re teach Mhic Leòid. 
Chuaidh fmn do Dhùnbheagaìn, 

A's cha d' lar fm cead na Thùr, 
Fhuair fmn f àilte ihuilbhearadh, 

Le furmailte 's le mùirn, 
Gu'n d' ghlachd e flnn gun acarachd, 

Mar dhaltachan na'r triùir, 
Go'n togadh e gach neach againn, 

Go macanta air a ghlùnn. 

A^m fear bha air Chomraich, 

Ba chall foiUeir dhuinn a bhàs, 
^nn an cuifibh diulanais, 

-Cha b' ùdail u meafg chàich, 
Làmh fgapadh oir a's airgid u, 

Gun dearmad air luchd daimh, 
S go mionaicheadh na Clàirfeirin, 

Nach tu ba tàire làmh 
Fhug fmn ruaìg gun f òradh, 

Gu Coinneach mor na n cuach, 
5a duìn' iochdar teo-chroidheach e, 

'S ba leoghant e air fluagh, 
iha uram uaifle a's ceannais aigc, 

Air fearabh an taobh-tuath, 

ha chuirt as geall a chailleadh e, 

G o'n d'f halaich oirnn e 'n uaith. ^ 
^n t Ailpejneach dubh flrìnneach, 

Ga 'n dùchas^iaft an frath, 
Da 'n tig na h airm gu fgiamhach, 

Ge ba riabhach leinn do dhath. 


C 96 3 

Ba ìàmh a dheanadh fiaghaìch thu, 

Gu'n dail ba bhiatach math, 
Do bhàs a chraidh am blia^na me, 

Mo bhrìathar b'fhiach mo fgath. 
33a chum-aite glan do chalpanunn, 

Fuidh fliUafaid dhealbhair thruim, 
^S math thig breacan cuachach ort, 

Ma'n cuairt ann èìle cruinn, 
^S ro mhath thigeadh claidheamh dhuit^ 

*S giath lathach n a'm bali grinn, 
Cha raibh cron am fradharc ort, 

Thaobh t aghaidh a*s cul do chinn. 
^N àm togbhail rnail do dhùchannan, 

'S ga dhlùthachadh r iut f èin, 
Bhiodh mid aìr nar fiiùbhartan, 

*S 'n ar triùr go 'm bicdh mid rèth, 
Cha do thog finn riabh bò-ghamhna dhuit, 

'N am beaUtuinn cha do lè'ioh, 
Cho xnho thug oichair tua hanach, 

Ba mho do thruas re 'm f èim. 


O'n roinn an uaidh bhar glafadh orm; 

'S nac faic mi fibh le m' iliùil, 
Ba chumhach; cinoil, cràiteach, me, 

'S neo-àrdanach mo fhùrd, 
'S mi cuimhneachadh na'm braVain fin, 

A b' àiUdh dreach a's gnùis, 
Gur tric a chum fibh coinnibh rium, 

Aig coinneach ann fa Chùil. 


£ 97 ì 

© R A N do tW Aonghas Bhail fhlunnlaidhj le 
■ Jaìn dubh Màc Jain Mhic Aileìn. 


AONGHAIS òig mhic Sheamais, 
Fhir ghlèufta 'n aigne mhòir, 
Mo dh' fhalbh u fiubhal rèth dhuit, 

Deagh fgèul ort leamfa ìs deòin, 
U fèin 's do bhrathair gle mhath, 

A ghlachd an fhèiP air dhorn, 
Cha dean mi tuilUdh plèide ribh, 

O'n 's beag oirbh fèin am bòfd. 
'S ann leamfa gur feol èigin, 

Nach d' fhèad mi bhi' 'n ar coir, 
'S ga faighin fealladh èibhinn, 

Le toil dè na nì bithinn beò, 
Air Aghaidb 'n Alein mhùideortaich, 

O'n 's e grunnd mo fgeoil, 
'S fradharc fùl an Tànaiiteir, 

A bhràthair Ra'ull òg. 

'S an ros ait-gheal fìor-uafal, 

Is prìofoile na 'n t or, 
Sa n * eumhan gaila rìorahach fin, 

Sa dreach air fìamh an lò, 
Lèug na'ra buadhan firinneach, 

'S anphenix fhìor-ghlan chorr, 
'S air liohaireachd na h rèultaichin, 

Gun cheìft 's tu fèin am PoL 
Gur liiuiraeach cliùiteiich, eireachdail, 

Peuelope mar Ainm, 
VoL. I. I Gur 

* Pearh 

C 98 3 

Gltir niarachd tè da 'n gair'ir è, 

Ma leanas i do lorg, 
Do ghnìoniharan coi-foilleìr-e, ' 

'S tha geal a bhio's air dearg, 
'S i n Ti Ib tha mi 'g innle dhuibh* 

An t Ihìobhailteach gun fhearg,, 

Penelope bhan-greagach fin, 

Gur buan a Sgèul aig càch, 
Chèan gun raibh i f ìrineach, 

A's fìr-fheafach na gràdh, 
Ach Penelope dhubh ghle-gheal fo, 

Le a cèataibh choifinn bàr, 
Cho rìgeadh UlilTes i, 

Mar 'n deichibh cuid 's gach càs. 
lochd a's gradh a's fiùghantas, 

An trlur a bhà fa ghleann, 
Gur creideamh, ciall a's Umhlachd, 

Na crùintin bheir an ceann, 
Tuigfe, baidh a's foighidìn, 

Gun fgathaich ann an caint, 
Eha 'n deichnir fm co'-pòifte riut, 

'S tha 'n uir re friamh na 'n crann. 
Beir foraidh uam ge d' dh' fhuirich mi, 

Gu tigh na 'n 'uinneag àrd 
'N tigh buaghach, fluadhachi tuireideach, 

Nach uirealbhach re dàimh, 
Tigh ceòlmhor, òlar, aithireach, 

Am faighir Cuirm le f àilt* 
Gun glèidh an Kìogh a cheannard dhuim, 

'S a Bhain-ti'rn' is math gnà's. 

Ge d' dh'fhan mi air bhur cùlthaobh, 
'S ann leam tha chùis ro chaillt' 


C 99 3 

Nach tug mi greis do'n dùltachd, 
Ann fa chiiirt am biodh damhs' 

Ach tha 'n feanfhocal ga ùrachadh, 
Ge lùthor an Cu Cam^ 

Ge tìtheach air an fmodal e, 
Cho bheir c bhos a's thaiL 

ORAN io dh^ Alafdair dubh Ghlinne-gai'aidh 
Leis an Aofdana Mac Mhathan, 


FHUAIR mi fgèula moch dicèdain, 
Air laimh fhèuma bha gu crèuchdach^ 
i'S leoir a ghèurad ann fa n lèumfa, 
Anall o'n trèud bha buaghar. 

O Dhùn Garachdnach ùr Allail, 
ÌNa^n tùrp mear'a H na^n ftèud feanga, 
jNa'n gleus glana ^s cèut^acb fealladh, 
iBèichdaiL Ailaidh^ Uaibhreach, 

Gur dubhach deorach tha ClanndomhnuilJ, 
Mu Chreath Ghnòideirt neart na'n roiflieol, 
Gaifgich chròdha nach tais 'n àm còmhraig; 
Mo chreach mhòr 's mo chruadal. - 

Gur goirt an fgaradh tha'n Gleanngaradfi, 
'0*n dli' fhalbh leannan na*n arm glana, 
Da 'm b' ainm Alafdair, ceann na'm beannachd, 
Glac na'n g-eal lann cruadhach. 
^ V. 

Ba chall curaidh do dh' Alb' url, 
O dh' fhalbh cuilein, na'n arm guineach,- 
Ba gharg turas, ^nfealg iia'n cunnart, 
*N àm dho bhuille-hhuladh. 

I2 VI. 



^S an rìogbachd fo fèin ba lathaìl t iheim, 
^Sba fgathaiì bèim do chlaidheamh ghèir, 
Do {hamhailt f eirì cho'n f hachd o'n dh* èug ii, 
Ghaifgich èuchdaich, bhughaich. 

Ge b'e dhuifgeadh t ain-iochd, 
Ba cilùdi dha carraid 'n tùs tarraìng, 
Rùfgadh lanuun^ furd air ghearradh^ 
Bruchdan fola air ghuailUn. 

'S tu 'n DomhnuUach dian. confmunn na 'n triath 
Morgbalach fìall, Roimh lòdraich nan Ciiar, 
Leis an oilte fìon, agus or ga dhìol, 
Ann an Aitribh na n crioch iiuaghail. 

A fliliochd Riogh Fionnaghaidhill, 
Na'n còrn geal-a-ghlaic 's na'n fròl ballabhre^c, 
'M pòr nach cearbach, dul fui' 'n Armabh, 
•'N àm na 'n garbh-chath * ruaidhneach. 

Ach buaigh a's flàinte a 'n fhear a dh f hag u, 
Duineil, bràth'rail cinn'eil cairdeil, 
Gaol ti'd' nàmhaid, gradh o d' chàirdin, 
A Ihliochd na'n Armunn uafal. 

O R A N do Mac Innin an tratha; Lach'unn Mor 

le Grigor òg Mac Ghrigoir. 


^Q Cian 's gtir fad tha mi am thàmbh, 
^ Gun trial air do dhàil ; 
A Lachluinn a'n àirde tuath. 
'S cian, &c. 

, ^ Na 

* Laidir. 

C lOl ] 


Na 'm biodh fneachda na *n Glèann, 
Na rith leis gach Allt, 
'S gu 'n caìlleadh gach beann a ghruaìm, 
Na 'm biodh, &c. 


Na'n dubhadh an iliabh, 
'S go 'n cromadh a ghrian, 
Leam ba mhiannach bhi' triall air dliuairt, 
Na'n dubhadh, &c. 

Cha b' i machthir na'n Gzlì, 
A ghlachdainn fui' m' cheann, 
Ach bràighe na'n gleann fo Shuas. 
Cha b' i, &c. 

Tho'ir mo fliorraidh thair caol, 
O nach cluinn iad mo ghlaodh, 
Go Buidhin gun f hraoch gun ghruaim, 
Tho'ir mo, &c. 

Go Ceann-feodhna mo rùin, 
Chuaidh an t ainm ud air cUù, 
Cheart co*-fhad' 's atà 'n Rùta uainn. 
Go Ceann, &c. 

Gu talla 'n f hir f hèil^ 
Am bi' tathaich na'n cèud, 
Cilimorithe re fgèth a chuan, 
Gu talla, &c. 

Dhamfa b' aithne do bhèus, 
'N àm cromaidhe do 'n ghrèin, 
Gum biodh farram na'n tèud ad chluais. 
Dhamfa; &c, 

13 m, 



A ghnùis a dhiùlt a bhi' bochd^ 
'S nach d^ chuir cùl re fear nochd, 
A lean an dùchas fan ftochd ba dual. 
A ghnùis, &c. 

Cha b' è 'n cleachda bh'aig càch, 
So ghlac u mar gnàs, 
Bhiodh fmachdail ma'n mhàl air tuath. 
Cba b' è, &c. 

Fhuair u f cud o ihìol Leòid, 
Na'm brataichin fròil, 
Ka'n cupa na'n corn 's na'n cuach, 
Fhuair, &c. 

Ghlachd u 'n èuchdag, mar mhnaoi, 
Cha ra* 'n ìèirfmn ud ckon, 
^S glan do chèile re d' thaobh 's gur fuairc. 
Ghlachd, &c, 

Bèul is binn thogadh fonn, 
Slios mar eala na'n tonn, 
Caol mhala nach crom le gruaim. 
Beul, &c. 

Aig an Ailpeanach ghlan, 
Do'n 1 huil rioghail o Ihean, 
Ite fir-eorn nach mean re iuaith, 
Aip; an, &c. 

Ach na*n eireadh ort ftrì, 
Gum bicdh fud air do thlth, 
Clann Ghrigoir na'm pìob ^s na*n rtiag. 
Ach, &c. 


[ 203 3- 

Agus Graniìtaìciì o fpe, 
Gu ceann làidir trèun, 
Sàr cheannard choig cèud da naìr, 
Agos, &c. 

Sld a bhuidhin nach fann, 
Thoe;adh giubhas re crao'n, 
Thàirneadh iubhar na meall ò*n cloais. 
Sid a bhuidhin, &c. 

XVIII. ,, 
Bhiodh an fhiùthaidh chaol rSt^ 
^M bian dubh-ghlas an fhèidh^ 
Ga ghiulan air èileadh coaich. 
Bhiodh an, &c. 

O'R Àì^ do S^ Eoin breac Mac LeoicÌ m Hearadh \ 
le Ruairidh Mac Mhuirich. 

MIAD a mhulaid tha 'm thaghail, 
Dh' fhag treothaid am chliamh go goirt^ 
Aig na roinn mi na d' dheoghaidh, 

Air. m* aghairt 's mo thriall gu port, 
'S ann bhà mis'air do thoir, 

'S mi meas gu'n raibh coir agam ort, 
Dheogh Mhic Athair mo ghràigh, 

Ba tu m' aidhir a's m' ào-h, a's m' olc, 


Chuaidh a chùibhle ma*n cuairt, 

Gu'n do thiuntaidh go fuachd àm blàs^ 

Gu 'm fachda mi uair, 

Dnn flathail na'n cuach fo thràigh 5 

Far biodh tadhich na duain, 

Umidh mgthas gun chruas gun chàs, 


1 C 1^4 ] 

Dh' f halbh an klha fin uainti, 
*S tha na laighin gri fuaraidh 'fas. 

Dh' fhalbh Mac talla as an Dùn, 

'N àm fgarachdainn dhùinn re 'r triath, 
'S ann a thachair e riùm, 

Air leacharan bheami fan t iHiabh, 
Làbhair eifìn air thùs, 

Math mo bharail gur ta raa's f lor, 
Chunairc mife fuidh mhùirn, 

Roimh u'n uraidh an Dùn na'n Cliar, 
A mhic talla na'n Tur, 

'S è mo bharail gur tù fa bhà, 
Ann an teoghlach an f hion, 

'S tu 'g aithris air gniomh mo lamh, 
'S math mo bharail gur mi, 

'S cha b' fhuraft dhamh bhì na m' thàmh, 
^G èifteach brofluinn gach ceoil, 

Ann a m fochar Mhic Leòid an Aip;h» 

- V. ^ 

A mhic talla fo bhà, 

Ann fa Bhaile 'n do thàr mi m' iùl, 
'S ann an ios dhuinn is lèir, 

Go bheil mife 's tu fein air chùl, 
A rèir do chomais air fgeul, 
, O'n 's fear comuinn mi fèin a's tù, 
Bheil do mhuinntiris buan, 

Air an Triath ud ga'n dual an Dùn. 
Tha mac talla fui' ghruaim, 

Ann fan talla 'm biodh fuàim a cheòil, 
'N ionad tathaich nan Char, 

Gun aid^ir gun mhiagh gun phòili, 
Gun mhire gun mhùirn, 

Guniuiiii'acha dlùth na^n còrn, 


C' J05 3 

Gun chuirm gun phaiitis re daimh, 

Gun mhàcnas gun mhàran beòil. 
'S mi mac talla bha uair^ 

'G èifleachd faram na'n doan gu tiugh, 
Far 'm ba mhuirneach a bèus, 

'N am dùbhrachd do'n ghrèine fan t fnruth, 
Far am b' fhoirmeil na feòid^ 

lad'goh orraganach; ceolmhor^ clmh, 
Ge nach fhaifte rao ghnùis, 

Chluinnt aca ^s an Dùn mo ghuth. 
^N am èiridh gu moch, 

Ann an teoghlach gun fprochd gun ghruaini^ 
Chhiinnte gleoraich na'a dos, 

'S a cèile na cois o'n t fhuain, 
^N uair a ghabhadh ì làn^ , 

'S i go'n cuireadh o's n àird na f huair, 
Le meoir fhileanta bhinn, 

'S iad go rith-ieimneach^ dìonach^ luath. 

Bhiodh a rionadair fèin, 

Cuir ann fhìre gur h è bhiodh ann* 
'S e 'g èii'idh na meafg, 

'S an èabhadh gu tric na cheann^ 
Ge do b' ard leinn a fuaim, 

Cha tuairgneadh e fmn gu teann, 
Chureadh tagradh an 'm chluais, 

Leh aidmheii go luath 's go mail» 

^N uair a chuirt i na tàmh, 

Lè furtachd na f àrdaich f èin, 
Dhamhfa b' fiiurafta 'ghradh, 

Go m ba chuireideach gàir na'n tèud, 
Le li iomairt dhà-làmh, 

A cuir a bimiis do chach ann cèill, 

*S gò'm 

t 10« 3 

^S go'm ba fhiubhlaoh am chlnais, 
A moghun luthor le kiafgain mhèar, 

Ann fan fbeafgar na dhèigh, 

*N àm teafa do'n ghrèine tra nòia, 
Fir chneaiain re clàir, 

^S mnaigh freagairt a ghna cuir leò, 
Dà chomairleach ghearr, 

A^ iabhairt 's gu*m b' àrd an gioir, 
^u'm ba thìthèach an guin^ 

Air dhaoine gun fhuiì gun f heoiL 

Oheibhte flegfgalch gun ghràin, 

Ann ad thalla gun fgra gtìn f huath^ 
Mnaig fhionna 'n f kuilt rèth, 

Cuir bìnnìs ann cèiU le ftuaira, 
Le ceileiribh beòil, 

Bhiodh- ealanJa, ©rdoilj fuairc, 
Bhìodh fear bogha na*n còir, 

Chuireadh meughaire am mhòr am chiuaist. 
Thoir teachdaireachd uam, 

Le deatam gu Ruairidh òg, 
Agus innisor dhà fèin, 

Cuid dheth chiinnort ge dh'è Mac Leòid, 
E bhiodh 'g amharc na dhèìgh, 

Air an Jain a dh- èug ''s nach beò^ 
Ge ba fliaibhir a chliu, 

Cha 'n f hàgadh è n Dua gun cheòl. 

I^ ¥ r K N E A c 

[ in 2 

LuiNNEAG Mhic-Leòid, le nmghin Alaftair Riiaidà 
Mliic Leoid. 


'Q Mi 'm Ìhiiidhe air sn mlaich, 
k3 Fo mhulad 's fo aime-cheii\ 
*S mi coìmhead air lle, 

•S ann do *m iùnadh fan ama fo, 
Bha mi uaii- nach do ihaoii mi, ^ 

Giis 'n do chaochail air m' airafìr, 
Gun tigin an tubh fo, ~ ** 

A dh' amharc dh' Juraidh a' Scarbaidh, 
/ hurahh o i hoirlunn 5, 

/ hurabh, o^ i hùirlunn s, 
Jhurabh o, i hQgaidh /?o rc^ 
Hi ri ri rithibh ho i ag §. 
Gun tìgin an tùbh fo, 

A dh' amharc Dhiùraidh a fcarbaidh, 
Thoir mo ihoraidh do*n Dù^haich, 

Tha fo dhù'ar na'n garoh-bhean, 
Gu Shir Tormoid ùr Allail, 

Fhuoir ceannas air Armailt, 
*S gun caint' ann 's gach fearunn, 
Gu m b' aìridh fear t ainm air. 
/ hurabh o, &c. 

Gun caint ann *s gach fearunn, 

Gum b airidh fear t ainm air^ ~ 

Fear do chèille, 's do ghliocais, 

Do mhifnich, 's do mheanmnaidhj 
Do chruadail, 's do ghaifge, 

Do dhreach, 's do dhealbha, 
Agus t f holachd a's t uaifle, 

Cha ba ihuarach re leanmhuinn^ 
/ hurabh o, 8cc» 


C i®8 ] 

Agus t fholachd, a*s t uaiile^ &c. 

Dh' fhuile dìreach Riogh Lochluinn, 
B' e iid toifeach do Iheanachais, 

Tha do chàirdis fo-iaraidh, 
Ris gach larla tha 'n Albuinn, 

'S,re uaiiìin na h Eirinn, 
Cha bhrèug ach fgèul dearbh è. 
Ihurabh o, &c. 

'S re uaflin na h Eirìnn, &c. 
A mhic an f hir chhùtich, - ^ 
Bha gu fuighantach ainmeil, 
Thug barachd ann gliocas, 
Aìr gach Ui^tir bha» 'n Albuinn, 

Ann an cogabh 's an fìo'-chaibh, 
'S ann an dìoiabh an airgid. 
I hurabh o, Scc, 

Ann an cogabh fan f lo'-chaìbh, &c. 
'S beag an t uìnead do mhac-fa, 
Bhic'dh gu beachdoil mor meanmnach, 

Bhiodh gu fìughant^, fìal, farfaing, 
O'n a ghlachd fibh mar ihealbh è, 
Clann Ruairidh na'm bratach, 
^S e mo chreach-fa na dh' fhalbh dhiu'. 
/ hurabh o, &c. 

Clann Ruairidh na'm bratach, &c, 

Ach an aon fhear a dh' fhuraich, 
Nior thluinnim fgeul marbh ort, 
Ach f hèadail do dh fhearadh, 
Ge do ghabh mi uait tearbadh, 

Fhir a chuìrp ba mhath cuma', 
Gun ui' eaibhaidh dealbhadh. 
' / hurabh o, &c. 


[ lop ] 


Fhìr a chuirp 's glan cuma, Scc. 

Croidhe farfaing, fial, fearail, 
^S math thig geal agus dearg crt^ 

Suil ghorm 's glan fealhdh, 
Mar dhearcaig na tahnhuinn, 

Làmh re gruaìgh rùitich, 
Mar mhueaig na fear-dhris^ 
/ hurabh o, &c. 

Lamh re gruaighe ruitich, &c. 

Fo thagha na gruaige, 
Chuil dualaich, na'n cam-lub, 

Ghcibhte fid ann t ardaich, 
Ann caradh air ealachuinn, 

Miofair a's adharc, 
Agus raghuinn gach armachd. 
/ hurahh o, &c. 

Miofair a's adharc, &c. 

Agus lanntainin tana, 
O'ii ceannabh gu 'm bar-dhias, 

Gheibht* air gach flias dhiu' M^ 
Tfneach a's cairbinn, 

Agus iubhar cruaigh fallain, 
Le 'n taibhaidin cainbe. 
Ihurahh o, &c. 

Agus iubhar cruaigh fallain, &c. 

Cuilbheirin caola, 
Air a dhaoirid ga'n ceannacht' iad^ 

Glac na'n ceann hobh, 
Air chuir fìos ann am balgabh, 

O ite an fhir-eoin, 
'S o ihioda na gaiìlebhinn, 
I hurahh o, &c, 

VoL L K xn. 

t iio ] 

O itidh an f hìr-eoin, 

'S o fhiod na gaillbhein, 
Tha mo chion aìr a Churaidh, 
Mac fviuire chuir featbh air, 
'S e ba mhinach le m* leanabh, 
Bhi' 'm beannabh na fealga, 
Gabhail aidheir na frlthe, 

'S a direadh nan garbh-ghlachd. 
/ hurabh o, &c. 

Gabhail aidhir na frith, &c. 

A leigeil na'n cuilein, 
'S a furan na'n fean chon, 

'S e ba deireadh do'n f horan ud> 
Fnil thoirt air chalgabh, 

Luchd na^n cèir geala ; 
'S na m falluinin dearga. 
Ihurahh o, &c. 

Luchd na'n cèir geala, &c 

Le d' chomhlain dhaoin uaifle, 
Rachadh cruaigh air an Armabh^ 

Luchd aithneacba latha, 
-'S a chaitheamh na fairge, 
'S a b* uirrin ga feòladh, 
Gu feòlaid ann taraino-ti. 
/ hurahh o i hoìrìunfs, o, 

I hurabh o i hoiriunn, 9, 
Ihurabh o i hogi ho ro, 
Mi ri ri rlthibb ho i a^ o. 


L ?J I N N £ I G 


LuiNNEAG leCsììluma Glilinne. 

Mo ChaiUn donn ogy 's mo mghin duhh thogarach^ 

Thogaìnn ort fonn ^sneO'throm gun iogainn, 
Mo nighin duhh gun iaraidhf mo bhrtathar gun 
^ S gun innjìnn an t aobhar, mu nach ^eil ÌJ gad 

Mo nighin donn og. 


GU bheil u ga bòich, bainndi, banail, 
Gun chron ort fo'n ghrèin gun bhèum gua 
Gur gile u fui* d* lèine na èatag na mara, 
'S tha coire agam fein gun Chèile bhi ma'riut. 
Mo Chailin, &c. 

Gur muladach me, 's mi'n dèigh nacb math leam> 
Na dheanadh dhomh fta aig cach ga mhalah't, 
Bioidh t athair' acomhnaidh 'g òl le caithream, 
'S è eolas na'ncorn.a dh' fhag co-falamh. 
Mo Chailin dom og, 
Na'm bithinn ag òl mu bhord na dìthe, 
*S gu'm faicinn mo mhian 's mo chiall a' tighin, 
/S è 'n copan beag donn thogadh fonn air mo chroidhe 
'S cha tn gainn mo bhriathran nach iaruinn, è rithift. 
Mo Chaiiin, &c. 

Bioidh bodaich na dùcha re bùrft -'s re fanaid, 
Cantainn ream f hèin n'ach gèill mi dh' ainnis, 
Ge d' tha mi gun fprèìgh tha tèud re tharaing, 
<^ha fguir mi do'n ol f had as beò mi air thalamh. 
M$ Chailin, &c. 

Kz / Y. 

1^12 1 


'S iomad bodachan gnù nach duraichd m' aithris, 
Le theanall air fprèigh 's iad ga threigfm a's t earrach, 
J^ach cofg ann fa bhliadhna blaigh trian a ghalalain, 
'S cha to'ir e fo'n ùir na's mù na bheir Calum. 
31 Chuilm, &c. 

IMa'm bithinn air f èill 's na ceudun mar%m, 
Do chuideachda chòir a dh' òladh drama, 
Gu'nfuidhinn mu bhòrd's guntraighinmoihearag, 
^S cha du'irt mo bhean riabh rium ach Dia leat a 
Mo Chaìlm^ &c. 

Gt (ì^ tha mi gun ftòr le h òl 'fle h iomairt, 
Air bheagan do nì le prìs no min e. 
Tha m' f horton aig Dia 's e fialaidh uime, 
'S mo gheibh mi mo Ihlàinte gu'm pàigh mi na 
fhir mi. 
■ MoChaltin, &c. 

. viir. 

Ge mor le cach atà .mi miUeadh, 
Cha tugainn mo bhòid nach òlainn tuilhdh, 
^S e gaol a bhi mòr tha m' fheoil a' fireadh, 
Tha 'n fgèul ud re aithris, aìr Càllum a Ghlinne. 

Mo Chailin donn og, 's mo nighin dubh thogarachj 

Thogainn ort fonn 's neo-throm gun togainn, 
Mo nighin dubh gun iaraidh, mo bhraithar gun 
'S gun innfinn an t aohhar, mu nach ^eil is gad. 

Mo nighìndomiogj Scc. 


C 113 1 

Dq Thigearna Chlannraonuill, /^-Mac Dhu'bhaiH 
Mhic Lachuinn. 

LU I N..N E AG. 

Tha tlghln fotham, fotham, fotham, 
Tha tìghinfothamy fotham, fotham^: 

Tha tip:hin fotham, fotham, fotham, 
Tha tighinfotham eiridh. 

':. l. 

SID an t Ihlàìnte chùramach, 
Olamaìd gu funatach i, 
Deoch flàinte an Ailein Mhùideirtichj 
Mo dhùrachd dhut gun èirich. " - 

Tha tighin, &c. ^ 

Ge do bhiodh tu fad uam, iv 

Dheireadh funnf a's aigne urm, 
'N uair cliluinninn fgèul ab aite leamj, 
Air gaifgeach no'n gniomh èachdach, - 
Tha, &c. 

'S iomad maighdiunn bharafach^ 
Ga math da'n tig an earrafaid, . - 

Eadar Baile a Mhanaich, 
Agus caol Bharaidh 'n dèigh ort.\ 
Tha, &c. 


Tha pàirt ann ealain bheagram dhiù^^ 
Guid fan Fhrainc, 's an EadailÌt dhiu' 
Gha n'eil latha teagaifg, 
Nach bi'n Cillepheadair trèud dhiu% - 
Tha, &c. 

K-.3., m'^' 


'N'ar Ghruinnkheadh am Bannal ud, 
Brèid caol ann càradh crannaig orra, 
Fallas air a malainin, 
Re dannfa air urlar dèile. 
Tha, &c. 

'N uair chiaradh air an fheafgar, 
Gum ba bheadarrach do fhleafgaichin, 
Bliioidh pìoban mor ga*n fpreigeadh ann, 
A's fcudanan ga'n Glèufadh. 
Tha, kc. 

^ Sgiobair re la gaillinn u, 
Sheoladh cuan namarunnan, 
A bheifeadh long gu calachap, 
Le fpiunnadh glac do threin-fhear. 
Tha, àc, 

Sgèul beag eile a dhearbha leat, 
Gur feakgair fìthne ann garbhlach u, 
Le d' chuilebhair, caol nach dearmadach, 
Air dearg-ghraigh na^n ceann èa--trom. 
Tha, kc. 

Be fid rn leoghunn aigeantach, 
'N uair nochdadh tu do Bhaideilin, 
Lamh dhearg a's long a's bradan, 
^N uaii' a lafadh meanmnadh ad t èudunn. 

L U I N E A G. 

Tha ttghln fdtha?n, fotham, fotbam^ 
Tha tìghìn jotham, fotham, fothamy 

7'ha tìghìn fotham, fotham, fotham, 
Thtì tìghin fQiham àridh* 

D U A N A 


D u A N A G le Alaftaìr Mac Dhonuili, mr fon^ 
Banarach dhonn a chruìgh e, 

An L u I N N E A G. 

' A Bhanarach dhonn a chruìgh, 

Chaoìn a chruigh, dhonn a chrtdghf 
Cailìn deas donn a chruigh, 
Cuachag an fhafaich* 


ABhanarach mhìogach, 
*S è do ghaoil thug fo chìs me, 
'S math thig làmhuinnin sìoda, 
Air do mhln-bhofan bàna, 
A Bhanarach, &g. 

'S morba bhinne a bhiodh t èfteachd^ 
-'N àm bhi bleoghun na fprèadh-a; 
No'n fmeorach 'fa chèitein, 
'M bar gèig ann am fas-choill. 
ABhanarachy &c. 

'N uair a fheinneadh tu'n coilleag^ 
A' leigeil marft ann coillidh, 
Thàladb eanlaidh gach daoire, 
Dh' èifleachd caoiriU do mhàrain. 
A Bhanarachy &c. 

Ceòl farafda, f ir-bhinn, 
Fonnar, faramach, dìoiiach, 
A fheinn a Caihn donn flneallt', 
Bheireadh bìogadh air m' àirnin. 
A Bhanarach, &c. 

Ge do b' fhonnar an fhiùghall^ 
'S a teudan ann ritheadh, ^S d 

C ii6 ] 

^ è bheireadh dannfa air gach crlodhe j 
Ceol nighin na h Airidh. 
A Bhanarachy &c. 

Tha deirg' agus gile, 
A' gleachd ann gruaidhin na * Finne j 
Beul mìn mar an t Ihiriil, 
Da mihs thig gàire. 
ABhanarachj &c. 

Dèud fnafna na rìog-huinn, 
Snaite, cruinne mar na dìfnin' 
Gur h j an donn-a-gheal-ghlan fmìdeach, 
'S ro mhìg'ihuileach f fàite. 
ABharanachj Scc. 

Chuireadh maill' air do lèirfinn . : 

Ann a maduinn driuchd chèiteoìn, 
Na gathanan grèine 
Thig o teudchul cas fàìneach. 
A Bhanarach, &c. 

'S ciatach nuallan na gruagaich, 
Re bleoghun cruigh ghùaiU fliinn, 
A' toirt torrman air cuachaig, 
'S' bothar f huaim aig a clàrabh. 
A Bhanaracbj &c. 

'S taitneach flubhal a cuailein, 
Ga chrathadh mu cluafabh, 
A' toirt muidh' air ij: Seiil-Iuachrachj 
^N tigh-buaile, ^n gleann fafaich. 

A Bhanarachf &c, ^ 

* The Fair one, 
j Smìle. 
ì A Bed of Rujhes^ 

C "7. 1 


A muineal geal bòìdhach, 
Mu 'n iathadh an t òrriar, 
A dhath fèin air gach feòrfaj, 
Chit' a dortadh tre bràghad. 
A Bhanarachj &c. 


Da mhaoth bois ba ghrinne, 
Fui' ^n dà ghaoirdein ba ghile, 
'Nuair Ihìnt iad ga h inneaìt% 
Gu fmin cruigh fhàfgadh. 
A Bhanarachj &c. 


Gu'm ba mMthar mo bhead'rach^. 
Teachd do'n bhuaile rau eadradh, 
Seamh fult-chorpach beitir, 
"S buarach greafadh an àlaich. 
A Bhanarachj &c. 


Glac-gheal ab'àrd gleothar, 
A' ftealìadh bainne 'n cuaich bleoghun> 
A' feinn na'n luinneag bog flieothach, 
A' togail codhar ri Blarich. 
A Bhanarach, &c. 


'Nuaìr a thogadh tu bhuarach, 
Cuach a's curafan na buaile, 
B'ao-coltach do gluafad, 
Re guanaig na fraidè, 
A Bhanarachj &c* 


C n8 3 

F A I L T E na moirthìr, le Alaftaìr Mac DKonuilJ.- 


Heiiinn àririj urin o ho ro, 
tìeitirin àrin ho ra, 


FAILT Ort fèin a Mhoir-thir bhòidheach 
Ann fann òg mhìos bhealltuinn. 
Heitirin, &c. 


Grian-thir or-bhuidh ^s uaine còta, 
^S froinneadh ròs re h alltabh. 
Heitirin, &c^ 


Le biadh 's le dibh a' cur thairis^ 
Bha dèid Earrach teann orra. 

Heitirin, &c, 

*S inach lurach flios a tulach, 
^S duiUeach mullaich chrann inte^ 

Heitirin, &c. 


A choill gu h uilidh fo làn duiUich, 
'S i na culaidh bhainnfe. 
Heitirin, &c. 

'S bainneach, bailceach, braqnach, glacacb^ 
Bruachan tachdrach allieort* 
Heitirin &c. 

'S lionach, flatach, cuibhleach^ breacach, 
S.eile ghlas na'n famhnan^ 
Heitirin, &c. 


C 119 3 


Mor-thir ghlan na'iri bradan taraghcal, 
'S airgideach cuir lann orra. 
Heltìrin, Sic. 


Tìr lan fonaìs, faor o dhonas, 
Gun dad » onais dr^ ntain. 

Hdtìrin-, &c. , 


Seirceach, caidreach, gun dad fladachd, . 
Saor o bhraid 's o anntlachd. 
Heìtìrin, &c=, 


'S aluinn a beinnin 'sa fi aithin^ 
'S aoìbhinn dath a Gleaiiritii'm. 
Heitirin, &:c. 


Graighin deargoa' tàmh mu Hricli, 
Eilid bhireach 's mang'ake. 
Heitirin, &c. 


Boc air daradh timchill dara^g, 
'N deigh a leannain cheann-deir gv 
Heitirin^ &c. 


Coilich choìlle 's^ iad re coiUeig, 
Ann fan doier chranntail. 
Heitirin, &c. 

Cnodhach, caorach, dearcach, braonach, 
Grlafrach, raonach, aimhneach. 
Heitirin, &c. 

'S deihreach, laomach, meiltreach, eaoin^ach, 
Pl fuinn mhaoineach leamhnach. 
HeitirÌHf &c. 


[ I20 3 


'S cùbhraidh Althan, 's badach luighin, 
Ris a bhrudhainn ainn-teas. 
Ueitirìn, Scc, 

'S fèurach, craobhach, luidtach^ gaoìachy 
An tir f haoihdh Iheannfail, 
Heitiririy &c. 

Grìan aig èirìdh 'g oradh flèibhe, 
^S beachuinn gheug re franntraich. 
Heitiririy &c 

Seillin ruadha diogladh chluaran, 
'S mil ga buain le dranntan, 
Heitiririj &c. 

Breac le fulas lèim a buinne, 
A' rith na'n cuileag greàffrraif. 
Heitirin, &c. 

Bàr gach tolmain fo bhrat gorm-dhearc, 
Air gach borrachan allcain. 
Heitirin, &c. 

TiUÌfein chùbhraidh a mach a brùchdadh, 
'S cuid dniu' cùl-ghorm bainn-dearg. 
Heitirin, &c. 

'S ceòlar aoibhin bar gach gèige, 
'Sa 'n eòin fèin a' danns' on a. 
Ee.tiririj &c. 

Crogh aif dair ara bnr aii fhsfaich, 
An f heòir nach fas gu crainntidh. 
HeitirÌHy &c. 


t 121 3 


♦S iad air theas a' rlth le m buaraich, 
'S te le cuaich ga'n teann rith. 
Heitirìnj &c. 

'S mifrach, cuachach, leabach luachrach, 
Dol gu buaile a's t fhamhradh. 
Heitirirty &c. 

'S ònach, uachdrach, Blàthach, cnuachdachj 
Lonn na'm buachall annta. 
Heitirin, &c. 

'S imichdeach, gruthach, meogach fruthach, 
An iomairich Ihubhach, fhlambach. 
Heitirin, &c. 

Deoch gun tobhas dol mar comhair, 
Gun aona ghlothar ganntair. 
Heitirinj kc. 

I O R R A M. 


GUR neo-aoigheil turas faoilich, 
Ge d* bhiodh na daoine tàbhachdach. 
Àn f haircve molach, bronach, tor bhrach, 
Giobach, corrach, ràpalach. 
'S cruaigh ri fduradh bial-mhuir dhùldaigh, 
Teachd le brùchdail chàrfanach. 

Cladb a chùlain cha b'e n fùgradh, 
"~ e ribùre 
VaL. I. 

E 122 3 


An culannach fein cha nè s fafa^ 
Affus lafan àrdain air. 

Teachd gu dlu'n dèigh a chèile, 
Agus gèimrich dàr orra. 

An f hairge phaiteach, a bial farfuing, 
Agus acras àraidh orra. 


'S mairg a choimis muire re mòintich, 
Ge d* bhiodh mor-lhneachd ftràchd orra^ 

Neòil a' gealladh oiche fnalach^ 
Gun aona chala fàbhailte. 
Dùbh-ra-dorcha gun dad gealaich, 
Oirthior an-fhòil àrd-chreagach. 

Gaoith aig iheideadh, muire 'ag èiridh^ 
'S fear agèabhach àrd-guthach. 

Sid e* tighin 's cha nahn rìghin, 
Cròch-mhuir, friothar, bàfanach. 

- XIII. 
Cum ceann caol a fiodha direach, 
Re muir dìothlunn, dàfunach. 

Ach dhaithnich fin gun iheol finn fada, 
A mach fan taiiF's ba ghabhaidh fm. 

'S leag fmn a croinn is' a haodach, 
'S ba gniomh dhaoine càileachdach. 

'*S chuìr fmn amach cliathun righne, 
If ba ghrinn an t àlach iad. 


C 123 3 


Is fliuìdh orra odhdar, ihonna troma^. 
Is fgoillteadh tonnun ftaplinneach. 

Haìg air chnagabh, hùg air mhaidìnj 
'S cogul bhachd air tàbranabh. 

lad a mofglodh fuas a chèile, 
'S mafga trèun air fàil aca. 

Sgeanun lochdrach ràmh a Lochluinnj 
Bualadh boc air bhàr-hnnìn, 
lad a' traoghadh fuas na dioluinn, 
Le neart fìor-gharg ghàirdeinin. 

Cathàdh mara is marcachdihìne, 
'S ftoirm na fìon, da n farachàdh. 

Lafraichin-frad teine fiunnachain, 
Dearg o*n iumragh chàileachdach« 

lad ag obair as an lèintin, 
Hug is thèit da ràdhuinn aca. 
lorram ard-bhinn ihuas aig Eamun^ 
Ann an clèth ràmh bràghad-a. 

Aonghas mac Dhonnachaidh da rèirfin^ 
A rì' ba trèun a thàirneadh è. 
Donnachchu mac Uaraig a luagh leo, 
*S b' f hada buan a fpàiagun. 

Bha fuaim aon-mhaide air chlèth ac' 
B* bualadh fpèicin tàbhachdach, 

L z XXIX:, 

[ 124 1 


Raimh àam pianadh 's fir dan fpianadji, 
'N glachdadh iarnadh àrd-thonnach. 

Gallain chiatach, leogh-ar-liaghach^ 
'S Fuirbi diann dan fìrachadh. 

XXXI., ^ 
Lunnnn mlona, 's duirn dan fìneadh, 
Seile fìos air dhearnnachun. 


Muir ag ofnaich ihuas ma toifheach, 
Chuip-gheal, choip-gheal, ghàir-bheuchdach.. 

Suas le fgùradh faidh re bùirein, 
Le f ìor dhùrachd fàr-iumaraidh. 

Slaubhraidh chuirneineach ri dùirdil^ 
Shios rinn fliur a fàgail ann. 

Gaoth na deannadh 's i ri feannadh^ 
Ka'n tonn cen-fhionn ràfanach. 

Na fir luthor an deigh an rùfgaidh, 
A' cur fmùid dheth an àlaichin . 

Chaoidh cha mhitiche a mifneach, 
Nafir fgibidh tìhàbhachdach. 

Riogh an eagaill Neaptan ceigeach, 
Ri fior fgreada, bathar fibh. 

Gu'm b*f hà' uabhuinn muir re nualf aich^ 
^S catha cuain a ftràcadh orra. 

Ghuidh an fgioba geur na dùilin, 
'S thuair an ùirnidh grafadh dhoibh. 


C r25 1 


'Smachdaich Eolus nà fpèirin, 

'S a bhuilg flièididh àrdghaothach. 

Gun d' rinn Neaptan fairge lomadh, , 
Mar bhiodh gloine fgathan ann. 

Sgaoil na neòil bha tonghorm cìor dhubh^ 
'S ihoiUlich grian niar b' àbhailt dith. 

'S mothaich an fgioba do fhearulnn, 
^S ghlachd iad cala f àbhailte. 
Gabh iad pronn, is dèoch, is leabà, 
*S rinn iad cadal famhach orra. 

J}o Shìr Jain Mac Ghilleoin trìath Dhuhhairt, lèi 
Jain Mac Ailein an t aos-dàna* 


IUMRAICH mo bheannachd, 
Gu Bainn-tighearna Hamair^ 
Bean am bhuil barrachd, 

Do charantachd nadoir: 
Chunairc mife gu dliothoil, , 

A fuiHn re fnithe, 
'Si 'gaireamh mar mhio-agh^:, 

., Sior Jain da fàgail : 
Bha doirinn a criodha, 

Cho mòire ga ruighuinn, 
'Smar gu.m bìodh air tighin, . 
O dhearbh nighin a màthar r 

C 126 ] 

Go ci'onnacfian fgèula, 

Bhiodli fada 'na dhèigh fm^ 
Thug maiririad ria fèile, / 

Spor ghèur do'n fhear-dhàna* 
Nach ìmiadh re chlaiftin, 

Gu bhuil mife o chinn f hada,^ 
Ann an tnrcadaich cadail, 

Agus m'acaid ro-chraiteach ; 
Tha cneidh alr mo ghiulan, 

^Smi leifg air a dùfgadh, 
Air eagal le a bùrach, 

Gun ùraich i'm bas dhomh^ 
Ga dheigh cha fgeul rùinè, 

Ach fgeula 's mor cùram, 
Shir Jain gun dùfgadh, 

Ann dlù th chifte chlaridh 5 
B'e fo ar fras dhùbailt, 

A mhiìi ar n abhulFs àr n ùbhlan : 
A Roinn ar dofgaidh a chrùnadh, 

Fhroifh am floùr bhàr a p;hàraidh. 

B'e fèin ar crann dofrach a chomhdaich le chollos, 

Gur a coìiltichin folta 'n dfhas toife.Kh a fhreamh. 
Gun dreathunn gun chrìonach, 

Gun chrichin gun chrln-f hiodh, 
Ach geitgiin ro phriofoil, 

Do dh f hìon-fhuil na fpàinte^ 
Bha fìos aìg luchd lèabhaidh, 

'S aig feanachunin gèura, 
Air ar teachd o Ghathèlus, 

As an Eaphaid a thainig, 
Sliochd mhilinin trèuna, 

Thuair ceannas na h Eirinnj 
Mar bha Ebhir na fèile, 

Aeus Eirìraon dana. 

C 12; 3 


O^n ghin fibh o Scota, 

Bha bhuaigh air ar cordìs, 
A' dearbhadh 's a còmhdach, 

Am Pòr as an d' f has fibh, 
Far an gabhaidh fibh còmhnuidh^ 

Ba liobh ceannas na f òid Cm, 
Le uimaididh còr^ich, 

Agus moran a bhàr air, 
Ciad nighin Mhich Doùnihnuill, 

Mar mhaìrrifte pofta, 
B'e n fheneirail comhraig, 

'N ciad Thòifich is àrmaìnn* 
O'n fhuithich fibh lùth-chuirt, 

Bha dhàileachd 'nar n ùrais, 
Gur h iumaircach Dù'ich, ~ 

Bh'air an cùinneadh le pairt dhibh^ 
Bha do dh àirde 'nar giubhfaich, 

'S nachtugadh càch pùic dhibh, 
'S nach ba tric le luchd diùma, 

Ar luba' le tàire, 
Ach 's e n rud a thug fgiùrs oirbh, 

Gum b' aicme le crùnn fibh, 
^S gum b'e dliogh bhar dùchais^ 

Bhiodh an tiùl dheth 'm biodh iad fifl^, 
Ge d' bha fm ann fa tìom fm, 

Na mhios 's na mhor mhiflhi, 
Tha e nios gu truagh lìonnte, 

Daor trì-fillte, pàite. 

Tha feann fhocall eile ann, 

Tha coi-fìor 's mar a their iad^ 
Ge b'e neach air am beir i, 

Gumbiodh- chueidh dheìrghineach craitescch^ 


I 1*8 3 

Ge d' tha finne ri achdain, 

Na dh f halbh o chìnn fad orinn, 
Bhiodh ar dùil re bhi' beirteach, 

Na m biodh aguinn na dh f hàg fm, 
^ch tha ar nador choi-ti'uaighe, 

'S nach faichd finn ar buannachd, 
Ghalèir gainibh an fhuarain^^ 

Gus an uair lìnn an tràighe e^ 
Tha e mos na nì' foilleir, 

Da'r nàbuinnin comuinn, 
Gun do bhrifleadh mor phronnafg, 

Garadh droma na n Gàidhii. 
Fear gafla gun chrìne, 

Bha ainmeil fan Rioghachd^ 
Cha ba tric a luchd mio-ruin, 

A n innfe na n àireamh', 
Ba chompanach Rìogh u, 

Am fear meamnach moir fìorghlic;, 
Gha n fhaide c fuidh dhìt^bradh, 

Acham prìofalaehd ftaite, 
Ann an cogadh luchd ftrithe, 

Cha raibh mafl air ri innfè^ 
Ghleìdh e onoir a fìiinnfridh, 

'S ann a mhi^daich è nairdahd^ 
Gha raibh e, cha b'fhiach leis, 

Bhicdh falbh fuidh bhrat fiihe, 
Eadar e bhiodh na mhinor, 

Agus fìnid a làithin. 

Bha e mor ann a miodachd, 

Bha e mor gu bhi' Rioghail, 
Bha e mor ann an grkie, 

Ann am f ìrinn 's an cairdis/ 
Ba mhor e ri fhaichdìnn, 

Ba mhor air gach achd e^ 


I 129 1 

Bha mhor e na phearfuinn, 

Na ghaftachd *s na ailleachd, 
Bha e mor ar fon diumh-laoich, 

Bha e mor gu bhiodh fùgach, 
Bha e mor air dheagh ghiùlan, 

Ann an cuirtinn àrda, 
-Bha e mor ann a mifnich, 

Bha e raor ann an gliochdas, 
Bha e mor gun cheift idir, 

'S fàr ghiobhtunnun nàdar. 

Na m biodh e re fhuafgladli, 

O n bhàs a thug buaigh air, •> 
'5ur a h iomad Laoch cruadail, 

A ghluaifeadh 'na abhar, 
An t ainm coithchìonta mor fm^ 

Re'n gairte Clann-Dòmhnuill, 
O thoifeach an còrdis, 

'S iad ba phòr da chiad raàthaìr,, 
Agus uaiflin nan Leodach, 

Thaobh fola agus feola, 
Mar lànoin ur phofta, ^ 

Leis 'm ba deonach bhi^ gràdhach^, 
Choncas mar phuthar, 

An gruaidhin air dubhadh^ 
Mar gu n deanadh làn phiuhar, 

Geur chumha ma brathaìr. 
Cia ma n faguinn ann dio-chuimhn'^ 

Dream eile da dhìflin, 
Bha na cinn ba mho prìs dhiubhi 

Ro dhìlis ara pàirt dhuit, 
Fjr ghafta gun chrine, 

Bha ainmeil 's an rìoghachd, 
Mar bha'n cinneadh mor prìofoil, 

So Ihìolaich o Bhànchu^ 

O thoifeacli. 

C 130 I 

O tboifeffch an duakhais, 

Cha raìbh fmal air an cruadal, 
Ach m beagan beag fuarach, 

So fhuair iad an tràfa, 
^S e n tabhar a lot fmn, 

Nach e gniomh a bha lochdachj 
Ach an deirbhe mhio-fhòrton^ 

Bha*n toifeach 's an àbhair. 
Nam b*àithne dhomh innfe, 

Bha e mor ann fan rìoghach,^ 
Ann am folachd gun ifle, 

'S ann an lìonaireachd chàirdin,. 
Le feanachas re fìrinn, 

G thoifeach an lìnne, 
'S e f èin 's larla Sèofard, 

Sliochd dìreachd dà bhràthar> 
Agus triath Ghhnne-garaidh, 

Ann an dlu-cheangal fala, 
E choi-teann air a cheangal, 

'S nach a fgaradh atràill leo> 
^S e leantuin o'n tìom fin, 

Gun mhiofgunn gun mhìorun, 
'S nach gluafir le h inleachd, 

Gu dìlinn 's o-u brath e. 
Ba cheart flieannachas, 's cha tagradhjj 

Thaobh falachd is caidreamh,, 
Dhuit Caiptin Chlanra'uill, 

Do cho's-nàbhaidh taitneach,. 
'S do chompanach leapa, 

M am marcachd is aftair, 
^S n uair ftada am Màrihal, 

Bha u ad t f hianais air fileadh, 
A chrèachdun, choi-mire, 

Re bras eafraich pinne, 


l J3I ^ 

*S a Spiorad 'ga f hàgaU, 

Agus uaillin a Dhucha, 
Re caoidharan tùrfach, 

'S a n croidh air a chùradh, 
Ma mhuirnein nan Gàidhil. 
j XIII. 

iThaobh dUth agus dualchais, 
i Ba d iimheil mad'ghuaiUibh, 
jMac NèU o na cuantaibh, 

'S a dhaoin uaifle gun tàire, 
'N uaire a dhèireadh oirbh triobkid^ 

^S ann da iunfaidh a thigeadh, 
Le iartas choi-bige, 

Re Litir a làimhe, 
Chonairc cach è coi-foiUeìr, 

Feachd le cabhlaichin troma, 
Na choinnibh do dh Aros, 

N uair a thachradh e riubha^ 
Mar Thriath 's mar cheann-uith, 

Dheanadh fìontaidh iad fubhach, 
'Sbhiodh iadbuitheach da fhàgaU. 

Mar fhrìdim do Fhlaithis, 

B' ann do ranntuln a mha'thin^ 
Mac C?ninn an t Ihratha; 

'S cha ghabhadh e f àth air ; 
Ann an Aimfir na ruaige, 

'N uair a ruigeadh kichd fuath u^ 
Ba ghafta an ceann fluagh e, 

'N uair a ghkiaifte leis.Armuinn i 
Bha eiiin N an tìom lln, 
I Gun mhaiia, ganmhi-chUu^ 
Ann am fifchar a ihinnfridh, 

Le gnìomharadh dana ; 


l 13^ 3 

Nois o chaocliail ìad cleachda, 

As an àite ba cheart doibh, 
Chhùnn fiobh fein mar a thachair, 

Dhoibh s a Bbatal ud Mhàra. 
Ach 's e raghuinn a nl mì, 

Bheìr mi gloir fo gu fìnid, 
'S nach ghochdas no crìondachd, 

Dhomh mhiad 's tha mì 'gràdh a 
Gur a Fionaichd fan tiom fibh, 

Ann an àireamh na n Innfin, 
*N uair a bha fibh gun dìobradh, 

'N ar mìod is nar Airde, 
Eadar fcalpa 's caol-Ue, 

Ge do b' f harfuing na crìochan, 
Bha rohin do gach tir dhiubh 

Fuidh chios duibh a' paighe, 
Nios o thuit na ftuic f hion-f huil, 

Ris an abairt na Rioghraidh, 
Tha na gèugun ba dìlfe dhoibh, 

Air crionadh *n a'n Abhar. 

Rainn le Domhnul Friofal air dha hruadar aìr 
Inghein do Fhear Thalafcair. 

CODAL dhomfa air tulaich uaine, 
Air taobh tràghad re là luaine, 
Choncas Inghin chaomh-chruth-ghafda, 
Ann earradh do'n t fhròl dhaite uam, 
Dh f hiofraich mife am briathrabh ciùne, 
Do ghèige mhaifich na n rofg mall, 
lunadh leam u bhi na d'aonar, 
Ann am fafach nafaon ghleann, 
Fhi eagair ife am briatbraibh fìhdh, 
Mìne, moidinn, gu blàth binn, 


C 133 3 

Tha rlopfhuinn eile ann à m' f hochar, 
'S cha d'fhiiair aon f hear tochradh linn^ 
Deilbh na dìos a chonairc mife, 
Nior chum nador roìmhe riambh, 
Do dh fhàg dealra an cruath folais, 
Mo dhà ihùil gun amharc cian, 
Geal am muineil bàn an dèid, 
Gorm an fuil, ro dhearg an gruaidh, 
Aiteil an òir dan ciabh caf-bhuidh, 
A bhuin mo croidh air aifeag uam, 
Ruifge ghàireachdaìch làn do miiaife, 
A mhealladh ghaoil do bhi* na n ceann. 

Damhalaidh chaoil air dheagh chuma, 
Thàladh gràdh gach duine tha'r leam 
Ciochan eeal air uchd mar aoihnn, 
Glacan bana, bruinne feang, 
Troigh chuimir is calpa gaida, 
Miann fùl ; air nach faighte raeang, 
Aa tu Bhènus na n tu Jùno ! 
Na'n tu Kelen thu o'n Traoi ! 
Mife Seònaic o Thòr fiante, 
Inghein Eachuinn na'n cuach òir-, 
Sicì i Fìoniiaghail o Dhùnbla'bheinn, 
Dan nan R-iogh ara b'ard gutb ceoil, 
Buidhin chèiìlidh le deagh bhèufabh, 
Air nacn ceii f hir turri pog, 
Re ham laidhe iuas air leabaidh, 
Saoilim nach ciom codail dòibh« 

Marbhrann Alaftair ualbhnch, Mhic VìiiXip Riogh 
^ Mhacedonia, le ceathrar a thalnig air Uuigh. 

C"^EATHRaR thuic ainiaigh an Fhir, 
^ Air tiort Aiaftair uaÌDlirich, 
Do chan iad briatlun gaa bhrèug, 
Os cmn na Flatha iir-Ghrèige. 

VoL. I, M % 

t 134 3 

Bubhairt an ceud f hear Jhiobh, 
Do bhà iad an dè man riogh, 
Fir an Domhain-Truaigh an dàil ! 
Ge d' tha e niugh na aonaran. 

An dè rìogh an Domhain dhuinn, 
Na mharcaich air an talmhuinn thruim, 
Giodh è an talamh ata niugh, 
Na mharcaich air a mhuin fm. 

Dubhairt an treas ùdhir glic, 
Bha n Domhan an Dè aig M'-Philib^ 
Ach an niugh cha neil aige, 
Ach feachd troi&hin do thalamh. 
^ IV. 

Alaftair mear, muirneach, mor, 
N dè, phronnadh airgid is òr, 
An niugh deir an ceathra fear, 
So an t or c'àit bheil eifm, 
Alaftair crann os chrannabh, 
A' Ghrian os na reuUanabh, 
An t or os gach fèud glan, 
A' miol-mor os na hiafgabh, 
An leoghun cs na hainitibh, 
A'D Fhirinn os na hianlaidh, 
Sliabh {ion os na fìèib.ctin, 
i^trnth fhair gach ftruth. ftruth Jordain, 
Lèug lomhghar os gach airtin, 
Mhuir mhor os na mìnrfiìruithin^ 
Aon f lear os fir na talmbuinn, 
Ach riogh neamh is naoimhe tailgin, 
Riogh na treine is na tuin! idh, 
Riogh nan cèudan fluaigh na cruinne, 
Còmhradh nan ùdhdair gur tior, 
Ri faicinn uaigh an àrd riogh, 


C 135 3 

Ni b'ionunn ìs bao-ghloir bhan, 
A chanadh leis a cheathrar. 

CuMHADH do dh Alaftair donn le a Bhraihaip. 


STROM an lùchd fo th'air m* inntìnn, 
Agus m'uirfgeulre innfe gur truagh, 
Thriall mo fliùgradh 's mo mhànran, 

Lìon tùrfà 'n a àite mi's gruaim, 
Tha mo clioiìl air a maoiadh, 

'S nl foilleir a ihaoil air mo ghruaidh^ 
-'S tearc mo (hochdair re f haoitinn, ' • 

O'n la ghlachda le aog u co-luath. 

^S ann a chead la do nearrach, 

Bhual an t èug orra a fpeaiadair iom, 
Bhrift air ubhlan mo ghàraidh, 

Leag e m^abhuU fuidhvbhlà bhar a bhonn, 
Riumfa bhuin e neo-f haraft, 

'N uair thug e uam Alaftair donn, 
Mo chruas iomairt 's mo chearraichd, 

'S truag-h dhùinne nach tearuinn fmn bonn» 


'S e do chàradh fuidh eilUg, 

Rinn mo chràladh fuidh afnuch mo chlèibh^ 
Chuir mo chriodh as a chochull, 

Chor's nachfuithich è fochdair na dlièidh,., 
Gur luaithe le bhuillin, 

Na mar ghluaifis an duilleach air gheig, 
Chuaidh mo ihlàinte gu mearan, 

Clia neil fèìm bhi'ga ghearan riìèigh* 

^S e bhi' ftrachdadh air tuillinn, 

Chuu mo Ihlàint' ann an cuntart bochd fann, 

M z Am 

E 13« 3 

Ajn breiflìch bhàìs bhi' ga d* amharc, 

Ghreis tre m' àirnìn an t fhaibhid gun cham, 
Ehris an t ihrian bha re m' aigne, 

Dh'fhalbh mo chial chaidh fathmeaguiU air chall 
Chuaidh mo ghearraidh gu neoinedh, 

Beairt a rèubaidh mo fhonais a bh'ann. 
Dhia oUanaich fein mì, 

'S mi'n deadhaidh mo cheille bhun dìom, 
O n la bhuinnig an t èug dhiom, 

An Tì ^s mo fath m' oibhnis fuìdh Chrìoft, 
Tha mo bhun ann fan trèun-fhear, 

A d'fhuihng a chèufadli da'r dìo'n, 
Ga bheil t annam am Phàrais, 

'S b' è bhi' mariut a' màireach mo mhian. 
Tha gach Duine òo d' chairdin, 

Mar ri'd'mhuime 's re d' bhraVin faidh bhròn,. 
'S an aon a Phiuthar a dh f hag u, 

Re fior chumha 's re fàfga nan dòrn, 
Ga bheil fios aig an Ard riogh, 

Ga nach fiofraiche càch mar a leon, 
Gach ti tha mi ' ràitin, 

Ga bheil an criodhachun cràit^ach ni's leoir. 
'S beag a t iùnadh mar thà iad, 

Mar rahuir reobhaìrt air tràgh adh le deoir, 
Cha b' è gàrlaoch an fheachda, * 

Bha fibh 'g àireamh bhi' aguibh mar threòir, 
Ach f òghlam, cruadal is cleachda, 

An fhir-thrèìn ba mhor tapadh fan toir, 
Da m ba leannan an uaìfle, 

Ann ad leanabh ; 's gun d fhuah" u i òg. 
B' e fid luran na Glaine, 

Bha gu fiùntach fearail a' fàs, 


C '37 1 

Muirneach, irìofal, fuai^ee, 

Sùgach, binn fhochdlach. buaghach s gach cas^ 
Fear do choiinos cha chualas, 

Thaobh gach fubhailc bha fuaite r? d' glmas, 
D f hag u uile fuidh ghruaman, 

Gach tè chunairc no chuala do Bhàs. 


Bha do thrèabhantas uilamh, 

Ann 's gach feim ann an cuire tu lamh, 
Chor 's nach Gùbaire b*urra, 

Cuiih:abhuìmiig do n churaidh gun fgàth, 
Ge do theireadh luch mafcuill, 

Gur h i bhrèug cuid is ceairt tha mi ràdh, 
Dhearbh u fein a bhiodh tapaidh, 

Ge do dhèire dhomh tachairt a'm' thàmh. 

Fhuair u tuifge an deagh nadair, 

- Agus gUochdaS o àrd riogh ann dul, 

Ann an cèil bha u labhara, 

Ami an cèudfunnaB flathoil bha u, 
Ann 's gach ceairrd bha u coifmt, 

Ga neo-ardanach foif:Ùnneach ciùn, 
Ort re àireamh ba deacair, 

Cron an' càileachd am pearfa nò n cliu. 
Shuidhicht inntinn air cheartas, 

Air chinnte f hir reachdair fo dh èug, 
Leifli gach tì bha u taitneach, 

lochdair, caomb-chàirdeach, ceart ann s gach f èim 
Gu fial, furanach, nàrach ; ^ 

Riarah mar chuuidh ueo-fgathach gunbhètrf, 
Leogiiun fìr-fhiaca ail tapaidli, 

Teotii-chriochacliv irifil, macant'am bèus. 
' XLL 
ThriaU gach lochdair bha agum, 

Chuaidh mo cliòmhnuidh 's mo chadal an laòid-, 
M3 Tha 

C 138 3 

Tha liun dubh agus airfleal, 

Da m tharuing gu leabaidh nam fhlaod, C 

Ga m ihior ruagadh na m ihlapan, 

Dhainndeòin cruaidaii na tapaidh ga m faod^ 
Thama 'ghualadh gun taice, 

On la bhuaile tu ihlachdan an aoig. 
Chuaidh mo Ihugradh fuidh lithe, 

Gur ciurte tha mo chriodh ann m' chom^ 
Ofnaiche thurfach da ra theirbheirt, 

Blas mo chupain gur feirbh e na'n tonn 
Thir a (hruthaich mi'n cèuduair, 

'S a tha ftiuradh narèult osar ceann, 
Crm fuirtich, s cluinn fèin mi, 

'S tog an luchd fa th*air minntin gu trom* 

CuMHADH do Ghileafpaig Caimbeul larl* Earra- 
ghaidhil, a chuaidhe dhìth-cheannaàh ann Duinet* 
duin mn hììaàhn ar Tighearna 1685. Leìs an 
Aor^dam. Mac Ithich. 


THA fgeul agam dhuibh re innfe, 
'S cha chuis ghaire, 
Cu'n d' chuireadh ceann taichde na'n Gaidhil, 
Aeiì fraid iofail. 

Co chuTRas coir ris an anfhann, 

'S e na chruadhaig^ 
No chuimeas calg air gach an-a-gna, 
Tha teachd nuadh òrinn. 
Co chumas còir ris an > aglais, 

Dh^fhas i dorcha, 
No chumas a fuas luchd teagaifg^ 

Risnaiborbadii* IV, 

C 139 3 


Co chumas an creìdeamh catharff, 

Suas gu treorach, 
'S nach d'fhuair Gileafpaig ceud èìfleachd^ 

Ann taichd còrach. 
Co chumas taigheadas greunnach, 

Gu buan faoihdh, 
*S nach taghail ad n t larla Duibhneach^ 

'S a dùn-aorach. 

Raghuìn na'n Albanach uile, 

Do'n àrd tbìneach, 
A dhaoine na*m bioidh fpeis do dhuine^ 

'S bèud a mhilleadh. 
larla duaif-mhor earraghaidhil, 

Garg an Leoghan, " 
Ba mhor an croidhe dh' f hearabh A&ann^, 

Fhuil a dhortadh. 

Dhaoine ge do f huair fibh àìte, 

Os ceann Cùirte, 
^S olc a ehuir fibh gliochdas Alba, L 

Gu fùrd mhiHte. 

Ge do ilrachd fibh ceir gun cheartae^ 

'N taichd bhar mio-ruin,, 
Theaga gun tìg la nach fhafadh^ i 

Dhuibh da dhìoladh. 
Fhuair an fhuilnafal a cèafadh^. 

Mar fhuair lofa. 
Ge nach coimeas fud re chèile^, 

Fèudai' Innfe, 

l 140 3 


Mo tliruàidlie 'nocbd dp luchd leanmhuinn, 

'S faoin an f(?afadh, 
Tha gach duin' aig gabhail gèiU dhiu' 

Dh'èug Gijeafpaig. 
Dh'eug an tuifge dh'^xig an aithne, 

Dh'eug atì ceanngfcall, 
Dh'èug an crann dhoghach treun tajinhaidh, 

Dh'eugan ^eann-math. 
Beannachd led t' anom am phafais, 

'S fiacn do chuimhne, 
Gun togbhadh Dia fuas bhur n AUacli, 

A Dhream Dhuibhneaeh. 
Dhream bheadarach, bhuaghach, bhaghach^ 

Mheurach, mhuirneach, 
A labhradh gu foiftineach, fìr-ghlie, 

Brìg-h p-ach cùìfe. 
^ ^ XV. 

Sud a chlann is uaifle fìneadh, 

Na'n fièud mearadh, 
Re-bheirtich an iùl fa'n Aithne, 

Chlann ud uile. 

4ye b'e dh'aithrife mo fheanachas, 

Le mion chuimhne, 
Co*s mò tuifge air dhruim talmhuinn, 

No dann Dhuibhneach. 
Blath a dh*fhàs os ceann gach fine^ 

Gniomh gun ghainne, 
Ceann cèille, clèìr agus fguile, 

An Leibhìdh uile. 



r 14^ 1 

^S ioma Leoghan a*s Triath duineil, 

A's ceann buidhne, 
Do 'n t Ihliochd larlail a ihlioch Dhiarmaid, 
Mhic o Duibhne. 

O Dhiarmaid a thainig (ibh uile, 

Sean am fìneadh, 
Clann a b f hearr ab f hiach a mhobdh, 
Chualadh ilnne. 

'S iomad croidhe bras tha bronach, 

Rofg tha dèurach, 
.Luchd oifig 's am bos re bualadh, 
Tha 'n creach deainte. 
'S iomad Bruth folailt fui' thùrfa, 

Air dreach meijgte, 
Mnaidbe ghreanta gun ghean gun ghairCj 
A caoidhe fui' throm^a-chradh* 
Bhàfaich luchd ciuil gu buileach, 

Co nì 'n cumail, 
Cha n'eil fta dhuinn bhi' re forrus, 
Chaidh 'n taom thairis. 
'S fuathafach b ghaoth fo thàinig, 

Ghìuais i 'n f hiùdhidh, 
Dh' fhuaich i na heoin le ftoirm ghàbhajdh, 
O'n choill chaomhaidh. 
Ach tigfidh na heoin ùifeil ailidh, 
f Da 'n coill chòmhnaidh, 

Gu 'n togaidh Dìa fuas bhar n aireamh, 
Ann ftaid naomha. 


[ [ 142 3 

'S cruaidh an eas fibh 'lhearg gun chionta^ 

Seòid ba phailte, 
*S nach d' fhuaradh abhar'nar n aghaidh, 

Ach mead bhur tuigie. 
THàinig braidheagh oirbh gun f hios duibh^ 

Leom is duilich, 
Ma dh'fhalbhas a thlann fo buileach, 

Smairg a' dh' fhuirich. 
Cuiribhs bhur dochas fan Ard riogh_, 

A chlann chèiUidh, 
^S è fud ani breithe gun fhallfa, 

Nach dean ea-coir, 

An ti chruthaich (Ibh an toifeach^ 

'N ftaid cheudfaich, 
Tha e fathais dhuibh cho-ghras-mhor^ 

'S a bha chèad uair,. 

XXIX. _ 
^S iomad Marcaich luthor làidir, 

Thuit gu hìofal, 
^S a dh^èirich gu fochdair f àbhailt, 

Suas na dhìolaid. 

Mar ftiur Maois a chabhlach lion-mhor, 

'S iad na'n eigin, 
A rahac-famhail gun tarla dhuibhfe, 

Re uair fèuma. 

Re h uair fèuma tha Dia neartmhor, 

Ceann gach cuife, 
Dheanadh d* ar Naimhde tr euna, 

Cairdin ciuine. 


C 143 3 

j luMAiRiCH Alaiftir as Eìgnaig do dh Ioibhir-aoidh« 


DH f halbh mì a' narrachan creagach, 
Lan coinifg 's i\^ phreafabh fgrogach, 
Biorun, dreathun ann da m' bhriogadh, 
iRoi* m* chliabh go neimhneach da m'brodadh, 


Fonn crainntidh tiorram nach lagach, 
\ Gun mhinfheui' gun lon gun bhoglach, 
Cho 'tiorram le ipuinac gu fradach, 
i Ghabhas fadd adh 's lafadh tog- rachr. 


Gun noinin gun fobhrach gun fmmrag, 
jAir dul na_ theine le tiumarachd, 
jSid am fearunn nach 'eìl iumlan, 
iFuidh fpeirin na n flontadh iumladh. 

IV. ^ 

Liath-reotha gun deifir grèine, 
Feoth frath a ghhnne 's a ftilèibtin, 
Crannaflineachda fpìonadh a'fpèirin, 
Froiihidh mu n chluafun 's mu m' èudun, 

i . . "^v 

\ Am fonn fgramngeil, grìoraach tomach^ 
Chinn do gach ni'sollta j lomach, 
Baìle caol gun fult nach bronnach, 
Lomlan do bhratagun cromadh. 


Garfl: an fhaoilich gach aon ial air^ 
'S e daonan an caithrim fiabhrais, 
Gun iuchar gun chèitin grear??ch ; 
Ach fadadh cruaigh 's an àrde 'niar aif» 


E 144 3 


^S e buan fnoi'he do chloìch-mlieallainj 
A dheanadh ar cluafan a fgioladh, 
Cha deanabh ar barail ar rnealladh, 
Sin an fhras as doirbh a ihileadh, 

A maoir thug dhomfa a bhairhnn fpreigail^ 
An cromlhronach fa fmig ga fpagadh, 
Ghairm e rium mur ghlaiftig fgreididh, 
M* iumraich a thogbhail 'n gradaig. 

Ghabh mi comhnuidh an Inbhir-aoidha^ 
Baile inn-mholta folka gaolach, 
'S e gu folach, torrach, maoinich, 
Muirneach, fo-ghradh, forach, faòihdh. 

Baile gun ghlaiftiggun bhòchdan, 
'Scaifrigte gach crann fgach fòid dheth 
Gun deanntag gun charran gun fhotus^ 
Lomlan chluaran, hhdh 's ròfan. 

A mhaghun a bòrcadh do nòinin, 
Stràchta do dheagh mhiofun òir dheìrc, 
Cha chinn lus bhios fearbh am foid dheth, 
Barrach, baìnneach, meallach, fò ghra'ach. 

Fiamh a ghair air ftrath 's air morbheinn^ 
A* maduinn mhàighe's grian gan òradh, 
Cur anam fàis le blàs nam pòraibh, 
Huile là toirt bar air boichid. 

Baile blà fmaith fas gach i eorfa ann, 
Deallt an àigh air bar gach feòirnin, 
Beo-chìuig-chiul an doi gach mor chroinn, 
Tilgal cheilir graidh o sn fgornain. 


C 145 3 


B' oirfid aoibhinn feirm na coifridh, 
" Am baiT na n geug a' feinn a nòran, 
Leadain theudbhinnfainglidh ghloirmhor, 
'S laoighin grèite cèadfach ceòl'ar. 

'S forion hum d fhàg mi Eigneag, 
lonad cruaidh na n drìs ba gheire, 
Am fonn fporach. fgorach, bèura, 
-Dh fneannadh m' fheòìl ma'r toirc dhroch reafnr. 

Fàilt ort fein a Pharaisfhaoihdh, 
Inbhir aoidh am baile tlachd-mhor, 
Biodh m'anam 's mo : horp gu naomha, , 

O fhuair mi fgàoilte as na glafaibh. 

Chuibhtich mi tagha na piochdaìd, 
Am fear a bhà riocdail na chaifin, 
Dheanadh afcoineaglais chruaigh orm, 
Man cluinneadh a chluas tri chaifit, 

Chuibhtich mi afcairt is teine, 
'S gach nl bhiodh na bhoile gu lafadh, 
Chuibtich mì feangan na n crioman, 
*S gach nì biorach bhiodh V a m fpeachadb. 

Chuibhtich mi fpuìr a chaìt ìadhaich,' 
*S dodhran iarg. llta na brachdloinn, 
A neàch fm a chàine gu dàor mi, 
'S a bheum gun adhbhar a chlag rium. 

Gtin do theich mi o*n f hraoch fcriachaìn, 
A loil'g m f hiafg dhiom le fhradabh^ 
Cuir bhramanun dearg tein as^ 
'S gun tholl e gun deiris mo chraichdia. 

VoL. I. N XXIo 

t 146. 3 . 


Gun cliuìbhtÌGh mì riogh nan fearbhag, 
Domblas, Earraghlas, is tombachda, 
'S gachbiaftag a bha dam ithe, 
Coinn-fpeach, criothlagun is beachun, 

Ach o thàinig mi dh Inbhir-aoidh, 
Thiuntaidh riumfa caoin gach afcaoin, 
Is gach rud bha cuir crm treobloid^ 
Rinn Dia gu fgiobalta 'n cafg dhlom. 

Beannachadh Lumge, maìlle rì ■profnachadh Faìrge 
a reìnneadh do fgtob do Bhirlin, le tìghearna 
chlanVianmìf le Alaftair Mac DomnuiU. 

GAM beannuiche Die long chlann Ranuil, 
A cheud là do chaidh ar faile, 
E fein fa thrèin-f hir da caithibh, 
1 rein a chaidhthar mhaitbeas chàich, 
Gam beannuich an comh-diiia naobha, 
An iunrais anail na fpèur, 
Ga fguaibte gairbhleach na mara, 
Gar tarruing gu cala rèidh, 
Athair a chrutha'ch an fhairge, 
^S gach gao.dh ih€Ìdis as'gach aìrd, 
Beannu'ch air caolbhairc 's air gaifgich, 
'S cum i fein 's a gafraidh (lan, 
A mhic beannuich f èin asr n'achdair, 
Air fmil air beairtr^in 's air ftiuir, 
^S gach droinip tha croì. hte ri'r crannaibh^ 
'S thoir gu cala fmn le d iul, 
Beannnicli ar rachdan ^s ar flatt, 
Ar crainn 's ar taoidibh gu le'ir, 
Ar fiadh 's ar tarruiijg cfjm fallain, 
*S i3aleio;5 ann rar.carAÌbh beud, 



C 147 ] 

An fpiorad naobh bidh air ftuìr, 
Seolaidhe an tiùl a bhis ceart, 
Seol da gach long^^hort fuidh n ghrein, 
Tilgimid fin fein fuidh bheachd. 

Beannachadh nan Arm, 

GL 'M beannuiche Dia air claighin, 
'S air lannan fpainteach geur-glas-, 
Air luirichin tromma mailich, 
Nach geairte le faobhar taish, 
Air labhannan crua-ghach 's air gorfaid^ 
^S air fciathan ean-dealabhach dualach^ 
Beannicich gach armachd gu huimlan, 
Thair ar n uimchar 's air crios guaile, 
h'u Boghanan foinealeach iubhair, 
Ghabhadh higha ri uchd tu^faid, 
'S na faighdin bcthe nach fpealagsdh, ^'k 

Ann am ballagan a bhruic ghruamaich, 
Beannuich air bioddag 's air dagga, 
'S air n'eile gaft ann an cuaichen 
*S gach trcalaich cath, agns coibhraig 
Tha m bàirc Mhic Domhnuìl fan uair fiieo, 
Na biodh fimphchd oiribh na taiihe, 
Gun d /1 air ghaifge le cruadal, ^ 

Fad fa mhaireas ce'itair buird dhith, 
Na bliias caraid ihùdh dhith fuaite, 
Fad fa ihnaibeas i' fuidh'r cafabh, 
Na d'f huireas cnag dhith an uachdar, 
Dhaindeoin aon f huathais ga'm faic ihibh, 
Na meataiche gart a chuain ihibh, 
Ma ni ihibh cothacha ceart, 
'3 nach mothaich an f hairge Ihibh dibhdh, 

N :* 'S nach 

l 148 3 

Gun iflicli a hardan fa beacbd, 

^S gar cofnadh fcairtail gun ftrioc i, 

Do cheile cobhraig air tir^ 

Mar faichd e thu cintin taifh, 

^S doìche e bhogachadh fan firlth, 

Na chintin iddir ni 's brais, 

'S abhail fliin ud tà mhuir mhor, 

Coi6n i le colg 's le fùrd, 

'S umhlaich i ghuit fa-gheoidh, 

Mar a dhordaich riogh nan dùl. 

Profnaadh luìnraidh gu lonadfeoladh. 

GU cuirt an iubhrach dhuth-dhealabhacli^ 
'N aite feolaìdh, 
Sathibh a mach cleathan righne, 

Liagh-lom cobhnard, 
Rabhan mion.lunnacha dealabhach, 

Socdaìr èatrom, 
A ni n tuimradh toirtoil calama, 

Bof-Iuath càoir-ghèal, 
ChuirJs an fhairge an fiiradabh, 

Suas ^s na Ipèurabh, 
Na teinne ihiunnachain alafadh, 

Mar fhras èibhlin, 
Le buillin gailleacha tarbhach, 

Nan clèath tromma, 
A bheir air bhoch-thinn thonn-an-faich, 

Lott le'n crommadh, 
Le fgeinnin nan raibh geal tanna, 

Biiala cholluin, 
Air mhullaich nan gorm chnoc gleanach, 

Gharbhlach thomniach, 

O* fmibh 

C M9 1 

O' finibh 's tarnibh agus lubabh, 

Ann 's na bachdabh, 
Na gallain bhas-leathan gheuGch, 

Le lùs ghlaic-gheal, 
Na fuirbinin tromma trèuna, 

A hiidh fuas orr, 
Le n gaoirdenin doideach fèathach, 

Gaoifniach cruachdach, 
Thogas fa legeas le chèiLe, 

Fudh aona ghluafad, 
Agaithean lia-leabhar rètha, 

Fuidh bhàr ftuaghan, 
Irchiuhch garbh an tùs clèthe, 

Gèibbach ihuas orr, - " 

'larram dhuifgeas an fpeiTad, 

Ann 's na guailhn, 
t^parras a BhirUn le ihei èrich, 

Roìbh gach fuar ghleann, 
Scollta na boch-thuinn a beachdich, 

Le faidh chruaidh chruim, 
Ghuimanas beantainin beifdoil, .' 

Roidh da guakin, 
Hngan le cuan nualan gàirich, 

Heigg air chnaigabh, 
Fathrom le brafs-ghaoir nabarlen, 

Ris na maiddibh, 
Raibh gan piavmadh 's bolgain fhol, 

Air boifs gach fuirbi, 
No fuinn laidir garbha thoirtail, 

Scop gheal iumradh, 
Chrennechis gach bord dheth darach" 

Bigh as iaran, 
'S lannin gan tilgeal le ft^plain, 

Chnap ri (leafaid, 
Foirne fearail a bheir tullaga, 

Dugtiarra daichae'il, 
', N 3 Sharrss 

C 150 ] 

Sparras a cliaoil bhairc le gìubh-faich, 

N aodan aibhls, 
Nach pilfir le frith nan tonn dùghorm, 

Le lùs ghairdein, 
Sid an fgioba neart mhor fùrdoil^ 

Air chùl alaich, 
Phronnas na cuartagan cul-glas, 

Le rinn rabhachd, 
Gun fgÌGs gun airfìeal giin lubadh, 

Ri huchd gabhadh. 

Shìn an deìgh do nafearahh deugfutdh air na rabhadh' 
chuma h uhnradh ; fuìdh 11 ghaodh gu ìunnad 
fneoladh do ghtaodh Callum Garrabh Machd 
Raonuil nan Cuan^ ìurram uìrre^s e aìr raibb 
hraghadj agus fì feo i. 

SA naois on roinnadh air taogha, 
. 'S gar coltach dhuibh bhi nar raoghuin, 
Thugabh tuliaga neo chlaoghara daichoil. 

Hugabh tullaga neo-chearrabach, 
Gun airfiil gun dearoamaid, 
Gu freafdol na gaillbhenne fail ghlais. 


Tultaga dannara trèun ghlachd, 
A 1 ithis cua-in as fcthin, 
D ihagas foileir o cèimanan alaich. 

Sgobadh fonnar gun èifieain, 
Ri pau-ibh phrofnach a chèile, 
luirram ghlcull: ann om.bèul fir a braghad. 

C '51 ] 


Cogul raibh air na baccabh, 
Lèoìs as rufgadh air baifs'ibh, 
'S raibh d an fniobh ann an achlaifin ard thonfe* ^ 

Biodh bhur gruaighin air lafadh 
Bìodh bhur boifs gun leob chraicein 
Fallas mala brafs chrappa gu-làr dhìobh. 
- VI. 

Sinibh tairnibh as luthabh, 
Na gallan hagh-leobhar ghuithis, 
'S dianabh uidhe roibh fhruithibh an t faile. 
Chath raibh air gach taobh dhith, 
Mafga fairge le faòthair, 
Dul na ftill ann an aodan na bàrlin. 
lumra coibh luadh glan glèufla, 
Scoilte boch-thuinne bèìcich, 
Obhar Ihuntach gun èuflain gun f hardal. 

Buaihbh cothromach trèun i, 
Seakeun trìc air chèile, 
Duigibh fpiorrad nar fèthin 's nar gairdnibh. 

Biodh a darach coiluin. 
Rìs na fìaghleanabh brònnach, 
Sa da fhUafaid a pronnadh a gach bàrluin. 
Biodh an f haracge glas thoinnach, 
Gaitt na garbh mothar lonach, 
'S na hard uifgichin bronnach fa garraich. 
A glas fhairge ihior-choppadh, 
Steach ma da gliualain thoifich, 
Struth aig ofnaich o floiilradh a hearr-hnn. 


i: 152 3 


Slnibh tainiibh as lùbabh, 
Na gathaìn mhin lunnach chuldearg, 
jLe ui-maircidh fmùis air garbh ghairdain, 

Cuiribh fuithibh an ruth ud, 
Le fahas mhailain a ftrùthadh, 
'S togabh feoil ri o Uift na cragh-ghiadh. 

Dhimmlr iadanjìni gu ivnnad Jholìadh^ 

C' AN fhin nar thàr iada t iheoi-lhiodh, 
V Gu fior ghafda, 

Shaor iad na fea-riabh-dèug, 

A fleach roibh bacabh, 
Sgathadh grad iad fliios ra fleafaìd, 

Sheachna bhac-bhrèid, 
Dhorduìch clann Haonuill, 

Ga uiafìin fàr fgiob-fhearabh cuain bhi acca^ 
Nach gabhadh eggil roi fuathas, 

Na-gn€ thuaii-efudh a thachradh. 

D^oir dicheadh 

t '53 3 

Bhoìrdlcheadh an d^igh an lagba na hulle duìne dhol 
ann an/Jjeilhh a ghram araidhfein, 's na cho^hrg 
Jhìn ghlaoihadh ris an ftuirimach fuìdh air Jììur 
mn 's na briarabh fo. 

fiQUITHIDH air lìiur tf om laoch leathann^ 
k3 Neartor, fuafgaiit, 

Nach tilg bun na bàr na fumaid, 

Fairge fuaidh, 
Claireanach taichdail làn fpinuidh, 

Piochdach mafach, 
Min bèumenach faicleach, 

Furachail làn naiftin, 
Bunfaidh cuddramach, 

Garbh fochdair folta Ìuthor, 
Airm-iheach foighidnich gun ghrìobhag, 

Riuciid tuiiin, 
N uair a chiuinn e'n f hairge ghiol>ach, 

Teachd le bùirin, 
Chumas a eheann caol gu fgibidh, 

Rìs na fùghabii, 
Ciiumas gu fochdrach a gabhail, 

Gun dad iuafgain, 
Sgod is cluas ga rian ie abharc, 

Suil air fuaradh, 
Nacli coill aon oideach na hordaig, 

Ga cheart chùrfa, 
Dhaindeoin bhàr fumaidin mara, 

Teaciid ie furdaig, 
Theid air fuaradh ie cho-daingin, 

IVlas a heigin, 
ìNach be ]ann na reing na daracin, 

>J ach toir èibii afl, 
Nach taiiich 's nach teid na bhreiflich^ 

Dhaindeoin fuathais. Gad 

C 154 ] 

Gad dhiftadh a mhuir Cheanna-ghlafs, 

Suas gu chluafabh, 
Nach b uirin an feurbidh chreanachadh^ 

Na ghluafad. 
O junnad a fhuìdhe 's e tr^anont, 

'S ailm na afgui], 
Gu freafdal na Iheana-mhara Cheanna-ghlàfs^ 

'S gleanna-gharibh afcaon ; 
Nach crithmich le fuara-cluafa, 

Antaod aore, 
Leigis lethe ruidhe as ghabail, 

'Slàn na h aodach ; 
Cheanglas a gabhail cho daingin, 

'M bàr gach tuinne, 
Falibh direach na ftìll gu calta, 

'N aird gach buinne. 

Dhoircheadh a mach fear beairfe. 

SUIDKEÀDH toitear-Iaohc garbh Dhoideach, 
An gloic beairte, 
A bhios ftaidil I^n do churam, 

Graimpe glachd mhor ; 
Leigis tudthroTrì air cean flaite, 

Re ham chruaghiach, 
D' fhaoth-aich is air crann 's air achuinn, 

Bheir dlioibh fuafgla. 
Thuig js a ghaoth mar a thig i, 

Go reir fljeoìadh, 
Fhrcigris min le fe-tris l'hearte, 

£èim an fcoid f hir -^ 


C i55 3 

iSior chuideacha leis n accuìnn, 
iMar a failinich buill bhearte, 
- Reabhar ghaoiìdr 

Chuìreadh air leth fear fcold. 

SUTBEADH fear fcoid air an tottaldb, 
Gairdin laidir, 
Nan righinin gaoifneach feìtheach, 

Reabhar chnabhach ; 
Cragan tiugha leatnuin chlianach, 

Mear garibh-chj ochdach, 
iMach 'S a fleach an fcoìd a ieigea?, 
j Le nèart fcrobagh. 
A 'Nara cruaghaich a bheìr thuig e^ 

C-aodh raa Iheadeas. 
I'S nuaìr a ai an citeag lagdh^ 
^ 'Leigeas bèuni leis. 

jphììrdechadh air ìetj fear cfumfi. 

5UITHEADH fear craparà taicial, 
Gafda cu aìnte. 
Laibhfecheas a chluas neo-lapachj, 

Air a faaradk; 
Bheir imnch fios fa fuas i, 

A chum-gach urr icaìn-, 
\ reir 's mai'a-thig an foirtheas^ 
Na bàr urchaid. 



E 156 1 

'Sma cbi e naonraìs aig èiridh, 

Teacjad le ofnach, 
Lomadh e gii gramoil trèun mhor, 

Sios gu ftoc i. 

Dhoìrdichadh dan toifeach fear eolaìs. 

EIRADH mar-nialach na t flieafabh, 
Suas don toifeach, 
'S dìanadh e dhinn eolas fealbhach, 

Calla a chofneas ; 
Shealladh e ne ceithear airdin, 

Ciàn an athair, 
'S infeadh e do d fhear na fìiuradh, 

'S math a gabhail. 
Glachdadh c cjthara tìre, 

Le fàr fhuil-bheachd, 
On fe fm as Dia gich Udigh^ 

'S ais rèul juil duinn. 

Chuireadh air leth fear air catpa na tairne 

SUITHEADH air calpa na tairne, 
Fear gun foiftin, 
Snaomanach fuafgailteach fcairtoil, 

Foinni fciha. 
Duine curamach gun griobhag, 

Eallabh gruamach, 
A bheir uaipe -'s dlìith mar d* fheimnes, 
Gleufle luaineach. 


. - l '57 ì 

Laithea« le fpaoghanàn tròma, 

Trèine air tarruinn. 
Air cudram à dhoìd a cromadh, 

'Dhuinfuidh daraich. 
Nach ceangail le fparraìg mun urracaig, 

An tauid frithir, 
Ach gabhail uime daingin fheolta^ 

Le lub rithidh ; 
Aìr eagal nar fcairta an taufadh, 

I chuir ftad air, 
Los i ruidb na ftill le crònan, 

Far na craìge. 

Chulradh aìr leth fear tnfe Mrt mfgichin, 's a an 
jhaìrge air cintinnf tuìllidì) ds molach 's thuirt 
an Jtucramach ris. 

SUìTnEADH fe^r innfe gach uifge, 
Laibhri m chluais fa, 
Scumadh e a fhuil gu bi.ìrach, 

Ami criodh an f huariiidh, 
Taothabh an dii^ùne leth eaglach, 

Fiabhach (ìcuj\ 
'S cha mhar! luini ' ^i air fad, 

Na ghealt f heai . :^dail, 
Bidh e furachair nar cn. . 

Fuaragh froife ? 
,Co dhui bhis faireas na derigh, 

Na na toifeacn, 
Gan cuireadh e mis am f haicceail^ 

Suas dam mh.fgladh, 
Ma ni e gne cliunnairt fhaichdin^ 

Nach bi toftach. 
VoL. 1. O ^M 

C 158 2 

*S ma dil e colla* rauir baite> 

Tiochd le nualan, 
Sgairteas cruaidh cheann-caol a fìogha^ 

Chumail luath ris ; 
Biodh e ard-labhara ceilìgh, 

Geubheach bairhnn, 
'Sna ceìleadh àir fear na ftiureadh, 

Ma chi gabadh ; 
Na bìodh fear innfe nan nufgin, 

Ann ach efiin, 
Curigh giabhag britt is gufgul, 

Neach na bhreiflich. 

Dhoirdìcheaih &, mach fear tomaìdh fan fhatrg^f 
a barcadb air am muìnn rompa ^sna deigh , 

FREASDLADH aìr leaba na toama, 
Laoch bhios fuafgailt, 
Nach fannaich gu brath 's nach tiomaich, 

Le g^ chuaintin, 
Nach lapaich 's nach meataich, 

Fuachd faile na cloch-mheallaln, 
Laomadh mu broliaich *s mu mhuineal;, 

Na fuar fteallabh ; 
I-e crumpa mòr cruìnn tuìgh fìogha, 

Na chìar dhoidebh, 
Sìor thihgeadh a mach na fairge, 

A fteach a dhoirteas. 
Nach dirich a chaoidh a dhruim luthor, 

Le rag earlaid, 
•Gus nach faig e file an grtind; 

Nan lar a heairiin, . * 


c 159 ì 

'S gad a chinìdh a buird cho tolltach, 

Ris an ridil, 
Chuimas cho tirrim gach crag dhith^ 

Ri clai' buidai. 

Dhoìrdicheadh dithìs gu dragha nam hall chul-aod' 
aìchy V coltas orragun tuigteadh na fuil uathaU 
ro ghairbhid najide. 

CUIRIBH caraìd laidir chnabh-rea bhgr, 
Ghairbneach ghaoisneach, 
Gun freafdladh iad tairnent treinn i cert, 

Buill chul-aodaich ; 
Le fmìus es le meid lìus, 

An righin trèune, 
Nam cruaghaich bheir orr a fteach, 

Na leigis bèim leis. 
Chumas gu fgiobiolte a ftigh e 

Na tèis meathin, 
Dhorann donnachadh mhac Caramaig, 

*S loin mac loin, 
Dithis ftarabhanach theoma, 

Ladorn d fhearabh chana. 

O 2 Thagbt!^ 

C 160 3 

Thagha fetfìr gu fearas urlatr an ear&las gmfal- 
lìche aon fhear do na huìrt mi, neo gun fpìo- 
nadhy an faàh na farigCy mach thair bord 's gun 
fuìdhe fear dhiufo na aite. 

EIREADH feifir ealabh ghleufta, 
Labhach bheotha, 
Shiublas fa dh f halo-bhas fa leimis, 

Feadh gach bord dhith ; 
Mar ghearr-fheagh am niullach fleibhe, 

'S coiii da copadh, 
Streipìs ri cruaidh bhailabh rethe, 

Don chaol choireich. 
Co .ghrad ri feoragan cèitin, 

Ri crann ro-choUl, 
A bhios ullabh eallabh treibhaich^ 

Fallabhach eplaeh ; 
Gu to-irt dhith 's gu tO-irt an SL\ìMhj 

Sclaufoil ordon, 
Chaitheas gan arfteal gan eiflin^ 
Long mhic Dhoxnnuill, 

jDo hh» 

C '6i ] 

Do hha huìl goirìs a hhuìnneadh do t fheoladh, anìos 
a'ir a chuìr ann a deagh rìaghailf, agus ìheann 
na Biull laoch tapaidh gun tafe, gun fhiabh; gun 
fgathachas thun a cheart ionnad an dordatcheadh 
dha dol; is thogiad na fuile ann eiridh na greint 
ha fheil hrid e a trogbhail a rnach bho bhuinn 
Lochoinort an Uijì chinn a deach. 

GRE'AN a faoifgnìadh gu horbhuidh, 
As mogal chìnn a fpeur gu dubuidh doit, 

Làn do dhoglachd, 
Dh f has i ton-ghorm tnigh-tar-lachdun, 

Othar iorgolt ; 
Chinn gach dath bhigh ann am ÌDreachdan, 

Air an f hiarmailt, 
Fadadh cruaidh fan naird an f hiarorr, 

Stoirm na coltas. 
'S neoil Ihuilbhach aig gaodh gan riofladh, 

Fnairadh frios orr, 
Thog iad na fhuil hhreachhda, 

Bhaidealachadh dhionach ; 
'Sinn idd na coilepenan ragadh, 

Rr fiughanan arda fada, 

Nan colc bìdhearg ; 
Cheangladh iad gu graimoil fnaompach^ 

Gu neobh chearbach, 
Roidh ihuihn nan cromag iaruinn, 

'S nan cruinn aiìbheag. 
Cheartaich iad gach Ball don acfuin, 

Ealabh doigheal, 
'Shuigh gach fear gu frefdal tapaidh, 

B':iuil bu choir dha ; 
'Sinn dh fhoifgail uinneagcn an, 

Ballach haghorm, 

O 3 Gu 

i: i6» 3 

Gu felde na gaoithidh greannach, 

'S banaail iargailt, 
Tharruing an cuan a bhrat dughlas,, 

Air gu huilidh ; 
Mhantal garbh caiteanach ciar-dhuth^ 

Screitidh buinne, 
Dh at e na bheannabh *s na ghleannabh, 

MoHach robach. 
Gun do bhochd an f hairge cheigeach, 

Suas na cnochdabh, 
ÌDh fhogail a mhuir ghorm na craofabh, 

Fan'king crachdach, 
An glòichdibh a cheil ri taofga, 

Scaonag bhas-bhor ; 
Gun b fear-ghpìobh bhi g abharc 'an aodan, 

Nan rrraom teinnti, 
Lafraichin fraddanachHonnachain, 

Air gach beinn dìu. 
Na beananaich arida lia-cheann, 

Ri ihearbh bhèicil^, 
Na cullanaich *s an cladh dndai4> 

Ri fùaim gheimnìch, 
Fuair dheirigh mid gu halloil^ 

M barr nan fonn fin, 
Beigin an tanfadh a bhearradh, 

Gu grad p'^oncoil, 
Kuair thuttagh mid k ion flugedh^ 

Sios *s na gleanntaibh, 
Eheìrte gach feol a bhidh aic 

Am bàr nan crann dhith, 
Na ceofanaich arda chromma, 

Teachd fa bhàirich, ^ 

Mos tigidh iad idif naj gairrabh, 

Cuinnta an gairiach, 
lad n fcùabadh nan tonn bega, 
Lom gan feuirfadh, 


C i«3 1 

Chinnidh i na haon mhuir bhaif-bhor, 

Scàs a ftiùradh, 
Nuair a thuiteadh mid fao bharr, 

Nan àrd thonn giobach, 
Gur beg nach dochuinneadh a f àil, 

An taigeal flìgneach, 
N f hairge ga maiftridh fga fluiftnedh, 

Roidh a cheile, 
Gun raibh ròin as mealan mòr, 

Am barrachd èigin, 
An fadh as tonfadh na marra, 

As falbh na luinge, 
'S radadh an eanachainnin geala, 

Feadh gach tuinne, 
lad rinualanaich ard u^bhainneacb^ 

Searbh thurfach, 
Gèabhach gar iochdarain finne, 

Dragh chum buird ihinn, 
Gach min-iafg abha fan f hairge, 

Tarra-gheal tiuntait, 
Le gluafad confach na gaiUbhean, 

Marbh gun chuntas, 
Clochan as maorach an aigil, 

Teachd an uachdar, 
Air am bùain a nuafle flachdraich, 

A chuain uamhrich, 
A fhairge uiUe *s i na brochan, 

Striopleach ruaimleach, 
Le fuil 's le gàor nam biaft lorcach;,. 

'S droch dhath ruadh orr, 
Na beaftan adharcach ion gach, 

Pluitach lorcach, 
Lan cheann fianam beoil gu'n giaUbÌs^ 

'S an craos fofca'ilt, 
An aibhas uiUe lann bhochdan, 

Air cragradh, 

C 164 3 

Le fpogan 's le urbuiU mhor bhiaft, 

Air magradh, 
Bu fgi-eamhail an robhain fcriachdach, 

Bhi da eifìeachd, 
Thogbhadh iad air caogad milidh, 

Eatrom ceìle, 
Chaill an fgiobadh càil gan claofneachd, 

Ri bhi geifteachd, 
Ceilearadh fcreadach nan deothan> 

'S niothar bheaftin, 
Fadhghair na f hairge fa flachdraich, 

Gleachd ra darach, 
Fofghair j toifich floiftreadh^ 

Mhucca mara, 
Ghaoth aig urachadh a fuaraidh, 

As an ian aird, 
Bha fmn leis gach feorfta buaraidh, 

Air ar pianadh, 
Sinn dallta le cathadh f hmrge, 

Sior dhoie tharruinn, 
Ta'rnenach aibheafach reth oiche, 

^S teine deallain, 
Pellerin bethrich a lofgadh, 

Air cuid acfuin, 
Fàiladh as deathach na riofa., 

Gar glan thacdadh, 
Na duilin uachdrach as iochd rach, 

Rninn a cogadh, 
Talabh teinne is uifge as fliion-ghafth, 

Ruinn aii' togbhail, 
Ach nar dhairlich air an fhairge, 

Torft oirn ftriochdatlh, 
Ghaibh i truas le faite gaire, 

Roinn i fith ru nn, 
GaM roinn cha raibh crann gun lubadh, 

Sèoil gun reubadh, 


E 1% ] 

Slat gun fcaradh fachd gun fhaillin, 

Habh gun èiflair, 
Cha rabh fiagh ann gun ftuadh Mmneadh, 

Beairt ajiaifidh, 
Tarrun na cupladh gun bhrm^, 

Fiihe faiihe, 
Cha raibhe touta na bèul mer an ann, 

Nach tu^ aidnniach^ 
Bha huille crannaghail is goiris, 

Air an làgadh, 
Cha raibh achìarm na àfn ghi, 

Gun f huafgladh, 
A Dat bheoil fa Itoitichin afGUÌl, 

Air an tuairgnedh, 
Cha raibh fallamadir gun fcclta, 

Steuir gun chreachdadh., 
Cnead is diafgan aiggach maide, 

Sjad air desfgeadh, 
Cha raibh cranntarring gan tarring, 

Bord gun obadh, 
Huille lann bha air am barradh, 

Gabh iad togail, 
Cha raibh tarruing ann gun traladh, 

Cha raibh calpa ann gun lùbhadh, 
Cha raibh aon bhaiUbhuinne dhife, 

Nach raibhe na's meafa na huradh, 
Ghaìrman f hairge skhaibh ruinne, 

Air crois chaile ila, 
'S gun d f huair gharbh ghaoth, ihearbh ghloireach^ 

Ordon sìnidh, 
Thog i uain do dh-ionadabh uachdrach, 

An athair, 
Schinn i dhuinn na clàr reidh mingeal, 

N deigh a tauthuinn, 
*S thug finn buigheachas don ard riogh, 

Chum na dùilin, 


C i66 3 

Deagh clann Ranuìll a bhi f à bhailt, 

O bhas bruidail, 
'S an fm bhèìm finn a fùil, 

Thana bhallach do thùillin, 
Sleagfmn craìnn mhin-dearg ghafta, 

Air fad hiìrlair, 
Schuir finn a mach raibh chaol bhaìftgant, 

Dhaita mhine, 
Do'n ghuibhis a bhuain Mac Bhairis^ 

An oilain f hionain, 
'S reinn finn an tiumra, reidh, tulganach, 

Gun dearmad, 
'S ghabh finn deagh long-phort aig bari'abh^ 

Charraig Fhe^rraghuis, 
Thilg finn achdraichin gu fochdair, 

Ann fan rod finn, 
Ghabh finn biagh^s deoch gun aircis, 

■6 reinn finn comhnaidh. 

Sean Oran a rolnn Bana-chombhuntch do Dhonil 
gorm Mac Kanuil mhic Ailen a Lennan, 


ADhonuil mhìc Niel mhic Ean Bhùidha, 
. Chuidh do ihuathir ort a mudha, 
Lig u ghruagich fuait ar fhiul, 
Le fer ard nu gruaiga dùi, 
Cruìnna chas a dhioridh am bruthach, 
Fhagidh cnaibhan f hèigkina fpruther, 

L UN N E 1 G. 

S e mi lennan hann, ho fo ghelUadh, 
Na cou chuiradh tram orra mar fein. 
Mhoira fe mo chuoil an tuafil, 
A ihiubhladh an oìchu ga fuarid, 


[ i67 ì 

Our dhùfgidh as mo fhiiain mi, 

Fathrim bhi crathadh do ghniaige, 
S do dhaggichìn bhi gu fhuasgUdh, 
'Stadhirc fhudir an taobh huaìs diom< 


Cha dean mi fhedin a ghabhail, 
Na Igeinin begu ambi faidhin, 

Gos an dig mo ghaolfa fathifl, 
Oganach ba ro mhaith gail, 

Fou ghunna fou fge 's fou thlaithimh, 
Cha biunidli Ihid fe bo chathair, 

Sur an choilt an d f has an ta bhuil, &c. 

Mhoire fe mo rùn an foider, 

Bruinn lliuil a mhelladh na moidin, 

Labh dheas a bhuahdh nam poicin, 
Criodh xruaigh ar chùl na foida, 

Mariut a chaidUnn an cicha, 6cc» 
huala mi fofgUdh as doris, 
Shaol Uum gum be graidhin goire, 
u n fhir fou chnodairt chorrach, 
Ga muth gan dig cota is coiler, 
'ruilhin gorm 's brog *s bonnet, &Cb 
oire fe mo gradh an giUa, 
Bha roir an eiUn no ciUu, 
el mechir a chomhraidh mhìUft, 
Bell tana derg mar an tirift, 
a mhìonnich Uùm riut bhi mirag. 

O R A B 


^ Its 

f)RAN eile rolnn Eoiii M.^ ^\\enCednaj ^o-Thriadfa 
Dhubhairc do M'GiUeon, >S/?ir Eachin. 


SIN dreHm tha ar nimed fa, 
A fir 's a mna fou churem, 
An tlfa achaidh a Shas^on fuainn, 
Ga bheil an uaiihla ghiubhlan, 
Tha fmn na dhèigh mar ean ar geig, 

Ar criodha am pein ga chùridh, 
Cha nochdir dèir le gàh' ar bèil, 
Go n dìg an fgeul na s ura. 

Nuair chuaidh du tardroich moch diamarft, 

Go falbh far clàlr do dhucha, 
Gur truagh a bhà gach tonn fiir tràigh, 

Le coflos craidh Ihìrfu, 
Chaidh gaoi air ghleùs ga grad go t fheim, 

Ga hathhbh glèsda furdpil, 
Gan f hèm ar nert na laoich ba let, 

Ach aon f hear prap da ftiuradh. 
Ba truagh na dheigh, bha gàir na fpeur, 

'S gan teas fin ghrèin ba dù dhith, 
*S gan a famhridh fein ina chùrfa bheus, 

Ach mar aimfir ghèir nan dùldachd, 
Gan mhios ar crann gun f hiar ach gann, 

Ganchibhag ann gan fmùdan, 
Gan Ihelg nam benn ri aoitinn ann, 

^S gan dabh nan glenn ri bùren. 

Cha dii do*d bhan righin ar aoin abhir^ 
A bhi ina nàbhid dium dhuit^ 


t 169 3 

Gan tenichis dhaoina riabh rì aotin, 

Gur drem a chlaoin fou chrùn (lobh, 
Gan aon abhir dha ri aotinn, 

A.i? luchd gaoìl na diuma, 
Ach falbh le Hathair don Fhrainc ar Bhadhil, 

'S bi jhid annathifh fhùlgorm. 
'S mor an luaighichd thug u fuait, 

4ir fon aa fuair u chuirt air, 
Ci miih greuaich fechdoil meurach^ 
- Feriiui faoir 's duich, 
An anam fein bha ftighid chrea, 

Chaidh finn 's na ceadibh cuntort, 
Da, Ihliochd bhi fùa ch a neudbir fuat, 

'S nach ro è n dual nan dù dhuit, 
Roinn coiU *s machir caomh ri eachinn, 

Thàobh gu mo ghafda a flour è, 
Mar ubhlichd do fau bhonn a bhrog, 

Bha feùr na fod aig lùbadh, 
Inar fianis fein è grad aig èri, 

'Suas ga hèadtrom drùichdach, 
'S be bhraoil thrèn gach duina ghèire, t 

Gur b' fhalbh na dlièigh ba rùn leis^ 
An talia-comhni an rìobh a fiieorfa, 

Riubh ga ceolor mùìi nach, 
An Erradh bròin cha naoimhnis do, 

Fou f huaim na flol a'g Dùbhgall, 
Nuair fuair è {teclid è lèm è naittis, 

Ar leilh fein ga mo chaiftel ùr è,, 
Bha chlachìnfnaitta ar caochiadh drech, 

Chomhgel ri caiic ri aon-oich. 
Ach an ti roinn eenn diobh air an rannfa, 

Tha trioc fou ainnert fpùinnaidh, 
VoL. I. P Nu^i^ 

C i7s> 3 

Nuair chì è tasi gor cuir anall, 

Gan bhèd gan chall gan chùntort, 
Ba sìobh ar ìogh ar cuirm 's ar ceol, 

Air blas ga leoir 's air fùgradh, 
Ba sìobh ga deimhin ar miann 's ar lennan, 

'S diòn 's p;ach ainneoin cùilha. 
^ IX. 

Man abbridh nech nach heil fo cert, 

Cha niarrin dad ba mhù dha, 
Na tìchd for call mar tha finn ann, 

Gan riogh gan chenn gan dùich, 
Ach chi me ghrà gurfiòrri ghràit, 

Ga brifUd f àint fou thùs è, 
Gur beg mar chràidh le fear tha flàn, 

Achned thu nàbi a bùrich. 

O K A N ^ rotnn Ean Mantich do Dhonuil Gorm 
Og M^Domhnil. j 


ADhonuil an daìn mhic GhiUasbig nan tùr, 
Chuidh teannach 's do chhù far chach. 

Tha Ceirc ann adghruaigh caol mhala gun ghrùainj 
Beal meachir fou fuairca gradh. 
Bidh fìd orta triall claibh fgaitach gorm fiar, 
Aìr uilin bidh fgia gan fgà. 
'S a ghrabhailt mhath ùr ar atogha on bhù, 
Bi do roghin an tùis a bhlair. 

Chu ri gan ghiobh t ra ghabhidh du fìobh, 
*S e thogadh du feian mar arm. 


l 171 3 

; , VI. 

'S an gnnnanach dìult n trà chaoìgidh du n tfhuil^ 
Gam biodh a ihugrid iherbh. 
'S bou n tar chùil don mhellanich ùir, 
Caon failain don ùiran derg. 
StaifFeid nan dual, ar a tarrin fod chluais, 
^S mairg: nech ar am buailta melL 
>S iota an Eoin lea ar a Iparradh le cèir, 
Bhidh brioca an dèìgh a heàrr. 
Cinn ghlafa na fg;ia air an lecìnn ma n iath, 
Cha bo ghailhadh ba mhiann ledchrann. 
Fou fimmìchd don fheinn 's cinn f hinafibh peia, 
Air fiuichìn f hèiU ga derfa. 
larla Aontrìm nafluagh'sclann'gileonna ra buagh 
Bidli ihid iet 's ruari garbh. 
Mac mhic Aiien nan Ceud, 's mac mhic Alifter 
'S macKinnon gu trèn na n cenn. (fhèil, 

Crech ga 's tròicadh fechd na torachd^ 
'S fii' fa leòn na narm, 

' Long ga ihèoladh, crith aùr fgòdemh^ 
Stiur bhert iheolta thenn. 

Bèicich mara a lèim ri darich, 
Sùigli g-u fffaradh tenn, 
^ ^ . XVII.^ 

Cha bi Nàfaig ri ftruth-trà i, 
'S muir ina ghàii- fou cenn. 
t\ . V% . Thig 

C 172 3 


Thig luirjgis lc gaoi, go baìlu naLaocli, 
Gad a bhiodh na caoltin garbh. 
Go talla nam pios for afathrimich fion^ 
For a falìchir milà crann. 
BWdh cruit »s clairfìch 'smnà uchdailla, 
An tur nan taibhlifg gearr. 
Foìrm na piobin 's orragain liotich, 
*S cùirn ga lìonadh àrd, 

Ceir ina droilfen rè fad oich, 
Gèftichd ilrì nam bàrd. 

Ruaig air dhìofhnin foirim aii' thiìbh^ \ 
'S òr a fiòs mar gheall. 

Aig oudha larla lola agus Chinntiora. 
Roiih 's lonfha Gall. 

Clanndonuill nach crìon man or 's mu ni, 
Sid bhuigh in as prìofoil guaird. 
Fou thebhir go I gos a chananic hiòs, 
Luchdelli fon chrioch inar dail. 


[ 173 3 

OKkN a roinmdh don Teafiich, aìr fonn Dàbhi 
groisgach crom ciar. 



Mife a chaill ar gell na carachd, 
Bha eidir mi 'sa choiUich, 
Gan dug i dhiom briagh mo bharra, 

Cùl mo chìnn a chur ri talamh, 
M fhuil 's m f heoil thug i dhiom, 

Chuir crònan am chleubh, 
Ba droch còthail dobh bhiaft, 

Bhi ina thòrachd ort Dia. 
Chuir i boill nam chenn 's ba mhòr i, ' ^ 

Faicinn dhaoinu marbha 's bèo thu, 
Coltolas Hedor a Troy, 

'S nan gaifgech bha arm na roìmha, 
Chailiich dhuaihich chrom chiar, 

Bha làn tuailis 's bhraig, i 

I Chuir mi m bruallin *s gach ial, 

'S a chùir air fuadich mo chiall. 
'S boc à fuair mi fuait a foubharr, 

'S mi gan luaigh aìr buain na cengil, 
Mg chenn iofil *s mi nam laidhu, 

Brùita tinn 's gios nam chuaidhin, 
Ga ro mo chnaidhm chofcl, 

'S gad a fgathadh iad diòm, 
Ga rodh ani pathidh dam chlaoi, 

'S gan tradhmn aubhin da miad, 
'S boc an tàita leap thu n fhiaris, 

Fhagis duina fada riabl-ijch, 
Glaggich lag fe fada an iàrgin, 

Gann a fhalit 's pailt do f hiafaig, 
l P3 Pailt 

C 174 3 

Pailt do fhiafaig gan tlachd, 

Chuir an bial an drodi dhrech^ 
Deoch na biadh heid a ftechd, 

A dha thrian inta a ftad. 
Do chota fàs *s e gan lionadh, 

Tolain rochdach air dhroch fhiaridh, 
Caoil do choifh nOchdi pliad.hich, 

longrain comhfad ri cat fiadhuich^ 
Cafin piiadhach gan *s udh, 

Fon da fhhafid gan lùs, 
Ga pailt hagh dhaibh fech lunn, 

Cha bhen fìar dhaibh nach liàb. 
Bidh do mhunel fada fèuthach, 

'S taifhnìchin mar chabbir clèibh amip 
Efgudin glaggìchgan 's pèrìd, 

Glùinin atachis achèilì, 
Glùinin gera gun nert, 

'S iad chomhciar ris a chairft, 
U cho creufi 's an cat, 

Bearr an teùg gad fgath as, 
A bhoined da ùrid fa babhift, 

Air uachdir currichdnach a linn> 
Cluafmn gan uiresìmh fàfu, 

Cenn chomhlom ri criodh na dearna, 
Cha bè n companich caomh, 

Fhag chomhlom mi 's chomh maoil, 
Roinn mo chom mar phreas caoii, 

Nacii mac famhilt do naoig ? 
Bidhdu coltoch rì fer m'ifga, 

Gan dad òl gan aona mhioricha, 
Huinn nach bi lùs nud dha iofged, . ^ 

Bidh à^ mnn 's a nall mar chlilhmcB; 


C 175 3 

Bi da d' gliriochira lag, 
'S cenii do ihi i gan nert, 

Nad gniomh cha bhi tlachd, 
Nad chuifli mhiloinn ar fad. 

O R A N ^ ro'tnn Eon M' GìUeon d@ dhhs Inghls 
Dhoniùì. mhic Doniul dulbh. 


E|UPRT mairiad nin Domhnuil^ 
^ 'Si tòiihachadh gu cùin, 
A phiur ga de an tordon, 

A nios man deonach thu, 
Ma finin duit 's dobhfa, 

Bi toigh 's ghoibh a cliù, 
'Sna hiarr dhut fein do chomhurtachdp, 
Ach pofadh ris an ùir, 


Sin nuair Labhair Marfali, 

'S ba taitnich hum a gloir, 
A phiur 's begmo chiatibh, 

Do bhriarin fìn do bheoil, 
Ga mbearr hùm a bhi macnis^ 

Ris a mhac fin Echin oig, 
Na bhi cra bhidh marri fagirt^ 

Agus paidderen am dhòrna- 


Ochan 'sbochd an aofhid {in> 

A phiur ghaolach òg, 
Toudhidh hoirt don tihaoghil, 

'S nach bi fmn duonan beò, 
Gur hè gnìomh a b f hoHghintich, 

Do leabhh' a bhs 'dhòrìi* 

I 176 3 

Na bhi falbh air Ghlenti Fàfich, 

Gan fai Im ach Gairech Bhò. 
Air eggull t f herg na tàrdan, 

Bidh maicheidh dhùt ga mall, 
Gur truagh an appre henfion duit^ 
^ Sgan tarich a raifg ghall, 
Gabh fein fgela an es bùig, 

Thuair er creiddinna ina chenn, 
Fhiachinn nach fean ordon, 

Ampofadh a bhi ann. 

Tha uimmid nì da cheddachadh, 

Le ladh eghs ann fguchàita, 
Ach faidh dhobhfa bioble, 

'S e freamh gach firinn è, 
'S fearr pofadh ga be thogradh è, 

Ha loufgadh na cuiih bhais, 
Ach ga be nach dean oan chuid diù^ 

Gur cintich gur he b fheàrr. 
B f hearr Hum a bhi Càtinach, 

Le taintin 's le ilòr, 
'Sa bhi ga bertich merricaiihach, 

Le airgid 'fle òr, 
Bhi ga riobhach faffonta, 

Le Pafmun 'fle 's tròle, 
Na bhi ferg ann antighciàbhidh, 

Gan fiudh a ghair ach bron. 

A bharoil a haig cach ort, 

Se abliair nàire a fmu, 
Gur hè n rud a r} u,u fon chrabhidh u, 

Ro mhiad do glu aidh air pòig, 


C ^77 3 

lyia biogh ds ar tùlrni mofginacli, 

Sdu troddan rìili fheoil, 
Gar deibhinn luim gan ciòfichd let^ 

An rioshichd a fmò glòir. 
An ruid ad tair na'cairdin, 

Cid è fà dhuinn bhi ào rùn, 
Gur feàrrda bean gu beùlichid, 

A cèilì l"ein ri glùn, 
An neach nach ioch n folis greim, 

An conahr adh nan cuirt, 
Cha chreid na daona glioca 

Nachioch e chuid im chail. 
Gur bochd na fmaontì aignidh, 

Aig mnaoi aggùladh do bhèilj 
Ga dhiuma nech tha cairdis, 

Cha nininn nador bhèus, 
Biodh baroii aig a phòiter, 

Bhios agol gach uair dha fèid, 
Ga mbi gach nech an gràdh air, 

An dibh mar bhiodh è fein. 
B fheàrr leum a bhi caonachdicb, 

Re fèrainnich a ghna, 
*Sa bhi ga faoltich fùranach, 

Roibh gach duèna ad dhoibb, 
iFou fi bès ba triocca a bhaigge, 

Gach mnaoi ba ghhca am mhnàibÌi^ 
Na bhi ar mo ghlùn aig eddìrghm, 

Ri Pedir na ri Paul. 

An aita taifga diumhoir, 

Bheil tulidh agus tor, 
Gan ann ach feorfa phiggachin^ 

'S briaftair iad gu fòiU, 


C 178 3 

For a bheil mo thaifgifa, 

Tba glafin orra dolènto, 
Gu bheiì mo Stewort faibhir, 

^S bheir è laithosl doibh mo lòu, 
Bha gach bean fon dàinig mi, 

Gle ftaol ann a fèni, 
'S ba neacii thoirt dàlich iad, 

Do nech ar bith inn fcam, 
Ba mhifoil an aum nàs'tin lad, 

'Sa nair a miadh do ghlèigh, 
^S cha nìarrinn hion do ghàilles,, 

Ach bhì mar bhàid iad fèin. 
Gur'deceir dhobhfa a ghràitin, 

Nacn nàdorra do bhcus, 
For am bì na càirdìn, 

Gur ftaoiì bhi dan rèir, ' 

Glums i\^A mar a haggid, 

Fhiaeh aii taìtimi e riut fein. 
'S cha toill mife moran diùna, 

Huinix doi ri hùina ad dhèigh. 

O R A N ^ roinntdh d^ Echin Ruagh nu n Cath 
wbarbhtdh la Inbhir Cithnis ar fonn a la Raon 


C^ UR a hoithl lium fgeulafm, 
i A ghèifl mi didomhnich, 
Gun bhi tuilladh da Ihencchus, 
Ach an f hoiUfa roìnn hobron^ 


E 179 ] 

Dhàg iad dèu mhac Gillìòin, 

A cur a chatha ina onair, 
'S theich iad feìn roibh a cheil, 

Gan f her eihdh an ordon, 
Ba mhòr bha ghuirefibh làbh ort, 

Gad thug ardan ort fuirich, 
Ach tuilladb fa tana bharr, 

Thichd an nall ar an luìngis, 
ISmife a chuiradh an geallfinn, 

Mar bidh ann ach na hurid, 
Nach buailidh iad baingan, 

Ann fin champa le fuìos. 
Chur u ghrabhailta chrùaghich, 

Air ^ruaig nan ciabh amalach, 
Lann thana ar do chruachan, 

'Se ina chruaigh chum a bharradheis, 
Sgiu dhaingirm nan cruaidh fhnim, 

Agus duaill nam brechd menimnach, 
Agus poir matha piftil ar chris nam ballargid. 

Cha ba fhlachdan aig oinid, 
CuUidh còrhrJg a ghaifgech, 

Dol an coinnibh de nàbhid, 
Cha chrith-mhantain fo ghlachd u, 

Nuaìr a bhuail u beim 's gè, 
Diarridh ceile com-batt riut, 

Sa thug u nan comhuil, 
Tiieich Hobron *s a mharclhlùagh. 

Sann athùgu do dhualchis, 

Fan f her a bhuaihdh an gruinnort, 
Cha drag imirt gan f huathas, 

Cha ro bhuanichd gan chunnort, 


Ga fo tòrinn na labhich, 

Agus tàirncnich na ghunnì, 
Ri deas laibh mo ghràidhfa, 

Cur a chairdin go fulen. 
Nuair a thogadh let lebhi, 

'S a ghèbhidh fer air a mhraig let, 
Mhoire lluma bean bhaile, 

Fhaig fhid tammil na banntroich, 
Agus lenabh beg ciòche^ 

Inu na dhiolechdan anabhin, 
Ach gaduilich do mhùii.tir, 

Cha nam umpu tl a air dermail. 
Gur a huìmu laoch Dòrnghel, 

Chaidh an orJon mad bhrattich, 
i^gus oganJch fgiobhich, 

Bha ga riafladh fou cuchomh, 
Agus fpailp do f her tighe, 

Nach dugidh athidh da pherfia, 
Bheiridh claithimh a duillidh, 

Bhiodh chomhguinich ri elltinn. 


Nùaìr thoig mid fechdin, 

Air gh bi ghafd ar cennarmailt, 
Ga be thigidh air hechdrì, 

Ghabh i ^d tlacbd dhid ar ghalldachd, 
Ba dù carid a mharcois, 

A bha fafiun gan chenn air, 
Agus comhainim an eachin, 

Leis na ghlaceadh an cabhhch. 
'S fad a dimich a fer iad, 

'S cha nann da gherana tha fmil, 
Ach ma fhagidh gan fealhdh, 

Suil mhellach an aiminn. 


r isi 3 

Ach gu math n 't aoìn Dia dhuin^ 

Gur hè iargin a chraidh finn, 
Gu ro aoidh fear an domhain, 

Ina chomhs heilha a fàs riut. 
Ga be thug dhuit cin falich, 

Na thog do Ealantin Liotrichj 
Ga bi Nionmhic Cailen, 

Ba diol Mairefa dhifh tu, 
Gur a mairg dhi thug gaoi duìt, 

Ma chaochlas i nios è, 
'S nach faic hi ar talamh, 

Do mhac famhilta am mifnich. 
Ma dheiridh antfamhridh, 

Cba ro menimna deu fgela oirn, 
'S beg an tiunadh do raritachd, 

Bhi fo cham pir as teugifg, 
Agus Mùinier do dhucha, 

Bhifou churim mud dlieinn, 
Go ro n tabhir iad aca, 

Go rigg a les agus crèafog. 
Tha uintrachin fuainna, ., 

'S c; a bu Ihuarhac an call è, 
Ga ma mhor a luarh taifgel, 

Ma h an taifgeladh derbha^ 
So bheiridh daom uai[la= ; 

As an uachdiran ainimoil, 
Air tierna 's machdoii, .^ ;\ 

'S cha ba lappach an centort. 
Caite an ro è au' talamh, 

Bainnafaladh ab àilia, 
Na n toiahrafa dhubhairt, 

Lochbui agus ^4rois, 
àd VoL. I. Q^ Q^ 

Gùr a thiumid beanuaifil, 

A bha grùag air dhroch càradh, 
Gan nach d f huair iad bechd fcèuia, 

Gan a chrèchdadh fin bhhr thu. 
Tha do phairc air a dùnadh, 

Inod lùbhghart na n gaidhel, 
Gùr a decir ihìd ioniha, 

Aig ro dhìoflichd do phàrta, 
Tha craobh a b f heairr ùbhlin, 

Air a rùsgadh an dràfl dià, 
Ach a mhoire mo dhiubhaìl, 

Chaidh a flour far a gharridh. 
^ XV. 
Ach masa duìna chaidh dhinn è, 

Gui-thibh Chriofi: leis na hagibh^ 
Thugibh aira.idon ordon, 

A f huair Job man na mac ibh, 
Kugibh fairis è naon f haer, 

Mas e chuibhrich an caiftel, 
Na mo ghirrid a lathin, 

Sann fo rairm thachir. 

O R A N le Semus M^GTÌgor do Thigheai'na 


LION mulad mi fein, 
Eho m fhùirach n dc, 
Me chomail ri clèth, 
Beart ba duihch leum fein, 

'S nach b fhafan leum è. 'sgach Uair, 


C ^«3 2 


Slan iomra do m ghradh^ 
So chunna me n draft, 
Ceann buidh'n e gun fcath, 

Cha Ghuinach a ta. me kiaidh. 


Ach foireidh uam fein, 
Nunn do 's thrafpè. 
Gu talla n f hir f heile, 
Ceann uidhe nan ceud, 

Se Semus do n geill. na fìuaìdh* 


Dhomfa b aithne do bheas, 
A lafgair a threan, 
Nàm laidhe do n ghrein, 
-Mar bharail do m feìn, 
Bhidh fokis le ceir, 

-Bhidh faram na n teud. na d cWuais. 


Dhomfa b aithne, 
Beas ta bhaile, 
Curfan ghearra, 
Curt da n carrìdh, 
Steudu mearra, 
'S rein da n tarruinn, 
Ri grein bu ghlan.- 

Dirigh bruich^ 
Pic 'a n iùthir, 
Sinndè riutha, 
Glacadh dubha, 
Dhianadh pudhar, 
Luaithinn gum be,- 

-a Inuagh. 

■— t fhuaim. 

N Elginn na n gàll, 
Bhuinniga'tu n geall^ 



E i«4 3 

Bhuiliga'tu fgarnn, 

^S nach cnnntagh an call, 

Mon leiga'tu n caufair. uaite. 


Gh f haighte a taras, 
Geol na n clarfach, 
Foirinn air thalifg, 
Mnà uchd ailtè, 

A's cruin an geall. raun e^uairU 


Bhìdh cùirnii chearnnach,. 
Air crùin dcarnna, 
Gu dlu deallran, 
I^ tèigh mor adhar, 
An chù alba, 

€ba fid arda. 'm fuaim. 


Aig odh 'n t {hena'i'-, 
An ro *n t'enach, 
Man rith pannal, 
Garbh re leanail, 
Gliù a's aithnè, 

joma ceannas, fiUaidh.. 


Mary Stuart, 
laro 'n diuc u, 
Odh mhorear nunnte, 
O iLiol chruin, 

Gu meal u t' rùn. on thuair._ 


Gruaidh mar ubhal, 
Is dearg ruthagh, 
Air fiamh an iùth'r,, 
'"N àm a ludhagh, 
Fo' Ihaìgh d cur fmìbh'I,. 

Ciil h buidhc. dual. 


E 183 7 

ORAN !e fear A'chaldi Mac- Choinich in Lewis 

TA mife fo ghruaim, 
*S gun mi n caidrimh a chuaia^ 
Cha chaidil mluair air choir. 
Ga focrach mo ghlèus, 
Air chappal na lèum, 
€ho choifp-air le m' fJieaim I2 trèoir«^ 

° TTT ■■■^- 

III. \ 

Loth philleagach bhrèun, 
ro pillean 's fo frèun, 
Aon p-hille na dèidh be lod. 
Cha tugadh i n cèin, \-0-X 

Ach duine is i fèin, 
'S g-u n' cuireadh i fem air lono 
_ _ V. 
Na nebhudh i fgio, 
^S e b fhedir dhul fios, 
" Sa treig-ìn ga b' f tiiamh an toÌTo 
Cha binin fmo iàir, - ., 

Air linga na barc, 
Biodh gilkn a ghnathcurbhod.- 
Cha binin fmo ihaoi, 
R.e grìnni na gaoith, 
Gun bhirin re taoibh fi folamho:. 


Sì b'fherroil cèm, 
Dha faca mi feìn, 
'S cha ba gearan diii ^à"^ air lòn« .■ 

^3 ^ Iir-aè% 

I i«6 ] 


lurach t ìliocrach a chùain, 
Dha n cliu tofach dol fùas, 
Bhiodh giubhas dofrach na m buadh fo fìieol. 
Air bharribh na flùadh, ^ 
Cur darrich na lùas, 
'S buill tharring na n dùal naìi dorn. 
XI. ^^ 

Reubadh mara gu dlà, 
Fo bheul fgar agus fuidh^ 
Si n deigh barri ga thuir bho liord. 
Rith chuip air a clàr, 
^S i druda fo fa), 
Bo chruit linn a gair fo flieol. 
Chluinte fathram na n ramh, 
Bhon charrig a fnamh, 
'S bhiodh barrant a lamh gach fcSid. 

:^Cha niarradh i moll, 
ij^a fodor na pronn, ' 

' Ach fadadh na n tonn re fròin, 
Be fud maighir 's mo mhian, 
Ge do ghkfich mo chiamh, 
^S cha bu flat agus frian am na m dhorn* 
Gad thigidh an ruaìg, 
Le caithimh a chuain, 
Cha luidh oirn fuachd na leòn. 
Nuair a ghabhd go tamh, 
Ann a n cala port iheamh, 
C|ia b f hallan bhora laimhs an rSn. 


C 187 3 


Bhiodh elit na m beann, 
Ga tearnigh le gleann, 
■'S mo pheilar gu teann na lorg. 

Bhiohh ga feannadh air luib, 
Fo mheaUibh na ftuic, 
Ga m ballan mo lliuint bho n doigh. 
XXI .^ 

Bhiodh air fgionnibh sa gèur, 
Gu feannadh a n fheidh, 
'S cha bannas a n gleus fm oirn. 

Thir a dhimicheas a niar, 
Bho nach cintich mo thriall, 
Bi ginfidh gur bhagh n gach lo. 

Bheir an t forris fa nunn, 
Air fad chuan a n fhuinn, 
Far a faighte na fuinn a gòl. 
G6 eilan a n f heidh, 
'S go eirar a neifc, 

Far nach paidha mid feich air lon. . 

Go comun mo ruin, 
Nach cromadh an t ihuil, 
Nam tromach idh dhuin am pòit. 
Gun ardan gan ftri, 
Gun airimh air rù, 
Ach cur faradh a fion fda òL 
Bhiodh ceol fili riV cluais, 
bho n eoin f hinolt gun ghruaim, 
Fear bho-rioghoil cur dhuan air folamh . 


[ i8S 3 

O H A N RmnruaH, le Inis M^\Iafdaìr Ruaidh. : 

'ìQ e Latb i Rinnruari, 
K_i' A db iiiag luanich mo dhùfgadh, 
Mu thuitim chlann Dobhnuil, 

Cha bu leoghain thaobh cuil iad,. 
Thug fibh mach an ratreate, 

Choifin ceitibli le diugh bhaili, 
Ga bu thearnadh gu leir dhìbh, 

Bhabàs Chleibiùr ra chunntas. 
An leoghan fuilechdich rioghai^, 

Nach droinn fhiinnn a mhuthadhj 
A chum gu dainginn a lannt?^hd,, 

Mur a gheall e fo thus e, 
Cha d thiig òr ort na eagal, 

Gun feafabh ri'd chumhnant,. 
Ach ma thuit u le onair, 

Bann do dhonas na cùis e.. 
Bu flieobhag firinnich fuairc u, 

Bu mhath am buachaiUe air treiid is^ 
€ran cumaii a ehàbhadh, 

Thoirt dhoibh aite agus rèlain, 
*S tu nach cùiridh ri ball iad, . 

1 habhairt an danguing air eiginn, 
Dliinnis fmn DhunachaiUe, 

Nach ro anam a d chrebhaijr. ♦ 

IV. ^ 
Ihighearn og glinn a gairidh, 

Luidh 's mal air do fliugradh, . 
''S mor do chall ri rjgh Seumas, 

Gad a dheighidh e duic dhiotj'. 

E 189 J 

Bha Dobhnul gorm gaolach, 

'S fhuil chraobhach a bruchdadb,. 
'S eigin fhulang na thaÌRÌg, 

Dh fhalbh do bhrathair. na ùr-as 

Bu duine urranta feolta, 

'S bu chraobh choraig roi cheud e, 
Do dh fhear mor bu mhà cumà, 

Bhaig gach duinn.e na fpeachlair, 
Gad thug ro mhead do nairidh, 

Bras is ardan le cheile, 
Ort gun athadh gad phearfuin^. 

Oig ghaifie na feile. 

i'TJ gun nfhuafglidh fo tiom fàj 

Od dhiflin na d chairdin, 

Fòid air aghaidh gach duinne, 

Ni gun chumadh gun airimh, 
San roi d fhraoich a bha n cùram^ 

Gad bha dmbhair is call ann, 
Thuair u n tearalas cliutach, 
Oirt a dhubailt:na.rancan.. 
'S truadh nach ro iad gad dhubladh^. 

Na bha tiunais gad chairden, 
Air an tarruing mun comhair, 
'' Fir ghlinn coatham 's a bhraighid,! 
^S toifich latha ghil fholaift, 

Chite am fòlais gach faihn,, 
?.S gur thainn duine a coim e, 
N deìgh bhi prcnadh. 

Gur he mhiadaich rao champar, 

Luithad banntrach ha d dhuitich;^ 
Agns oganach treibhich, 
Nach d' eithidh am pufadh,^ 

C 190 3 

Thuit le luaith e fan àm ud, 

Buala lann cha bu Mgradh, 
Thoirt a mach an a d bhanfe, 

'S cha do Ihaunlaich llbh pùicidh. 
Leag bhur n intinn an focaìr, 

Air chofnadh 's air chruada!, 
Adol air bhur n aìgbort, 

Ann an aoghaidh an fhuathais, 
Cha do làntaich fibh piUidh, 

Bho nach jQinnein ba dual duibh, 
S bha an cluidhe finn cailtich, 

'S iad ag raithin gur buaidh e. 
'S cha n ann leis na claidhin, 

Fhuair ar daoin-ina an leonadh, 
Ach nach d' fhuair iad riamh fuirich, 

An lathair cumafg ri comhraìg, 
*S mairg a chunnaic na fùighin, 

An tùs irraghail na doirin, 
Bhi gan fpadagh le luaithe, 

^S gun tilgidh buachaille bho i, 
'S a Dhonail nan Donbhule, 

'S òg a fhuair u do dh'f heachain, 
'S gur iummad bean bhrònach, 

Eadar troitirnis 's fleitibhp 
Mu chinnidh mor t athair, 

'S iad nan luighe gun eirìdh, 
'S tha hichd bhualadh nan buillin, 

Air fuirich fari teigbhaiL 

^ xir. 

B ann dhìu Donbhuil *s Seumas, 
lad gun eirìdh fon chumafg, 

Mu chreach mhòr mar a dh'eirich^^ 
A chuid bu kithi bu duiHch, 


C 191 3 

Dhoibh bu dual a bhi treibhich, 

O n athair fein thar gach diunn, 
'S geul bu dona na d*~'eigh fud, 

Ri leighis leigh cha d' rinn fuarich. 
Mo chreach mhor nan tri truaighe, 

Caradh uaiflin chìntire, 
Tighearn òg fin na leai*^ann, 

'S goirt 's gur fearbh bhi go innfe, 
Mud thuit f hear mà cialf hach, 
^ 'S cuis iargain a chuigh e, 
Air tuitim fan doirinn, 

?S bu duinn og fan dol fios e. 
Gun do mhac a bhi ad aite, 

'S gun ad bhraithair ach leanabh, 
'S gun aoiì duinne a lathaìr, 
Do na thahiig od iheanair, 
Sud an foinn a bha uafal, 

Nach d f huair riamh an fcainil, 
'S a bha ga fiughantach rioghail, 
Air dol a fios mar an ranach. 
A Shir Eoin fon Chorpaich, 

'S e do Dliochain nach larrain, 
A chnadh fein thar gach duinne, 

A bhis finn uille ga iargain, 
Meid 's a bhuìUich an Rìgh ort, 

Cha ba ni e gun f hiachain, 
'S gad f haithidh tu bàr air, 

'S taor a phaig-h u e am bliadhua. 
^ ^ XVI. 
Chaile u raodha do dhaoine, 

Ann an adhbhar a bhrathair, 
J^o 't oige giid ihinnp, 

Chum u an imirt gun fhaiiin. 


C 192 3 

Siumad fonn do dhuinn uafal, 

An roibh cruadal le abhachd, 
Chaidh e flos leat dod chinnidh, 

On la a ghinnidh gu h*aite u. 
On la a ghlac u do chlaidhearah, 

Gun athadh dod nàmhaid, 
Bu mha do chuis thuins gail, 

An aoghhaidli chrombail 's lambeat^ 
^S nam mairidh tu uille, 

On uirridh mar bha u, 
Gun falamha riogh Uilham, 

'S cha chumadh M'Cai e. 
Ach f hir aird e feiile, 

'S mor do Dheareas le'm feachdabh, 
Chaill u braithrin ma ciatf haich, 

'S diol do larla Mhacabh, 
lad fein 's fìr a bhraghad, 

Bhi gam marbhadh ri caifteal, 
L.e dibhail commande, 

'S gun an naimhdin ga fhaitfin. 
Tha tukfhear na h apuin, 

Fuidh airiheal an comhnuidh, 
Sliunn duth air a druthadh, 

Fuidh dhunadh a chòta, 
*S e ag ia' gain mu bhrai'ribh, 

B iad na hailigin bhoigheach, 
Gzà thug luighid an athaidh, 

Oi ra n là ud bh fforach. 

_ °xx. 

Chail u t ànaifdir fearrain, 

'S gum bean t Alafdàr fuairc e, 
^S mor am bearna as adhuthaich, 

Bhi gad uintrachain uatha, 


C 193 3 

Cha b arthne dho cuis, 

A bheiridh cliù do dhuinne ùafal 
Nach ro fuaite riut daingin, 

Aig a bhaiUe agus uaithe. 
Bha u urranta dàna, 

Bha u aiU diagh reibhich, 
Bha u cinneadail cairdeail, 

Bha u garbh ri àm tèime, 
Nàm fuiridh an luaithe, 

Gun do bhualadh fan leim iin, 
'S mairg fear do mhi rùine, 

Air am brùichde lann d feairg u. 
'S a mhic Domnuil mhic Ailein, 

Gura bu mhairiche fior u, 
Fleafgach fiuorce ciuin ceannalt, 

Fir fhearrail ad thìom u, 
Bu mhor do bhaigh 's cha bu taobhghail, 

Ris na daoine chaidh (ios leat, 
Bha triuir lar-o mhic Ilaonuil, 

Aìr an taobh 's gum bu diogh bhail. 
Cha n aithnidh dho dihs, 

Ann fan rioghachd feo 'n geart uair^ 
O bhreothadh clann Dobhnuil, 

'S clann Camerain gun feachnadh, 
Mac Illean bhon dreoillain, 

'S ma bu choir dha bhi ceart dhuinn, 
Mar *s a bhuil le dhurachd, 

Mac lain Stiuart 's M^Neichdin, 

VoL. I R CuiK 

C 194 D 

CìJiK a Chìnn djlis, tharum d@ Jamhe» 

CHA be tinnis an fheachda, 
San mhadain feo bhuail mi, 
Ach aicaid ro bhuan, 

Nach lcithis gu bràch, 
Sealladh airfaichìgh, 

Do ihlait do^n thigh uafal, 
Moch-thra diluain, 
'Smi aig abharc an là . 


Roin defid a pearfuìn, 

Nach facas a tuairmas, 
Aig imuchd fo'n chuach-chùl, 

Chamagach thlà, 
Roin dealradh a maife, 

Agus lafadh a gruaidhin, 
^'life a ghrad bhuaiadh, 

Thàiris ffu làr . 


Ach dheirich mi ri ùfl-, 

Le croidhe lan uaibh-iar. 
'S dh' imich mì ru'ar, 

Ruidh na dail, 
Ga h'iadhagh m ghlacabh, 

Thug i fmachd orm uaith, 
Ochòin *s truagh, 

A mheth i mo chàil. 

Do dhearc-fliuilin glana, 

Fuidh an mhalaidh gun;, 
'S daingin a bhuail iad, 

Mife led ghradh, 
Do ròs-bheul tana, 

Seibh faraifte fuairce, 
Claothachir m uaigh, 

Mar glsiQ u ma lamh. 

c m 3 


Tàr ^s fuasgail aìr m anam, 

Fon cheangal 's cruaidhe, 
Cuibhnich air tuaifle, 
, 'S coibhir mo chàs, 
^ i^a bithimfe 'ra thrail duit, 

Gu brach fan fhonn uaìr feo^ 
Ach tiomaich-fe cruas, 

Do chroidhe gu tlàs 

Cha n fhaodar leom cadal, 

Aìr leapaidh n uaigneas^ 
*S maigne ga bhuaireadh, 

Dh' oiche 's do la, 
Ach ainnir 's binne, 

'S as grinne '^s as fùàirce, 
Gaibhfe dhiom truas, 

*S bithimfe ilùn. 

CuiR ^ chinn dilis, aìrJheQÌ (ìh. 


^Q MI m fhuìdhe air an uillin, 
^ A tuh-idh *s a caoinidh, 
Bhuail faighid a ghaoil mi, 

Dirìch gu m fhail, 
Dh* f has mi co lage, _ ^ ' 

'S nach b' uirin mi dirigh, 
Le goirtis mo chinn, 

'S cha do fhin i dho lamh. 
'S mi m Ihuidhe air n tulaich, 

An iumal na cuirte, 

R 2 Àig 

[ 196 3 ! 

Aig^abharc mo rùin, j 

'S an ionad ro ard^ | 

Hug i le fionn airichd, 
Seolà dheth fùil orm, 

Thiuntaidh i cùlabh, 
Seachd air bar. 


Sheall mi m dheothaidh, 

Gu frao'arc dhi fhotain, 
Chunnairc mi h' aodan, 

Faraifle tlà, 
Chunn^airc me fealladh a 

JVIbealIadh na m millti, 
^S aimìdich mi, I 

'S nach d' fhaod mi na paìrt„ 
Ha maife an ad bhilibh, 
- Chan aithris luchd ciail e, 
Thogadh tu funnt ann tallacban srd^ 

Leagdadh leat feachud 
Sar ghaifgich na ducha, 

Le fealladh do Ihuil 
^3 le guilan do ghnais. 

Do bhraighe na 's gìllidh 

Na canach na dìge^ 
Chite dol fios 

N fion bhainne blà, ,LI 

^S iumad rud eile 

Chan eil e ra fheotain, 
Cait bheil ifo n t fhaoghal^ 
Bean aogaifg mo ghraidh. 
Do chùl mar an 'n inach, 

Deolt mhilis 's cuirn air^ 
Chumas n druichd 

Gu dlù air a bhàr^ j^j , 

C ip7 J 

Na chuailen air cafadh, 
Na chleachdabh air lubadh^ 

'S do cheannaìchd an crun, 
Tha guilan a bhlàth. 

^ ; VII. 

Do ghruaidh mar a corcan^ 

Beul focair o'm binn fgeù!, 
Deud' mar n difne' s finealta dh f às^ 

Do fhliòs mar n ealla, 
'S do mheal ihuilin mìgich^ 

Thalaidh u m'inntin 's cha till u gubrach. 

O R A N le lain Lom air dha fearg aghahhail rl 
Mac mhic Alafdair Ghlinne garragh tboifach e 
aìr moladh Shir Alafdair MComhnuiI, agus Shir 
Seumas a Mhac. 

- . ■ ' T. 

ABHEAN leafaich a ftop dhuinn, 
'S lion an cupale folas, 
Mas a branndai na beoir i, 

Tha mi toilleach athoil, - 

'N deochfa air Captain chlann Dobhnullj 
'S air Shir Alafdair òg thig on chaoL 

'M fear nach duirichd athoil^ 

Gun tuit 'n t ihuil air a bhord as^ 
Tha mo dhurachd don oigfhear, 
Crann cuiri chlann Dobhnuil, 
-Righ nan dùl bhi gad chonagh fhir cìiaoirnli^ 

Greasmuncuairt feagh 'n taigh i^ 
Chum gun gluafain le aithar, 
, Le fliochd uaibhreach an athar, 
A choifm buaigh leis a chla'mh, 
Fear ga ruagadh ^s ga caitheamb gu dacr, 

R3 ^ B/, 


Slioelid a gabhail nan fteud u, 

Dh' fhas gu flaitheafaGh faoilì, 
Do fhliochd gafta chuinn chetaich, 

'S o bha tathaich HEirin, 
Gad a fhuair an claidheamh 's an teiig oirbh. fgriobt 

Bhigh an t iuhhar ga lubagh,' 

Aig do fhleafgaichin ùra, 
Dhol a fliiubhal nan ftùc bbeann, 
Ann 's an uighe gun churam, 
Leis a bhuithin ro an ruifgte na gill,. 

'S tha mo dhuil ann *s an Ti ianaid, 
Gad thainig laigfe air tfhion'uil, 
'S lat don chuillin bha ciatfach, ~ 

Dh' f has gu furanach fiolai, 
^T heafagh duinnel air beulamh an Righ^, 

'S an am dhuit gluafad o d aitreamh, 

Le d cheoì cluaìfe agus caifmeachd,, , 

O thìr uafal nan glaf-charn, 
Gan ro cruadal ^s gaifge, 
Gam bu ihu.achahiteas bar gaganachb &aoichv 

Nar a chairte fui Kichd i,. 

Bhigh tarrukig fuas aìr a cupaiJ, 
Bord a fuaraigh 's ruidh chuip air, 

Snoithm air fuathail a fliuchd bhuird, 
^S trutli mu guaihbh ^s i fuchta le gaoiths., 

^S nar a ehairte foì fecl i, 

Le crainn ghafda *s le eorcaÌGh,, 
Aig ÌGmart clilefìn *s ga feolagh, 
Aig a comhlann bo bhoighich, 
Seai mun togta orro a rofeoil o thir* 


C 199 1 


, Gu Dvintuilm nan fear fallain, 

Far an greadhnach luchd caliaigh^ 
^Gabheil failte le cairrim, 
/\s na clairfiche glana, 
Do mhnaoi oig nan teud banala binn,. 

SHochd nan cuirinin talmhai, 

Leis n do churigh cath garabhaGhj. 
^T f huair mi urrad gar feannachas, 

Gun ro an turas ud ainmhail, 
Gun ro tigh 's le alba fuir cìs. 

^S> iuma neaeh at f huaìr coir uaibh^ 

Ann fan àm ud leV goraich, 
Bann diu Rothalch 's Rofaich, 
M^Coinich 's Diuc Gordonj 
M'Illeain fon Dreolain 's M'Caoi. 

Be do fiiuachainteas taitnich, 

Long 's leomhan 's braddan, 
Air chuan Uobhara an aiggeal, 

A chraobh fhioguis gun ghaife, 
A chuirigh fion di Je pailteas, 

Lamh dhearg roi ghaifgich nach ùm^ ^ 

Nuair bu fgi do luchd theid e, 

Gheibhte biobale ga leughbadh, 
Le fior chreidimh ceile, 

Mor a dh' orduich mac De dhuibh, 
^S gheibhte teagafg na cleira uaibh le sìtho^ 

Mhic Shir Seumas nam bratach^ 

O bhun fleitibh nam bradanp. 
A ghlac an f heile 's a mhaife^ 
fcioim ceile do le^pa;^. 

I 200 ] 

Cum do reìte air a cafabh, 

Bi gu reufanta macanta min. 
Sliochd na mili na fear n, 

Na froil 's naim pios 's na cup geala, 
Thogadh fioda ri crannaibh, 

Nuair bu rioghala tarruing, 
Bhigh pic riobhach na meallan na teinn. 

Gum bu flan 's gum bu h iomlan, 

Gach ni tha mì ag iomra, 
Do theaghlach Rìgh Fionghall, 

Oighre dlighich dhùntuiJm u, 
Olar deoch air do chuilm gun bhi fgi. 

ORA^N an tSamhraidh. Tune, Through the 
Wood Laddie, 


AN deìs dh*' dufgadh 's an mhaidin^ 
'S an deallt air a choil, 
Ann a maidin ro flioilleir, 

Ann a lagan beag doilleir^ 
Go'n cualas a feadan 

Go leaddurra feinn ; 
^S mac-talla na creucran, 
D' a fhreagra bròn bhin. 
Bi'dh am beithe deaghbholtrach^ 

Uroil dofrach nan càrn, 
Ri mao-bhlas driuchd cèteoin, 
^ Marr ri caoin-dhèarfadh greine^ 


C 201 3 

Brùclidadh barraich roi' ghèugamh, 

*S an mhios cheatochfa Mhàigh j 
A mios breac-laoghach buailteach ; 

Bhainneach, bhuaghach, go dàir i 

Bi'dh gach doire dlù uaignì 

'S trufcan uain' ump' a fàs ; 
Bi'dh an fnobhach a dìreadh 

As gach frìobhaich a 's ìfle, 
Roi' na cuiflinnin fniomhain, 

Go meadachadh bla : 
Cuach, is fmeorach 's an f heafgar, 

Seinn a leadain nam bàrr. 
A miòs breac-uigheach, braonach, 

Creabhach, mao-rofach, aidh ! 
Chuirios fgeada§ neaìnhthruaiUi, 

Air gach site d'a dhuaichneachd ; 
A dh' fhogrus fneachd le chuid fuachda^ 

O gheur-ghruaim nam beann ard j 
*S ag mead egil roimh Phebus, 

Theid 's na fpèirimh na fìnàl, 
jA. mios hifanach, mealach, 
1 Feurach, faileneach, blà ; 
3 è go guccagach, duilleach, 

Luachrach, dìtheneach, lurach, 
iSeachach, feillenach, dearcach. 

Ciurach, dealltach, trom, tlà, 
S i mar chuirnennin diamond, 

Bhratach bhoifgeoil air làr ! 
S moch bhio's Phebus ag oradh 

Ceap na mor-chruach 's nam beann ; 
S bidh 's an uair (in le fòlas, 

Gach eanbionnfhoclachboidheach, 


E 202 3 

Gcumadh mearbhuillion ceolar, 

Feadh phres, ogan, is ghleann ; 
A chorruil chuirteach gun fgreaddann^ 

Ag pòr is beadurrach greann ! 
'S an am tìghin do*n f heafgar, 

Coimhfhreafgradh aon am, 
Ni iad coimh-iheirm, ilieamh, fhailain^ 

Go baiHeach, bionnghobach, alloil, 
A feinn go luichleafach daingiunn 

A meafg uir-mheaiagain na'n crann ; 
'S iad feiu a beichdil go foirmeil, 

Le toirm na'n organ* gun mheang. 
Bi'dh gach creataìr do laigid, 

Dol lè fuigeorl dò 'n choill j 
Bi'dh an dreathunn go balcont, 

Foirnieil, talccorf a, bagont, 
Sior chuir fàilt ar a mhaidin, 

Le rifèid mhaifich, bhuig, bhinn 5 
Agus ròbin d'a bheufadh 

Air a ghèigos a chinn. 
Gurglan gaiU-fheadan richard 

A feinn na'n cuiflinnin grinn, 
Am barr nam bilichion blàthor, 

^S an dos na lom-dharag àrda. 
Bhiodh 's na glacagan f àfaich 

As cublirai fàilidh no fion : 
Le d' phuif t thriolonta, fhiubhlach, 

Phronnar lùthor le dìon. 
Sid na pairt a 's glan gearradh, 

*S a 's ro eallonta roinn ; 
Chuireadh m* intinn go beadrabh, 

Chalù t fheadain raa'n eackadh. 

»N ai 

C 203 3 

'N am do'n chrodh bhi d'a leigidh, 

An innis bheittir 's an cboill ; 
'S tu d' lèig air baideil ri cionthar, ^ 
An grianan aonchafach crainn. 
BiMh bradan fen gmhear na fior-uifg% 

Go brifg, ilinnieimneaeh, luath ; 
Na bhùidnije tariaighealachj lannach, 
Go h iteach, dearg-.bhallach, errach, 
Le ihoifiein airgid d'a earradn, 

'S mionbhreac lainnireach tuar ; 
'S e-fein go cromo;hobach uilamh, 
Ceappadh chuileog' le cluain. 
k bhefalltuin bhog-bhaìlcearh, ghrianacli, 

Lònach, hanach, ma ghràign, 
Bhainneach, fhinn-mheagach, uacrach, 

Oblinach, loinnideach, chuachach, 
Grhruthach, ihlamanach, mhiofrach, 
Mhiodrach, mhiofganach làn, 
anach, mheannanach, mhaoineach, 
, Bhocach, mhaoifeach, làn àil ! 

's fior èibhinn r'a chluintinn, 
Fann-ghèum laoigh anns a chroth! 
JGro h ùroil, miònbhailach, àluinn ; 

Druim-fhionn, gerr f hionnach, fàili, 
Mfennf hionn, colgrafgach, chiaif-dearg, 
^ Tarraigheal, guaineilcach òg, 
jo mogach, bogladhrach, fafor, 
'S è ièim ri bairich na 'm bo ! 

k fhobhrach ghea^bhoi na 'm bruachag, 
Gur fannaigheal; fnuaghor, do ghnàis I 
hineas badanach, duafach, 
Mao-nihin, bagonta luaineach ; 


C 204 3 

Gur tu ros is fearr cruacial 

A ni gluafad a h ùir ; 
Bi'dh tu t eìdeadh a 's t earrach 

'S càch ri falach an fùl. 
'S cùbhraì fàilidh do mhuineil, 

A chriof-chomhchuluinn na ^n carn ! 
Na d' chruinn bhabbuidion rìobhach, 

Lòinneach, fhad-luirgneach^ fgiobhach, 
Na d' thoim ghiobbagach, drechmhìn, 

Bharr-bhoi, chafurlach, àrd ; 
Timchiull thulmafan diobhair 

Ma'm bi 'ra biadhìonain a fàs. 
'S go bi froinifin boifgeoil 

A thilgis foineal na 's leoir, 
Ar gach lùbhghort do neonan, 

'S do bharramh ihaimmirin Ìoghar ; 
Marfain is leafachan foilleir, 

Do dh' fheuda-coille na'n còs, 
TimchiuU bhoganan loinneoil, 

A 's tric an eihd d' an còir. 
'Nois treigidh coileach a ghuccag, 

'S caittein braccach n an craobh, 
'S theid go muliach na (liabhchnoc', 

Le chirc ghearr-ghobaich riabhaich^ 
'S bi'dh d' a fuiri go cuirteìl, 

Am pilHmh cùlghorma fraoich . 
'S ife freagra le tùchan. 

(Pihuhù tha u faoin) 

A choileich chraobhaich na^i ger-fgiath, 

'S na falluinne dui% 
Tha dubli is geal air miofgadh, 

Go ro cirdheirc na t itich ; 



t 205 ] 

Muineal laìnmreach, fgìpi, 

Uaine, (lis mhìn, 's tric crom 1 
Gob na 'm poucunnan milis 

Nach faicht a fileadh na ronn, 
Sid an tururaich ghlan, loinneoil, 

A 's àrd coilìiog air tom, 
'S iad ri bururus feamh cèatoch 

Ann a feafgar bog cèiteoin : 
Am bannel gel fgirteach, uchd-ruagh ^ 

Mala ruiteacb, chaol, chrom ; 
^Siad go h uchd-ardach, earraigheal, 
. Ghrian-dhearefgTiij dhruim-dhonn. 

O R A N fl rlnneadh do hhaiP arraìt ann an Ard^ 
namqrchuan^ do ^n ainm CoiremhuiUnn^ agus dù 
dh'aultan a tha rith rùimh a n hhaile firiy do* n 
gairiri Jult-an-tfiucair, Tune, The Lafs tìf 


DOL thar Ault-an-tfmcair, 
A maidin chùbhra: chèit, 
S paidiren geal dlù chneap 
Do 'd dnùchd ghorm air an fhèuf, 
I Bha richard 's robin-brù-dhearg 

Ri feinn, 's fear dhiù na bneus • 
,*S goic moit air curjihaig chùl-ghuirm, 
'^ (g^g-g^g^ ^i^' alr a ghèig, 

Bhafmeorach cur nafmùid dhith, 
- Air ?accan cuil lea fein; 
An drLi'dhunn-uonn go fùrdoil, 
'S a rifeid chiuil na bbeul 5 
VojL. L S 

c; 206 3 

Am bricceln-beith' is lùb air, 

^S e 'g gleuradh lù a thèud; 
An coileach-dubh ri dùrdan j 

'S e chearc ri tùchan rè. 
Na bric ag gearradh Ihùrdag, 

Ri plubraich dhlù le cheil% 
Taoibh-leimnich mear le lu'-chleas, 

A bùrn, le mùirn ri grèin ; 
Ri cabbadh chùileog* fmbhlach, 

Le 'm briftidh lùthor f èin : 
Driom-lann-ghòrm, *s ball-bhreac giuran ; 

'S an lainnir-chuil mar lèig. 
Mii-dheocladh il^eillein Orianach, 

Le cronan *s fiata flrann, 
'N an dithimh baglach, riabhach, 

Ma d* bhlaithibh grianach chrann j 
Straibh-dhriucain dhonna, thiaichdi, 

Fa Ihinion ciochan t f heoir, 
Gun thiochd-ain-tìr no bhiadh ac', 

Ach fàilidh ciatoch ròs. 
Gui milis brifg-gheal, bùrn-ghlan, 

Meall-chùirneineach, *s binn fuaim, 
Bras-ihruthain Uilt-ain-tfiacair, 

Pii tormain (lùbhlach luath ; 
Gach bioloir, 's luibh le 'n ùr-ròs' 

Ag cintìnn dlù ma bhruaich ; 
'S e toirt dhoibh bhuaghan sùghor, 

Go 'n fui'bheathachadhmanctiairt. 
Eùrn tana; glan, gun ruaghan, 

Gun deathach, ruaim, no ceO; 
Bheir anam-fais, is gluafaid, 

D *a chluanagan ma bhòrd. 


C 207 ] 

Gaoir bheachainn bhuì, 's ruagha^ 

Ri dioggladh chluaran òir, 
'S cir-mheala d' a chuir fuas ko, , 

An ceir-chuachap;an 'n a ftòir, 
Giir solas an ceol cluaife, 

Ard bhaL"ich buair ma d' chrò: 
Laoigh chenn-f hionn, bhreac, is ruagh^ 

Ri freagra nuallan bhò ; 
A bhain-àireach le buaraich, 

'S am buachuiir dol d' an coir, 
Go bleoghun a chruidh ghuaiU-fhinn^ 

Air cuaich a thogus cròic. 
BiMh lòchrainn mheaP a lùbadh 

Na fràbh, 's bru air gach gèjg, " j 

Do mheafabh mihs cùbhrai, 

Na 'n ùbhlun 's na 'm peur : 
Na duilleogan a hugadh, 

Is fallus cùil diu fèin ; 
'S clann ag gabhail tùchaidh, 

D' an lomaihch dlù le 'm bèul. 
B' e cronan t eaffain frùluich, 

An dùrduil mhùirneachmhaidh; 
'S da bhoirchibh daite, fgìim-g^heaì, 

Tiugh flùranach, dlu, tlà : 
Le d' mhantull do dheallt ùir-mhin, 

Mar dhùradh cùil ma d' bhlà : 
'S air calg gach feoirnen dùir-fheòir, 

Gorm nìamhainn dhruic a fàs. 
Do bhrat lan ihraddag' diamond, 

Do bhraon ni foiìs' air lar ; 
A charpei 's galda foineal, 

Gun a coi'-fine Whitè-hall : 

S2 Ma 

C 2oe 3 

Ma d* bhearradJi gorm-bhreac coiUteach, 

Ann cliinn a loinn le àl, 
Na fobhraichion mar chaillibh, 

Na 'n coìlleiribh na d' feà. 
BiMh guilig eala a tùchan^ 

'S eoin bhùchuinn am barr thonn, 
Ag inbhir Uilt-ain-tfiucair, 

Snamh lù^chleafTaeh le fonn ; 
Ri feinn go moiteoil, cuirteoil, 

Le muineil-chipil, 's iad crom, 
Mar mhàb pioba 's lùb air ; 

Ceol aoifi, ciuin, nach trom. 
*S grinn an obhair ghràbhail, 

Rinn mdor airdo bhruaich, 
Le d' lurachain chreabhach, fhàfor^ 

^S am buicein bhàn orr' ihuas : 
Gach faimmir, neoinen, 'smàfag, 

Min-bhreachd air làr do chluain 5 
Mar rèullain ròit an dearladh, 

Na fpanccain àluinn nuagh. 
Bi'dh cruinn, 's am barr mar fgÈrlaid, 

Do chaorabh aluinn ann ; 
'o croibhion bachlach, arbhui, 

A faoifgnidh àrd ma d* cheann ; 
Bi'dh dearcan. fuithin sùghoj', 

Trom lùbadh an luis fèin, 
Caoin, fechdi, blafda, cubhraì, 

Ag call an drùisri grèin. 
^S comh-Ian mo lios ri pharrais, 

Do gach cnuas a 's fearr an coìll ; 
Na rèlich arbhar fàfaidb, 

Bheir pifeach àrj ^s fgoinn ; 


C -.09 ] 

Por reachdor, mineor, fafor, 

Nach cinn go f às na loim ; 
'S coimh-reamhar, kichdor càileachd,, 

^S go fgàin a ghtàn o dhruim ! 

Do thachdar mar' is tire, 

Ba thìochd-ain-tir leis fein 5 
Na 'n treudabh feidh 'n a d' f hritlieaiiih } .- 

'S na d* chl.idaeh ^s milteach èifg ; 
Na d' thraigh tha maorach lìonor ; 

*S air h uifge 's fior-bhras lèuS| 
Ag, oganachamh rìobhach, 
i Le morbha fior-chruaigh gèuro 

Gur h ùròil, flìochdor, cuanda, 

Groidh-each air t fhuarain ghorra^ ; 
Le 'n iotadh tarraing fuas riut, 

Le claintinn nuall do thoirms ^ 
Bi'dh buicein binneach 's ruaghag, 

'S mion-mhin-bhreac, chiaif-dearg, òg^ ' 
Ri h ionaltradh go h uaigneach, 

'S ri ruiddeis luath ma d' lòn, 


Gur damhach, adhach, laoghach/ 

Mangach, maoifeach, t f honn 5 ' 
Do ghhnn le feilg air laomadh, 

Do gharbhlach-chraobh 's do lom? 
Gur h aluinn barr-fhionn, braonach, 

Do chanach caoin-gheal thom, 
Na mhaibenibh caoin, maoi-mhln : 

Na d' mhointich fgaoi-chearc' dona, 
B* e fid an fealladh èibhinn, 

Do bhruacha glè-dhearg ròs^ 
'S iad daite le gath grèine, 

Mar bhoifgnich lèugrbhui òir ; 

: S 3 ^ B'-Tad- 

C 2LO 3 

B' iad fid an geiltridh glè-ghi Inn^ 

Cinn dèidcagan nìcafg feoir, 
Do bharrabh luibhion ceatoch :. 

^S foirm bhinn ag tèud gach eoin, 
O Ìiii riogh na fluran I 

Thug barr mais' air ùr-ros ghear, 
Na bliabhaidion cruinn, plùir-mhin^ 

'S a chrùn geal, ùr mar ghrèin t 
Do 'n uifg ad .Ault-ain-tfmcair, 

'S e cùbhrainn d'a o bheud ; 
Na rionnagan ma lùbamh, 

Mar reullain-iuil na fpèur. 
Do fhealbhag ghlan 's do luachair 

A borcadli fuas ma d' choir : 
Do dhkhen lurach, luaineach, 

Mar thuairneagàn do'n òr : 
Do phreis lan neada cuachach, . 

Cruinn chuarfgagach ag t eoin : 
Barr braonain 's an tfail-chuachag, 

Na 'n dos an uachdar t f heoii*. 
B' e fid an leughas lèarfainn, 

Do luingis bi-èid-gheal, luath, 
Na 'n fguadronabh feoiI-bhrèid-chroiH^ 

A bordadh geur ri d' chluais ; 
Nan giufaichibh beo ghkufdaj 

'S an cainb go leir riu fliuas ; 
'S Caol-muile fuar d'a reubadh^ 

Le anail fpeirfa thuath. 
'S cruaigh a bharlinn fuair me, 

O'n fhuaran 's blafda glcìr, 
An caochan 's mò buaghan, 

A ta fa thuath 's an £orp ; 



Lìon ach am bola fuas d^e, 

'S do bhrandaì f huair na 's coir ; 
Am puinfe milis, guanach, 

A thairneas fluagh e;o ceol I 
Maim' altrom gach poir uafuii, 

Nach mitli le fuachd na fpeir, 
Tha fgiath fa 'n aird a tuath orr% 

D'fhag maith a buair, 's a f èur j 
Fonn deaC-oireach, fìor uaibhreach, 

Na fpèuclar buan do 'n ghrèin : 
Le fprèidh tkeid duin' a fuas ann, 

Chomh-luath 'ri each na lèini 1 
'S aol is grunt d'a dhaihbh, 

Dh'fhagnàdor tarbhach iad j 
Air a meinn go'n toir iad arbhar, 

'S tiugh, ftarbhanach ni f as ; 
BiMh dearrafanaich fnearr f hioclach, 

D' a lannadh fios am boinn, 
Le luinneaga binn nìonag ; 

An ceol a 's mifle roinn ! 
An Coir' is fearr 's an dùthaich, 

An Coir' is sùghor fonn ; 
'S e Coiren Uik-ain-tfiucair, 

An Coiren rùnach lom ; 
'S go him; gur molach, ùroil, 

Bog mhèador diù a thòm, 
Am bheil mil is bainn' a brùchdadb, 

'S uifg' rith air fiùcar pronn. 
An Coire feairachach, uanach, 

Meannach, uaigneach àigh ; 
An Coire gleannach, uaine, 

Bhleachdach^ luath go dàir ; 

C 212 ] 

Mn Coire coilleach, luachrach, 

An gair a chuach 's a Mhàrt ; 
An Coir' a faìdh duin'-uafaì, 

BiafWhubh is ruagh na chàrn ì 
An Coire broccach, taobh-ghorm^ 

Torccach, faoiii blà ; 
An Coìre lonach. naofgachV 

Cearcach^ craobhach, graidh j 
Go bainneach, baikeach, braonach^.. 

Breacach, laoghach blàr : 
Ann fnltor mart. is cacra, 

'S a 's torach laoimfgir barr ! 
An Coire am bi na caoirich 

Na ^n caoigidimh, le 'n al ; 
Le 'n reabhad 'g gabhail faoignidh^ . 

A 'n craicnimh maoi-giieal tlà : 
B' iad fid am biadh, ?s an t aodach, 

Na t fhaoin-ghleannabh 's nat aird^ : 
An Coire luideach, gaolach, 

'S e làn do mhaoinibh gi àis ! 
Aii Coìre lachacb, dràcach, 

'M bi guilbneich's trai'-gheoigh og | 
An Coire coileachach^ làn-dabhhch, 

^S moch, 's is an-moch fpòrs : 
^S tlm dhomh fgur d' an àiribh, 

An Coire 's fàfor pòr ; 
Go h infeachy doireach, blàrach^ 

^S iomrcach, càifeach bò I 


C ii3 3 

Cimh-radhy margo P ann eìdìr Caraid agus Namhay 
an Uifgebheatha, 

Caraid, ^/f^ ghaol an lafgaìre fpracoil, 

iVX Fear iia'n gorm-ihuile maifeach^ 
Chuireadh foirm fa na macamh, 
'Nuair a thachradh iad ris : 
'Nuair chruinnichidh do chòifir, 
Cha b' i chuilm gun a cho -radh 5 
Gheibhte rainn agns orain, 
'S iomad ftòiri na meafg : 
Gille beaddarrach, sùgach, 
Tha na chleafaiche lùthor ; 
'S ro-mbaith bhreabbadh an t ùrlar^ 
Agus tiunntadh go brifg ; 
'S e dhamhfadh ga h uallach, 
.Go h aucaideach, guanach 5 
Gun fealltainn air truailleahd^ 
Ach uaill' agus meas, >s 

Namhaid, 'S maìrg a dheanadh aai t oran^ 
'S nach deanadh air choir e ; 
Gun bhi moladh an doi-fhir. 
Bha na rogaire tric : 
Fear a Iheargadh an conach, 
Thiunntadh mionach na 'n fporan 
Dli' fhagadh lean'ba air aimii-bheirt, 
Ann an caraìd 's an drip : 
An ftruthaire dio-bhuaìn, 
Thago brofgolach. briagach; 
Tear crcfta mi-chialkch, 
Gun riaghailt, gun mheas : 
Call mor tha gun bhuinnig, . . ^ 

Ann sòlas ro dhiom-buain ; 


[ ai4 ] 

'S fe^r fìorais a 's urra 
Bhi cummontas ris. 

Car. Mhic toifich, mhich bracha, 
Fhir comhraig na 'n gaifgeach, 
Chuireadh boihch 's na claignibh, 
Chuireadh cafabh air chrirh : 
Ba tu cleochda na h aittibh, 
'N aghaidh ròt' agus fneachda, 
Dheanadh notion do fhrafamh ; 
'S chuireadh feachad an cith : 
Dhean-adh dàna fear faideolt' ; 
Dheanadh lag am fear neartor ; 
Dheanadh dai-fhear do'n bheirteach, 
Dh* ain deoin beirtis a chruigh ; 
Ann ceart aghaidh na th' aca, 
Do mhuirn, no mheoghail, no mhacnas, 
'S tu roighìn a 's taitnich, 
Do chùis mhacnais aìr bioth. 

Namh. A dhuin ì an cuall u no fac' u, 
Rìabh nì 's miofa chuis mhacnais, 
Na bhi 'n a d' ihineadh 's na claifibh, 
Gun chlaifteachd, gun rith ? 
Air do mhùchadh le daoraich,; 
*G a do ghiulan ag daoine, 
*N a d' chùis bhùrd ag an tfaoghal, 
For nach faodar a chleth : 
'S e bhi 'g coinneachadh Ratti, 
Nì do lomadh ma d' bheirteas ; 
£.uchd a chommuinn, 's a chaidrlbh, 
Rìnn e 'n creachadh gun f hios ; 
'S i ciall-fguir a bhio's aca, 
Bhi ri buìllibh, 's ri crappabh ; 
Go 'm bi fuil air an claignibh, 
'S bi'dh am battacha brill. 


C £!5 3 

Car. Mo ghaol an lafgairc fuaìrce, 
Chleachd bhi 'n caidribh na/n uaiilibh ; 
'^ honar tlachd, is deagh bhuaigh, 
Atafuaite ri d' chrìos : 
Biorach, goi m-fhuileach, meallach, 
Beachdoil, colgarra, fallain, 
Laidlr, caoin> air deagh tharraing 
Go f ogra gailhn a chuirp : 
For an cruinnich do phaiftibh, 
Go 'm bi mir' ann is màrran, 
Ag'-is iomad ceolgàire ; 
'S iad neamhchraite ma 'n cuid ; 
Bheir e 'n t umbi go sòlas ; 
Ni e gUc am fear gòrrach ; 
Ni e funtach fear brònach ; 
'S ni e gòrrach fear glic. 

Namh, 'M b' e fm roìghin na 'm macabh^ 
Bhi gun f hragharc, gun chlaifleachd ; 
\Nuair bamhiann leò dol dhachaidh, 
^S e ni thachras nì a 's mios'; 
Gur e 'n ceann a '& treas cas dhoibh, 
Lomlan mheall, agus chrappa ; 
Gach aonbhalì go 'm bi aca, 
Gaid a neart uath' gun fhios : 
lad na 'n taifaing gun toinifg ; 
lad aiabh.i^rt an donuis; 
ladro lam'irich go conus, 
'S nach uvv lad cuir ieis : ' • 

Bi'dhan u .>)iunibh'g an fcròbadh, 
Bi'dh an aodach 'n à lljròicibh; 
Cha 'n fhaod lad bhi Irolda, 
'S iad an coiiìJinai air nitiifg, 

Car. Nach boidheach afpòrs, 
Bhi fuidhe ma bhordahh, 


C »i6 3 

Le culùeachd.i choir, 
Bhio's an tòir air an digh ! 
Bi'dh mo bhottul air fgòrnan, 
Ri toirt cop air ino ftopan ; 
Nach toirtteil an ceol lium 
An cronan, 's an gliogg ! 
Go 'm bi fear air an daoraich ; 
Go 'm bi fear dhiu ri baoireadh j 
Go 'm bi fear dhiu ri caoineadh ; 
Nach beag a Ihaoìleadh tu fid ! 
Ni e fofgaoiìt* fear dionach ; 
Ni e crofta fear ciallach; 
Ni e toftach fear briarach, 
Ach am bUaUim nach tuig. 

Namh, Nach dona mar fpòrs^ ; 

Bhi fuidhe ma bhòrdabh ; 
Na bhi milleadh mo flòrois, 
Le gòrralch gun mheas ! 
Le liarach, 's le ftaplaich ; 
Le briath'ra mìo-ghnàthaicht' | 
Ri fpearadh, 's ri sàradh 
An A.bharfair dhuibh : 
Bi'dh an donus, 's an dòlas, 
Do chonas^ 's do choi'-ftrith ; 
^S do tharraing air dhòrnamh^ 
Anns an chomhail nach glic : . 
Jìi fuathas, 's ri fgannuil ; 
Ri gruaidhibh 'g an prannadh, 
Le gruagabh 'g an trarraing 
Le barrachd iìo 'n mhifg 

Car. Mo ghaol an giUe glan eibhinn^ 
Dh' f has go cineadail fpèifeal ; 
Dh' fhàs go fpioradail trèadhach, 
*Nuair a dhl èiridh àn driop ; 


E 2i; 3 

Bhiodh do ghiiUbh ri solas, 

f ad go mireagaGh bòidheachj 

Jad ag fireadh iia 's leoir, 

'S iadag òl mar a thig; 

Jad go h aidhireach fonnor, 

lad gan athadh, gun lompais ; 

lad go mhaith air an rongais, 

'Nuair a b' antlachd an c'uich : 

Coid d'a fafan air uairibh, 

Duirn. is batt, agus gruagabb, 

ph' aithn't a dhreach air a fpuacabh,, 

Go roibh bruàidlein 's àn mhifg. 

Namh. Tha mhifg deonai 'n a nàdor^ 
Lonilan morchais, is àrdain ; 
Lomlaa bòfd agus fpàraig, 
Anns gach càs air an tig ; 
Tha i caair--fhreapach, iiaghaich, 
Tha i murtai 'n a h ias bhail ; 
Tha 1 duftach, droch-nealach, 
Lan do dh' fiabhres, ^s do f hriodh. 
Go ^m bi fear dhiu 'n a Ihìneadh ; 
Go 'ra bi fear 'n a chùis-mhio-loinn ; 
Go 'm aith-J.fe lionor ; 
'S iad am maoidheadh na 'm pkiic* ; 
Tha i tuarrapach foilleil ; 
lomad uair an droch oilein ; 
'S gun do dh' fhuafgUdh fa dheireadh, 
Ach *s i ba chaireach a mhifg. 

Car. Mo ghaol an cleafaick lùthor^ 
Fear gun cheaf?d gun chùna ; 
Fear gan cheiltina air cùiaeadb,, 
'N am bhi dlùthàchadh ris : 
Bheireadh tlachd as a tahùigen ; 
Dheanadh gealtair do 'n diùmhlach ; 
■ Voi:. I. T DheasariÈ 

F ai8 a 

Dheanadh dàn' am fear diùid^ 

Chnm a chùis a dhol leis : 

Fear a 's fear a 's tigh cil' u ; 

Fear a 's urbhailteach òrain ; 

Fear nach fuilgìr 'n a ònar, 

Ach a bhòilich 's an driop ; 

Fear tha barranach ceolar ; 

Crioghoil, càirdeath le pògabh^ 
^S a Ìamh dheas air a phòca 
^S fgappadh flòroisle mifg. 

Namh. A chinn-abhair a chonaisp 
'S trìc a dh' f haobhaich na fporain ; 
Fhir nach d' f haoluni an onair, 
'*S i bhiodh 'g a d' mholadh a bhleid ; 
''3Jois o 's bùanna ro dhaor u, 
Tha ri buaireadh nan daoine, 
©ol mancuairt air an tfaoghaì, 
Chum na dh' fhaodas tu ghaid, 
Fear ri aithreachas mèr u ; 
Fear ri carraid, 's ri coimhfb-ith ; 
Fear ri geallara; 's cha teram ; 
Thug fid leonadh do d' mheas : 
Ni u 'm poit-fhear 'n a ftriupo'ch, 
Ni u ftriopoich 'n a poit-fhear ; 
'S iomad mile droch comhail 
Tha ' tòir air a mhifg. 

Car- Go b' e thionnfgain, no dh' ìntrig, 
Air ann ionndramaid phnofoil, 
^S duine gruntoil 'n a intinn, 
Bha go h intinneach glic ; 
Thug o arbhar go fiole ; 
Thug o bhraich, go ni a 's brigheil' ; 
Thug a prais 'n a cheo-liath c 
'Mach roijnh chliath na 'n lub tric ; 



C 219- 3 

Thug al uiddeal go flcp e ; 
.Riijn e ^n tfufbainte còmhlan;; 
Thogadh flioggach an rota, 
Far hr bhrèoite oun fgricid i 
'N donus coinniinh no coinhaiì, 
No eireacas mòr-ihiuaigh ; 
Gun do cheileireadh boidheach^ 
Gha bhi sòlas na meafg. 

Nàmh. Go b' e thionnfgan an aìmlifg, 
-'S olc an grunt bha 'n a inchinn, 
'S mor a dhùifg e do dh arg'maid, 
'S'do dhroch iheanchas marr ris j 
DheilSh e milg agus daorach ; 
Hinn e breifleach s an tfaoghaÌ ; 
B' f hearr nach beii te go h aois e^ 
Ach bàs na naoidheachan beag ; 
Dhùifg e triobblaid is coimh-ilritb ; 
Ruifg e bioddag' an dornamh ; 
Ghuir e piobar fa 'n deobhnachd, 
'Nuaìr a thoifich a mhifg : 
Cha chùìs bhuinnig a leanbiiainn ; 
Ach cùis ghuil agus fhalamhaich ; 
'S a chaoi cha ^n urr u 'g a flieanchaS;, 
Cia mar dh' fhalbh do chuid leis. 

X.2,. ORAN 

C 220 3 

0RAN k liTachari M'Aulay. 


^'''T^ A mo ckri' mar chuaintìrr, 

A Air bheil mulad a's bruaidlan air fnamh,. 
,Gur e trom cheift ma lean nan, 

Ma thròmghalair a's m* eaflainte ghnadh, 
'Ta ma ihuilin gù filteach, 

Ma dheoir tùittim mar uifge gù làr, 
^Ta leanndù' air mo bhuaridh, 

Bhuin ma chadribh 's ma ihuain dhim h ma phramh; 
Mo n righinn og aluinn,. 

Eainri no n iiil&mhnai 'ta fo n ghrein, 
Ann n deafachd 's an eolas, 

Ann n tuigfe 's a faolam 's a n ceilly 
Ann n geineamnachd 's a raioltachd, ;' 

Ann m bainteachd gun mhlruin le ead, 
Gragh neo chcitechiannd 's dimhir, 

Keo-lochdach gun ghiamh a's gun bheud, 
Caite na ghinadh fo' fhlathas, 

Na dh' f hifrich riabh madhas na mnai^ 
Nach d' thug diirachd dhi diamhar, 

Agos unihUichd dhi iianaifuibh chàìcli, 
Mar ghrein mifge na reùitin, 
- Gheug {IioLtìs thair cheud thuair bcr, 
Gur e gathan no ghreìne f j, 

iìhrachd rao chri a's reub e chcm bais, 
O nach d fheud riabh aon duine, 

Eolas ion>!an no cruinne chur iìos, 
Ann a fgriobhidh na littir, 

Ni racdh ranuig thuigs air a tlirian; 

/ Dhomhfe 


Dhomhfa 's ladronn 's a's dàn, 

Tiochd air annas na mnà 's air a gniomr^ 
'Ta na faoghal beg cuimair, 

Ann a nudair gunchoimas ann dì, 
Ga bu leum ùda'achd ghalen, 
^ Urlàbhraidh gach fcoilte ro ard, 
Bu ro mheanmh leam nìo chòmas, 

Air do dheanaibhfa fòUais an dàn, 
Ach ma m' pilear fa 'n ath me, 

'S mor gur fearr a bhi baite air a t* fhnarahp 
Bho is onair fnach mjàlad, 

Lèum do mholadh bhod mhùilach p;ud ihail. 
VI. ^ 
Dhas air rioghiiin na 'n oig mhna, 

Cùl fgiamhach f hùd chòrnnach nan cuach^ 
Giabhach càmlùbach cafluch, . 

Sniomhach cammagach dreaeh bhui gach dualp- 
Bàr gafda chuil oh- bhui, ■ 

Mar dhreach theudìnn is ceoimhora fuaim^ 
B'eibhinn fhaicinn ga fgaoleadh,- 

Is fiarah laiita na ^re!iia mad chluais* 
" VII. 
A gimuis ainghelionta mhion gheal, 

Gun antlachd gun mhiililachd gun mhod^ . 
Mala chaoi is glaa cummadh, 

Charaìche nador a tiiùrrad gun chòrj, 
Ròfg m^.II is dearchd lìontaj 

Leis a mealltear ard rioghridli na h' Eorpp . 
Gruaidh chorcora mhin dearg, 

GÌiIuals m' ofnuibh fo iùnìo-h an t' ildoi,- 
Fuaim orglian na fiola, 

Ceol tòrghanna picb is nan teud, 
Sha do Iheinn duine riabh mific, 

Na behmis mar phiobaibh do chi^ibh, 

T 3 Ceoi 

C 222 ] 

Ceol fibhrìn fior Ihitha, 

Teachd o unnaigmhm chrainn deìrg do bheul, 
Bilibh bla briarach aluhm, 

Aig a rioghinn is cnaimh gheila deud. 
'S cheart cho geila do bhrsghead, 

Ri cànach no trà-flineachd air geuge, 
*S corach fìonallc na tùlich, 

Dh' f has na mulam air mullach do chleibh, 
Bòfa mìn fsda bàna, m 

Meoir ghrinn chaol ga 'n àthbhaifl: cur grèis^ ™ 
Air foidagh le h or-ihnain, 

D^albh iomhadh gach ecin as gach eifg. 
Sjios fe'mh mar an canach, 

Corp feadoil mar eala air an t' ihnàmh, 
Calpa crùinn ann a 'n fteimin, 

Traigh etrom is cmnadh air fail, 
Mar a famhail do mhor chuis,^ 

Cba 'n aithne dhomh ccr crt ri ràdh, 
Cha bheig is cha mhor ù, 

Ann 's gach acn ni gu leor ort gun bhàr. 
Kam bidh na h ùrrd aig cach ort, 

Sa tha ap;amfa ghradh air do neol, 
Cha bu rctbhart gun rahearachd, 

Leo mi labbairt mo bharaiì 's mo ghlor, 
/cb lìa creideadh lad firinn, 

Cka treiginn aìr mhiltin ù 'n or, 
No air airgiod na 'n infibh, 

Do bheadradh do dhiofìeachd 's do phog. 
O nach c^:Ochl idh tu aigne, 

'S nach claonadh tu ad chaidraibh 's ad ghaol, 
^S nach feudcin bhe rè riùt, 

Mar lùthageadhcleir dhùinn mar acD; 


C 223 3 

B' fhearr leu.m bni gim eiridh, 

Fo thal.imh ann a 'n Ephaid nsn craobh, 
No an riocnd na Greiga, 

No mear'T thùrcach o-un f hoimunn min chaomh* 

Ni mi noife corahdhùnadh, 

Agus cùirim ri tùrfa gù bràth, 
Ni bheil riochaint am aigne, 

O 'n nach meall mi do chaidraibh *s do ghradh, 
On thug ù làn uath dhamh, 

Gun mo chuir ann fa 'n uaidh deìs mo bhais, 
Bidh mo chriodh mar chuantaibh, 

Air am bheil mùlad isbruaillean air fnamh. 

Marabh-roinn !e Mac fr Ardnabiadh ^.k m 
leahadh a bhatfe. 


DUISQ a choluinn o do chadal, 
Is fhad an oidchè dhuit do fhuarn^ 
Gun chuimhn air an t ilil'tghe mu 'd choÌM2e^i 

'S olc dhiiit an ccmmiinn a f huair ; : 
Communn eiddir ù fan faoghaì, 
Gha bhaoghala chumail ceart, 
Mu dheaibh a choluinn a fàth, 
Bi' aithracbais an la' nan leachd* 
La na leichd a caoìl a cuinge, 

Is m'or nar cunntas ri thoirt bhuainn, 
/S a mbiad dan d' roinn fmnea à\ì eacoir, 
'■ Is ann ar n eadain fein gu mbuaiì j 
Buailidh ftriopachas agns pòit, 

BiiaiUdh mionnain mor agus fearg, 

Is fm- 

C 224 3 

Ts '"n an la a's leor a mhìad, 

Gar an leìr è an diugh ach meanbh. 
Cba leir leis an duine a lochdoine^ 

Cha ieir leis an t ochdabh part, 
Gam bidh e ga leaiiachadh tric, 

'S cha faoil e gun d' thig am bas; 
Am bas fm a thagainn air bhrath, 

A's nach cleithir nur thig a nuair 
Gha n fhsih fubhachas nar toifg, 

Dhuiiui 's olc gach locbd da 'n d' fhuaiì 
Gach lochd da'n dVinn fmn air thalamh^ 

'S aithrach dhuinn an lathair dhè e, 
Mu dh' thagrair oiriim trian na cuis, 

'S adbhair da na'r cuir ampcin e ; 
A ghite fm a kithaig u uirnn. 

Na thuifgfè na chuimhnè na chèill, 
Go 'n cathair fid leian gu bas, 

Bhid'h brifleadli air tfhaintaibh fein. 
Faintaibh bu choir dhuinn a chùmail, 

'S iomarlach a roinn mi 'n tleachdadhj, 
Mo ghniomh 's mo labhairt an conuidh, 

Cuir an aghaidh coir as ceartais ; 
Gun a threig mi na h oibre a b'thear, 

A's thug mi fàth na chclluinn chlìth,. 
A's mu dh' thagrair oirnn trian na bha, . 

'S olc a tharladhs diiinn a ris. 
^S olc a tharladhs duit abhoctìdain, 

I's clc leat t olc a chuir os naird, 
Air mhiad an t fhannt t'^a do chorpain, 

As air ghaol foichd a chuir air lar ; 
Air mhiad dan cruinnuich u 'naon ait^ 

A chuid na.mhaoine na tht-in^ 


C 22i 1 

Cha d' theid leat a bhàr an t ihaoghail^ 

Ach cifle chaol na n tri chiàr. 
VII. ^ 
Fhir a dh'orduich mac ani broinn, 

Slat an coìl) is feur ara faficb, 
Cuir Dhe m' inntin dhuit an cèill, 

Bhidb cuimhnach ort fein re m' laèthaibh | 
Gach la fad fa bhidhis mi bhòs, 

Dian fe cuimhnach mi air dio ieas, 
A' tha air do chomas a iuaths, 

Na bheireadh bho fhuachd gu teas» 
A chum s gu n deanamid da reir^, 

Dianamid t fhaintaibh fein a lorg, 
Atìiì's gach nì bhidhis mi na f hèim, 

'ìs tu feìn a d f hurtaichis orm ; 
'Is tu d f hurtaichis orm a ghna, 

Anr 's gacli cas an raibh na 'm hìdh^ 
A's mar ghleidh ù mi fathaist flan, 

Soilleireich domh raid air dha tlikh, 
Dean domh raid aìr mhàth m' anaminn, 
, Raid air leanamhuinn a cheartaiSy 
Sèol dhomh air mo bheaih ihaoghali: 

Churnail faorbha iach bho n' pheacadh ^ 
Cum mi biio obbaira gun iochd, 

A's fiamhail farracliail roimh iochd, 
Or cunntidh Dia dhuinn air gach achd, ' 

Cialì a's cuimline a bhidh nar corp. 

»S oic a thariadhs duit a chorpain, 

'S beg t honair an la mu dheiradb, 
Nuair a diièiladhs riut an t anam, 

Cha n fhear ù na ga^h taiamh eiie j 
Is *s greittidii leìs an duine bheo, 

Bliidh o;a d' choimhead do icleò marbh- 


[ 226 3 

Clia n ionadh fm is* beg do fpels, 

As deiftanacli a bhidhs do dhealbh. 
Tionntaidh do fliùile cùl air aghaidh, 

A's fafaidh do dhèud na cnaimh dubh^ 
Caiìieadh tu do mhaìfe lli aoghalt, 

Csochlaldh tu do dhealbh 's do chrùtk ; 
Fafaidh do chrùth glafdaidh uaine, 

Fauraichidh do cheann *s do chofan, 
A's tilgear do choluin gun foeis, 

'S a chrèith bho n d'thanadh tu n toifeach« 
A thì mhor fa Dhomhnich f heartich, 

Thìr a cheartichis gach aon ni, 
Miadaich mo mhath 's beagsieh m' eacoir^ 

Fad mo cheilì ann fan t ihaogUal ; 
Gus an ceadaich leat mo ghuidhe, 

De'n t Ihhgbfo tha air mo chloidhe, 
Mun dealaich mo chorp ri m* anam, 

Dhìa dcan aithrach mi 's gaeh aonnio 
Ach a dhuine an d thug ù n aire, 

Dha na peachanain 's a chiur è, 
Mo mhoghaieh u fa*fl do d' gbalair, 

A's tin) dhuit teannadh ri tàirfe ; 
Treig an coddal fin air t' aire, 

Teann ri aithrachais 's ri urnaigh, 
M.u 's lugh Je d' mhaith na le d' dholaidh^ 
^ 'S tim dhuit a ciiclQma bliidh duifradh. 


I 2^7 3 

ORAN na Fineacha gahihealach le loin duhh mm 
loin mhic Aiilein, 


*^I So^n aimilr an dearbhar, 
'j3 An 't argannach dhuinn, 
'S brafsmeinmnich fir alahin^ 

Fo 'n armaibh air thus ; 
Nuair dh' eiris gach treun laoch,, 

Na 'n eideadh glM.i àr, 
Le rùn feirge agus gairr.^ej 

Gu feirbhais a chruin, 

n. . 

Theid maithaibh na galheachd, 

'Gk Ihanntach fa chuis, 
Gur Uonmhor each feang-mhearj 

A dhamhfas le funnt ; 
Bidhigh fafannich caike, 

Gun tainge dhoibh ga chiunn, 
Bidhigh na frangich na campaibh^ 

''Gie theann air àn cùl. 
Nuair dh' eu*is dann Domhnuill, - 

Na leomhuinn tha garg, 
Nam beo bhèthir miìor leathann, 

Connfponeich gharbh ; 
Luchd feafuibh na corach, 

Ga 'n ordiugh lamh-dhearg, 
Mo dhoigh gu'm bu ghòrach, 

Dhaibh toifeachadh oiribh. 
Iha Roiche a's Rofich gle dh'-^onach, 

Air teachd nar ceann, 
Sarraiche an treis ieorfa, 

Tha 'n comhnuidh a meafg nan gàll s 


l '.28 3 

Cknn DoKchaidh cha bhreug fo, 

Gu n' eiridh iibh ann fgach arn^ 
Mur fm is clann Reabhair, 

Fir ghleafda nach eifd bhi annt« 
Clann Naba an feorfa, 

Theid boigheach fo'n triall, 
'S glàn Gomhdach a chomhlan, 

Luchd leonadh na fiadh, 
lad fein a's clann Pharlain ; 

Dream ardanach dhion, 
^S ann a b' abhaiit gnr 'n airibh, 

Bhi m' fabhar Ihiol chuinn. 
Na Leodaich am pèr glan, 

Cha b' f holach n'ar f ìol, 
Dream rioghail gun fhotas, 

Na gorfaid 's na fgiath, 
Gur neart-mhor rò eelach, 

Air n'ar 'n oig-fhir 's n'ar Hathp 
Gur e 'n cruadal n'ar dualchrs, 

Se dh'fhuafgail oiribh riamh. 
Clann lonmhuinn o 'n chrethach, 

Fir ghle ghlan gun fmùr, 
Luchd na cuilbhair gleufda, 

N'am feimaidh nach diult ; 
Thio- Nialaich air-faile, 

Air bharchdhidh na fùgh, 
Le 'n csliach'luadh làn-mhor, 

Bho bhaghari nan tnr. 

C/lannilleoin on Dreoilinn, 

Theid fanntach *s an ruaig, 
Dream a chloffadh ainneart, 

Gun tainge choifìn buaidh^ 


C 229 ] 

Dream rioglìoil do chiofaìchte, 

Nach fìriochdha don t' fhluagh^ 
*S iomad mile deis-dìreach, 

A bheir iiitinn dhuibh fuas. 
Gur guineach na Guìmhnaich, 

Nàm briflaidli cheann, 
Bhidh cnuachdin ga 'n fpuachdagli, 

Le cruadail air lann ; 
Dream uafal rò uàbhreach, 

Tha dual dhibh 's n fhrainge, 
'S ann o DhiariTioid do Ihiolaich, 

Por Uonmhoir nach gann. 
Tha Stewardaich ùr ghlan, 

Na furain gun ghiomh, 
ì Fir ihumitach na lù-chleas, 

Nach tionntaigh le fianjh ; 
Nach gabh cùrum roimh mhufeagj 

Cha '::' thùi leo '^»ni crif^n, 
Cha bu Ihùgradh do dliù^hadl. • 

Cuvi a bhuin dhibh. 

Gur Uonmhuir lamh fheumaidh, 

fha aig Eobhann Loch-ìali, 
Fir cholganda bhorgcinda, 

S' oir dlieirga gnijmh; 
Jad mar ihoìibheuni air chor-ghleus^ 

'S air chon-fhacih ro dhian, 
Se mc dhuilfa nam rùfgadhj 

Nach diùllt libh dòl Uos. 
Clann h'IIiuirich nach fòradh, 

A cnonnfpahnn ud ial, 
Dream f huilteach gun mhor-chuis, 

Ga 'n coir a bhi fiai 5 
VoL. I. U - GU? 

C 230 3 

€ur gaifgoiì fior fheollta, 

Ar mor theanal cheud 
Ki iìbh fpoUta a*s feolach, 

j^ Ihroicheadh fo'n èan. 


Tha Granntaich m?r a b* abhaift, 

Ma bhràidh uifge fpe, 
Fir laidear ro dhaichail, 

Theid dàna ann 's ann fti^eup ; 
Nach iar cairdeas no fàbhar, 

Air namhaid fo 'n ghrein, 
Si n'ar lamhach a Jh'fhàgas, 

Fuil bhlà air an fheur. , 
Tha Frifealaich ainmoil, 

Aig feandiaibb nan crioch, 
Fir ^'.-bha ro chàlma^ 

Air tearg cha bu 'fhìth, 
Bha Cattaneich foirmoil, 

Si n, armach a miann, 
An cath gairbheach leir ^i arma, 

A dhearbh fibh n'ar gniomh. 
Clann Choinnich o thuadh dhuinn, 

Lucbd bhuannachd gach <ios. 
Gur fuafgaolteach lu^th-lamhach, 

Air m jaiflin fa ^n ìirì ; 
Gur rnnmbir n'ar tuaith-cheurhernn, 

Le bualtain do nì, 
Thig flaagh dùrahaìl gun chùnntas, 

A durhacih mhic-caiuh, 
Nios o chuimhnich mi m* icmroil, 

*S fath iònntrachj:- hd, 
Fir Lnu/^n' iialHca chuiniijte, 

Ni cùirmfeRdh k hi. làimh; 


[ 231 3 

Naeh dean iuralas mu aon-chuis^ 

Chiunn iunntais gu brath^ ■'■ -'ì 

Gut muirneach ri 'n iomraidh, 

Clann Fhiunnlaidh bhra-mhar. 
Thig Gordanich 's Gremich^ 

Grad gleui'da as gach tìr, 
An cogadh Riogh Thiarllais *y 

Gu'm bf heumail dha fibh ; 
Griogaraich nan geur-lann, 

Dream fpeifoìl nam pios, 
H'ar lium gu ^m bi 'n ea-coir,^ 

Nuar dh' eighidh (ìbh fios. 
Siofalaich nan gesir lann, 

Theid treun air chul arm^ - .^ 

'Nalbainn fan 'ij Eirinn, 

Be air beus a bhe garg 5 
A* nam dol a bhualadh, 

Be 'n cruadal air calg, 
Bu ghuineach n'ar beumna, 

Nuair dh' eiridh oiribh fearg* 
Nam bidh gach cùrridh treun-mhor^ 

Le cheiì fa nam, 
Jad air intinn dhirich, 

Gun fiaradh gun cham ; 
Jad <;ho chinnteach ri aon-f hear, 

'S iad tìach air a gheall, 
Dh'aindeoin mufeag nan dù-ghatl^ 

Thigcuis tnair an ceann. 


Charles FirJ}, 

C 232 ] 

ORAN rolnneadh do dh'Eachonn M'Illeoin Trìath 
Dùbhai't a mharhhadh ann Inmherceatain. 


ACH ga grianach an latha, 
Gur cionail 9n ràdhaid, 
So tha mifa ga ghabhail, 

Dhios an tùir an raobh m' aighair, 
Is mac mor mhic-Illeoin, 

'S e gun fugradh na luaidhe, 
Snach eil e ri f haithinn na flìlainte. 

Snach eil e, &c. 

Ga bu chruaìdh leum mo chairditì^ 

An là ud gam thagaìl j 
Cha *n iad tha mi' gairibh, 

Ach mu bharannta làdair, 
Agu5 t'fhearonn gun aitach, 

Fhir thugfortan le cairdeas gim fgreing dbomhi, 
Fhir thug, &c. 

Dhomh bu' deachdair toirt thairais, 

Lùb ur nan fùl meallach, 
'S na càlpana geala, 

'S na deuda^ch chùr anail^ 
Tha u Ihiniìfirìbh na fear nach rabh fgs thach. 

Tha u, &c. 

Mac ù b' uaifla o Shir Lachlìnn, 

O ingbin R.uaraidh na brattach, 
Chuir ù buairiJh air maigne, 

Agus deoir air mo rafgaibh, 
Chuir mi in'uaijQin an leabachin tamha. 

Chuir mi, &c. 

C 233 1 

Odlia RuairaTdh na feang-each, 

Ceann mo ìòin rì uair *m ainnis^ 
Bha dìol gruaig air mo leanaibh, 

Cùl cùachach na cam-fh'àlt ; 
Mar fheornnein no charaibh, 

Stu bu mhor-chuiilch feala, 
Gum bu Ri ù meafg barrach fir Alba, 

Gum bu; &c. 

S' iummead fearchin ofbàr, 

Na t' aghaidh fliìubholta bhan-ghelì, 
Gnuis fhlàthaii gmi ghreann ort, 

Gun rabh gruaidhin aa ^n armuinn^ 
èho dearg ris an fcarloit; 

Ga rabh giiocas is cairdeas gun annamoìclì^^v 
Ga rabh, &g, 

Ach a Chrioft is maifh 'm ! hùUaiij 

On rinneadh le%t fuirrich, 
An fa biilar an robh a cùmmeafg 

Nlìiic an armuinn tha muilìidh^ 
Bha do thaobhfa ìan bhuiiunn, 

Siag fo fgiodh mi ri tuirridh mo chairtibi^ 
Slag i'd fgiodh, &c. 

Thiùt mo chomhalta tàppuidh, 

Fo Bhaile na taiche, 
Lan cruadaii ìe gaifgaidh, 

Ga bu cliruaidh ieum maf thachalr, 
Cha ne fm tha mi ag'achain, 

Ach an fquirfa thuair Eachonn roì'mh naimh- 
Ach an^^c. 

E «34 ] 


Caìte an d' rùgadh nan d*àraich, 

Nan a ghinneadh mac armiiinn, 
Perfa dhuine thug bàr ort, 

Nuair a ghlaca tù 'n fpainteach, 
Chruaìdh chùranta laidair, 

Sa chuirre tti failte air do chambo* 
Sa chuirre, &c. 

Gad thigidh fir fuinnaìrt, 

Clann loin o 'n rùtadh, 
Clann Chammeron nach diultadh, 

Le *m boghachaibh cul bhuidh, 
'S le faigh'te gufiubhlach, 

Bhi gach bonaid ri umhlachd gam luaidWko 
Bhi^ach, &c, 

Ga bu dumhail am feachd iad, 

'S Ìad <TÌunn air aon aiche, 
*S mo ghradh a theachd feachad, 

Bu leat urram gach maìfea, 
Mac Mhoire chuir dreach ort-; 

'S mairg mathair ga mac u, 
Nti muimmeadh rinn 't àltrum, 

Na chunnairc cur feachad na 'h uir ort. 
Nachunnairc, &c. 

Gur mis th* air mo fgàrradh, 

Mun chuirt th' alg gàllaibh, 
Odha Ruaraidh na leanaibh, 

Dàlta dileas mo fhean-athair ; 
Bha u 'n cairdeas mhic Càlean, ' 

San Riogh bho no pannaidh, 
Bha gu cialladaich càrroidach ainamaiL 

t'ha gu, Szc, 


i: 235 3 

, O R A N le Inghin Alaftair rumgh (h Mac Leod, 


CHA f ùrd codail, 
Rùns air maignadh^ 
Mo fliuil frafach, 

Gun furd mac-nuis, \ 

So chùirt a chleachd mi ; ' ^ 

Sgeul ùr ait ri eifdeàchd. ' ? 

'S trom an cùtrom ^o dhrùidh^ ^ 1 ■ 

D'^fhagmo chùiflain an lùs, 
Stiic fnigh mo fhuil, 

A tuitam gu dlù ; i 

Chail mi uichair mo chuil : 

Ann a cuideaehd lùchd chiul^ 
Cha d' theid mi. ; ; ] 

Mo neart 's mo throir, 

Fo thafgidh bhord, 
Sar mhac mhic Leod, 

IMan brattach froil, 
Bò phailt ma'n or, •' ^ 

Bu b bhìnn-caifmachd fgeoìì I 
Aig lùchd aftah-, , i 

Is ceol na h earain. 

Co neach ga'n eol, '; 

Fear t f hafain beo, 
Am blafachd beoil, 

/S am maifeadh neoil, 
An gaifgidh glois, 

An ceart fan coir ; 
€ùn aii-cais na fcleò fenidhe* 

C 236 ] 

Dh' f halabh mo folas, 

Marbh mo leodach, . 
Caloma crotha,, 

Meanaipnach rò ghlic^ 
Dhearbh ino fgeoilfa, 

Seanachais eolais ; 
Gun chearb folara, 

Dealbhach rò-ghlan 't eagaifg:* 

An 'treas la do*n mhaìrt, 

Dh' fhalabh m'aighir gu brathy 
. Bi fùd faighaid ma chraidh, 

Bhi ag amharc do bhais, 
A ghnuis Jathafach ailt ;, 

A dheagh mhic rathail, 
An armùìn eachdach. 

Mac Rua^'ridh reach rnhoir, 

Uairich bheachdai], 
Bo bhuaidh leatfa, 

Duùlchas farfmg, 
Snuaidh ghlaine pearfa ; 

Cruadail 's fmachd gun e a coire 
Uaìl' i*s aìtia, 

Sann uaite gu faite, 
Rj uair ceariis, * 

Fuafgladh focail ; 
Gun ghruam gu lafan ; 

Gu fuarce fnaifte reafante* 
Fo bhùird an ciftidh, 

Chaìdh grùnt a ghhocais^ 
Fear fuidheanach mifail, 

Cùilaniach gibhtio), 



l 237 ì 

^n rabh clù gun brifidri ; 


Gnùìsna glainne, 

Chùii'adh f ùnt air fearibh, 
Air each crùidheach ceannard, 

'S lànn ùr thanna ort, 
Am brart dhluth dhaingin : 

Air cùll nan ciaunn-f halt teùd-bhuiclà». 
Siomadh fear ain ncil, 

Is aoidh is lùchd eallaidh, 
Bheir turnnnis tammuì, 

Air crùintidh mhalairt, 
Aìr iùl ^s air ainne^ 

Bo chlùidh gun athris bhrtug 1* 


B tù usìthamh charid; 

Ri* am tighean gii bhallj ... 

Oil dicn aig fearabh, 

Gun fìrì gun charraid, 
'S bò mhian leat mar-ruit, 

Luchd infidh air annais fgèùladh^ 
Bu iric acidh chaij^dean, 

Gùd dhùnn adhmhcir, 
Suilnhair silteach, 

Cuihii^mhoir ftstoil, 
Gun bhuirb gun ardan : 

Gun duiit air mhàl nan deirceacli* 
Thù a fhliorhd olaghair, 

Bo mhoir moraghail, 
Na feol corabliean, 

'S na corn gorm-ghlas^ 

- ■ Na 

t 2i8 1 

Na ceol orglsain,' 

^S na feod bo bhorb rì eigean, 
Blia l^ath do t^ ihloinidh^ 

Ri ilol choila, 
Na cife tromadh, 

'S na pios foiller, 
Bho choigaibh Coiniieachd, 

Eò hon-mhor do luìngas breid-gheal. 
Sioniadh gar dalta, 

Is mnai bhas-bhuailt, 
Ri ia taifgidh, 

€ha 'n ath aitis, 
Do 'd chairdinn t f haicfin. 

Fò chlàr gkifde, 
Mu thrualdh chreach an teug Cixm, 

Inghinn Sheìmais na CFÒnn, 

Bean cheilidhghlann ùr, 
Thùg ì ceud ghradh ga rùnn, 

Bu mhor sl' ùì' oabhar ri fùnt, 
Nuair a fliealadh i 'n ghnuis a ceilidh, 

Si f hras nach cuinn, 

A thainig as ur, 
A t Ihraichd air feoil, 

Sa bhrife air ftùìre, 
*S air caìrt mhaith iùil, 

Sar taichea chùil ; 
'S aii- chaidraibh cùil, 

Bhiodh again ad tùr-eabhin, 
'S mor an iimtrain tha ùain, 

Air a duinadh 's an uaigh, 
Air cuinneadh is air buaidh 1 

Air curam 's air 'n ùail ; 

C 239 i 

Sàr fuffradh gùn ghruaìm j 
'S f ad air choimhne na thuair mi feìn dheitk. 

O R A N do Inighin fir Gheamboill 


MOCH aìr maidin 's mi lann arfnaìl, 
Tha mi 'g achdain m' iundrain, 
An aite cadail air mo leapadh, 
, Carachadh 's tuinta, 
Nan faithin ceid gun reachan graid, 

Am ftill gun ftad gun aon-tamh, 
\ dhios aite am fiofrach càch, 

Gu bheil mo ghraidfa n Gheambail. 
S ga fad air chuairt mi 's tamail b' fhuaini, 

An aifling bhuan fo dhuifg mi, 
J bhi agaiìi ann am ghlaicibh., 

Bhean bhon tlachdar fugradh, 
i dhaindeoin buinnig *s fada m' fhurach^ 

Ann n iumal dùcha, 
) choin a chial gum be mo mhian, 

Bhi an dhuidh a trial gad tuillgh. 

"ùinfaidh theid mi nuair a dh'eiris, 
Mi gu h eatrom funtach, 
ach cèim do'n t ihhthidh dol ad rithìch, 
Bi mo croidhe fùgach, 
[u mhian bhi geart-uair air bheag cadail, 
Aim ud chaidribh greannar, 
b dhuil gan chleth le dùrachd mhaith, 
Gu^- h'e mo bheatha teann ort.. 


[ 240 } 


Ach oigh na malfe a's or-bui falt, 

'S do ghruidh air dhreach an neonain, 
Tha eidigh grìnn mu bheul do chìiin, 

Stu beul bho m binn d thig oran, 
Korg tana càoin foM mhaia chaol, 

'S do mheall t iliuil mhion ga feola, 
^Sin teirc tha 'd t eudan ghreas gu h'eug nji, 

Mar tabhair cleir domh coir ort, - 

Gun choìr air fheatain oigh na feile, 

Gres mì fein gu ann lamh, 
Thuair u a ìc.::- buaigh bho dhearmid, 

Tha cur ciad an geall ort, 
Ciochin geala arv uchd meallidh, 

Mian gach fear aan feaUtain, ■ . 

Do chionn fallaich h' air mo mhealadh, 

'S e na eallach throm orni. 
Tha ruin na fear fo d' ghuin am falachj, 

Seang chorp fallain lcun.^'ach, 
,SHs mar eala cneas mar chanach, 

Bhc chion tammil m'iuil ort, 
Bho cul do chinn gu fail do bhuinn, 

Stu damhfa grmn air urliH', 
Mi bhi tarìbh 's gun tu laithir, 

Gres gu lar mo t Ihugradh, 
Mo (hugradh air chèall 's dul, ruit mar bhean, 

Oigh na chiabh glann faineach, ? 

T'a^n bhiiollach geal trom-cheft nan fear, 

'S uafail an t'ion ban Riogh, 
Tha feirc i's beufan tlachd 's cèatibh, 

Mar ra cheile fas riut, 
Do ghaol gach lo fo rinn mu leòin, 

Cho mor s nach th'eòl domh àribh. 


t 241 3 

Cha neol do aribhtrian do' t'ailichd, 

Gus don bhas gun geil mi, 
Cealidh cluitach beufach muirnich, 

Ceadfear ur tha n deìdh ort ; 
Biodh aìrnin bruìt aig pairt do'a cuinntaghj 

Gach la ga'n duìlt u coimtmeas, 
Biodh flaìnt as ur le failte cùil, 

Aig neach dheo lùb fan roin ort. 

ORAN mu'irta Ghlinn Comhann, leìs a Bhari 


MILE marbha:fg air 'n t' fhaolghail, 
Tha e càrach mar chaochladh nan f ton;; 
Ninach gùidheadh mìdfhaotiìi, 

Mar na fruthaibh ag aomadh à nìòs ; 
Si chneamh fein thar gach aòbhar, 

Bhis gach duine ga chaoneadh 's e tinn, 
Breith mhic famhain air foidhin, 

Teachd a ghleachd rinn a thaobh cul, ar cina. 

ARiogh fheartich na greina, 

Tha 'n cathair na feileadh dean fìth, ' 
Ri c!ann an fhir a'bha ceàtach, 

Nach bu cholltach ri fèileadii fìr chrion ; 
Nuair thogda leat brattach, 

Crainn chaoia fraoch daitè agus,picìb, 
Bhi rahna gaoil le fuàim bhàs, 

Caoidhlaoch nan arm fgaiteach fan flrl. 

VoL, L X, IJÌ. 



Gun faobh aignie diiìne-uafail, 

Aig a bhaiìe agus uaith anu ad choir, 
Cha bu gheura gun tùigfe, 

Bha fu' bheul bu neimh thùiteamach gloir, 
Ceann na ceille 's na cùideachd, 

Rinn na h* eacorach cùfpair do t'fheoil, 
Cha b'e'm breugair a mhurtadh, 

Aig luchd fhecdidh nam plùicm air ftòl. 
Ach duine mòr bu mhaith cumadh, 

Ba neimh fgàtheach an cùridh ghiomh, 
Bha raobh bar aig mac dùine ort, 

Ann an aiìleachd fan urigleadh cinn, 
^nn fa bhlar bu mhaith t'fhuireach, 

Ccfnadh Israch is ùram an uogh, 
Mo fgreid chraiteach a falachd, 

Bha *£ tigh chlaridh 'iii bigh fùran nam pios, 
B iad'no ^r-hradh na cuirpe gheala, 

Bb.a gu fiùghantach fearoii neimh chrion^^ 
Smciraig a chunnarc ar'n uaifrain, 

1301 tb bhinn a kichd fuatha gun dìon ; 
A'iTh nam bidh-maìd nar 'n armaibh, 

Mun do chrùirmeach an t'iliealg air an tìr^ 
t3un raobh còtachin dearga, 

Gun dòl tùilleadh dh'armalt an Riogh. 
Cha b'e cruadal an crìadh, 

Thug dhoibh buaritcachd air buidhinn mo rùn, 
Tilgidh luaiihe na cithaibh, 

SùJ a chùis a bha mi/liealbhach dhùinn ; 
Eidir uaiflain a's mliithaibh, 

Gun raobh bhuaidh ud rùìgh òrnn bho thùs 
Bulinn toifeac:h na flighe, 

Shiodh na lluaifdin fritholadh dhuinn, 


C 243 ] 


Cha bì fùd an f hùil fhilach, 

Bha ga taoinadh mun talamh fa ghleann, 
Sa Jiùghad ùmigh mar ghearran, 

Bha cùir fùdair na dheannuibh mar ceann i 
A Rìogh dhùlaich na'n aingliail, 

Gabhfa cùrum dar 'n anam a's fibh thall, 
Chaidh ar cùnntas an tànaidh, 

Le garbh dhùfgadh na malairt a bhanxij 
Thrùs do chinneadh ri cheile, 

Dheanuibh coinne 'nde ann fa'n dùnn, 
Cha d' aithrais ù fgema, 

Fhir a b'iiradh a reiteachd gach cuis ; 
Eitag dhaingin an fgeath ù, 

Sam baraiita tr^un air an cùl, 
Biodh la eile ga reiteach, 

'S mifa drùit ann a'n ciflè fa n'uùir. 
^^ IX. 
Gu bheil mifa fo mhùlad, 

Bhi *g amharc air gùnna air fteili, 
Sàr ghiomanaich ùllamh, 

Leis an c inneadh an f hùil ann fa bheisnn^ 
Ann a frìth nan damh mùllaich, 

Far an deantar libh munafg air feilg, 
Ga bu tric fibh gan rùfgadh, 

Cha d'iar fibh riamh cùntas ham bein, 
Cha bu fgàthairin gealltach, 

Bhiodh a miaiiheagh -an gaifgaidli gach la^. 
Tha fa 'n eilan nan cadal, 

Nach duifg gù la faichdear am brà ; 
Luchd dhireadh na'n Eitbheann, 

Le Guilbharin gleufda air an laiinh, 
Slionar fear nach drinn eiridh, 

Bha na ghiomanach treun aìr a'h ear, 

X a m. 

. t 244 3 


Cha d'f biiair fibh riamh leigh, 

A leith^as na*n creuchd gun bhi flan^ 
C0II ra falafo'n leintìbh, 

Bha na fir bu mhor feile ri luchd dain • 
N;qm b'e comhrag na feinne, 

A bhig eidar fibh fein 's clanna gàll, 
Bhigh eoin nihollach an t'ihleibhe, 

A p;airilnn falach air creubhagan chaìch«, 
Slicnar fear tha toirt fcannail, 

Do'n Tighearn og th'air an fheronn fo thàll^ 
Eidir ceann locha Rainach, 

'S rùtha fhleite 's bùn gharai nam beann, 
Bha u t'f heichibh gle dhaingin, 

Far an eifdigh rid theanga 'n cainnte,, 
Mar ùrabal peacaig an taruing, 

'S mar ghsth reubhadh n,a n'arracK gu call, 
Lèam 'n fìuir far a claigin, 

Le muir fù.igh 's gun finn achainteach dho^ 
Dhalb na croinn 'sna buiU bhearte, 

Is leig finn uallach na flaite air a fgòad ; 
^S bochd 'n dufgadh fa mhadinn, 

Sp thuair finn gu grad a theachd oirnn, 
Ma gheibh finn uine ri fhaichdinn, 

Beir finn fuchda munfeach air a chl©* 


C 245 1- 

Marbh-Rann Uifdam a Bàile Bhem*- 


GUR geur an gath, gath an aoig, 
Nar taobh a dh' fholaich a ghuin^ , 
Nar dh' fhuadaich e uainn na fuinn, 
Sgeula *s crùaigh ri innfe 'n diugh/ 

Nar thugadh ar ceann priofail uainn^ ., 
_Gur mi fhortan cruaigh a thann, 
Cach a bhi tearnadh co chafs, 
Sa thearnadha chlachleis a orhleann, 

iif. " 

Am fìor ghaìfgìch aig dol fui licj 
Mum b' ìargainich ioniadh neach^ , 
Ssr chuirri a chaifgidh toir, 
'S nach cuirrjdh òb ob air ais.:. 

Duinne fcarteil tapai teomagh, 
Duinne feigheir ann 's gach beairt^ 
Labhradh an f hirinn le grunnd, 
^S cha bi 'n teanga leam 's leat. 
, V. . 

Gur mife chunairc an uair, 
Gum b' urramach do t ihnuagh 's ào ^ireaefep , 
Fear fearrail bu f hlathail gnius, - 
Amharc na sàl nach ro tais. 

Duinne fearrail a dh' f has cruaigh^ , 
Duinne 'n ro cruadaPs fmachd, 
Duinne 'n ro iochd agus truas, 
O^u fuafsla air fear na airc. f 

l 246 ] 


Duìnne 'h ro fmior agus fgoinn, 
Duinne nach ro foiil na bbeaclid, 
Nach buailidh a bhuille-chuìl, 
^S nach gleithidh mi-ruin do neach. 

Craobh a ruifgidh air gach taobh finn^ 
riraobh nach do shuilain a m.eas, 
Cha 'n f han ar luchd aoife beo, 
^S cha d' thig ar daoin og a ris. 

Sealladh mid a noife air Dia, 
^ cinntich a chrioch dhuinn m bàs^ 
E-UÌthidh mid an curfa rèith, 
'S iarradh mid mac De mar gheard.. 

O R A N kaidh no fucmdh. 

L u r N E A G. 
UoUhh irìag ilil 0, 

HoUhh iriag © ro thì^. 
Hoiìhh 5 iriag iUl o^ 

Smeorach ie clanH^. 
Ranuìl rrti. 

C'^UR a mire a fmecràch chreggach^, 
1 An deisJeini far cuach mo nidein;, 
T'fnolar bìgh dc ^m iannabh beaga, 
Sheinnii;! ceol air bàr gach bideino 

UoUbhj o^ &c.. 

£ 247 3 


Smeoracii mlfe do ehlanii DobhnBÌI^ 
Dream a dhitigh 's a leonadJi, 
^S chaidh mo chuir an riochd na Imeoraicli^ 
Gu bhi feinn 's a cur ri ceoi dhoibh. 
Holibh Of &c. 

Sa chraig guirm a thogadh mife^ 
An fgiorachd chaifteal bhuiribh iian cìiarp 
Tìr a ha daonan a cuir thairis, 
Le tuil bhainne meala 's fìon. 
HolM 0, &c. 

Sliochd nan leun fo 'n chaifteal tioram_^ 
^S bho eìllean lonan nan Gallan, 
Moch i's feafgar togbhar m" ìoìlach^ 
Sein gu bilich mihih, mealacb, 
Holihh 0, &c. 

Ha mi'^on ghùr rioghail Inachachp. 
^S ma' leun fhaodain a nead uafail, 
Ghinidh mi gun chol gun triiaiiìeadh, 
fuidh fgiathaibh Aillein niliic Ruairi. 
Holibh 0, &c. 

Xlinnidh glan gun ^^iù^ irj*: fmodanj. 
Gun fmàl, gun liu . ' iddan, 

'S iad gun ghimh, in 's odan^ 

^ trein aiii buil ar , ^ dan. 

mlihh 0, &c 

Cinnidh rìo^- 

^ r ' r ^-tachd^ 

A uiìre mhear j 
^S daolman i. ' ' 

[ ....^.Ji, 

Nach g.ib.i 



C 248 I 


Cinnidh mor gun tliofd gua fpàraH;, 
Suairce fiobhailt gun rapal, 
Goimhneil aitbnideil ri cairdin, . ^ 

Fuiltich faobharach ri n^bhaid. 
Holihh 0, Scc. 

Ranalaich nan or chrias tagach, 
Nan Jurach naji fgia is nan clogaid, . 
Heid a fios gu gunnach dagach, 
Na fir ghafta ihundach chogach. 
Holibh 0, &c. 

Siod no h aon daoine h air lii aire^ 
Nach dìanadh air plunndraine cromadh, 
Dheanadh ann fan araich gearradh, 
Cinn gan fcaradh cuirp gam pronadh, 
Ho-lihh 0, &c. 

Madain chèteìn m bàr gach badain^ 
Sgoileadh ciuil a ghloic mo ghuibin, 
*1S àluin mo thruiti'ach *s mo ghlagan, 
Stailcidh mo dha bhuinn air ftuiben» . 

Gur a mifecruit nan cnocan, 
Sein mo ledèin air gach bachdan, 
*S mo chearc fein 'na bheus air ftocain^ 
*S glan air glccan air gach ftacan. 
Holihh 0, &c. 

Crith-chiuil air ra' ugan ga bogadh^. 
^S mc. chom-tur uilje lan beidrigh, 
Tem eibhin am uch air fadagh, 
'S mi ai. fad gu dannfa air leagaiL 
lÌQÙhh Oy Sccp. 



C M9 1 

Nar chuirin geoichd aìr mo ghogan^ 
Sa thogain mo t fhailm air cregan, 
'S ann orm fein a bhigh an frogan, 
Ceol go thogail 's bròn g leagaii, 
Holibh 0, &c. 

Eoin bhuchalach bhreac na coiUe, 
Le 'n organaibh ordail mar ruìn, 
^S fiadag ghlan am beul gach coiHch, 
'S binn feid ghoill air gheugabh baircih. 
Holibh 0, &c. ^ - 

'S mife an t'eunan beg lem m fheadan, 
Maidin dhruic *m bar gach baidan, 
Sheinidh na puirt ghrinn gun fcreidan, 
'S ionbhuin m' fheadan feàgh gach lagaÌR. 
Holibh 0, &c. 

Cuir a miad fios feagar mionaich, 
Tofda nan cùirrinin clannach, 
Nan colg fcaitìch gaifte biorach, 
'S ra mhor fgil air cobhrag lannach. 
Holìbt} 0, Scc. 

Bho ha mi teannadh gu heirir, 
Ullachaim m* achdar gu cala, 
Tofda mhuideart ceann nan feilach, 
'S an flainte eiP ud triacli nan garrach,. 
Holibh 0, &c. 

Lion a fuas an ghlainne cheudna, 
Cuimhnìch e mid liaint n t Ihleibhtichj, 
Riodair òg gafla nach eirigh, 
Dol le fcairt t fhracdadh bheaftan» 
HQÌibh 0, &;c. 


[ 250 3 


Slainte larl Aiitrum toila priofail, 
^S r.a ha n Eirin chlaLnaibh JV^ilidh, 
Ha mo iheilligh batha m iotaidh, 
Chion gu bheil mo bheul lan miflein. 
Hollbh 0, &c. 

GrelTam gu finid gun floppa, 
Ach cha mhian leoni a bhi bachdach, 
Puirt chiuil na fmeoraiche dofaich, 
Toftam fior iheobhac na ceipich. 
Holìhh 0, &c. 

Togauiaid fìaìnte nan gleannàch, 
Fo chòthan nan bradan eareach, 
Bheìridh air bocanaibhpilHdh, 
Chab ghirigich iad air bealach. 
tiiiy^bb c, kc. 

Diolamid ^n tafdo feo barachd, 
I -; j '^ainte na fuir^^n glana, 
Fo diiuachan beann an trom gailinn, 
^S fo ghleann nothadh nan fonn fearrail. 
HoUbb 0, 8zc. 

Co n nabhaid n fm roibh a fhsafadh, 
'S cruaidh ruifg'-e na'n duirn gu flais rich, 
Laoich a fcathaidh cheann 's leafrach, 
Na fuin n t iheafrach ihunndach mhafich, 

L u I N E A G, 
Holìhh ìrìag o iHl o, 

Holibh iriag o ro tbi, 
Holibh iriag o ilil o, 

Smeorach le clann, 
Ranuil mi. 

I R A M 

C »5« 3 

Iram na ìruaigha, le liTachri M'Aula d$ 
Tighearn Affiiin. 


GUR thi uiram na truaidhe, 
So tha mife ann fa n' uairfa ga feinn, 
Gur e mhiadaich droch t ilmuaighorm, 

Sa laightaich a ghruag tharTno cheinn, 
A kithaid fcaraidh a thuar mi, 

Bhon la b'aithne dhom gluafaid leum thlon^ 
Ach fi fo 'eion fnimh 's cruaghe, 

Chuir faogle air uaichdar ri ra leinn. 
Gur bochd m' uairfgeul ri leaghbadh, 

Ga be dheanneadh ruim eafleachd an draifri, 
Ta ivio chroidhe ga reubadh, 

BhQ. n la cualadh mi fgealaidh do bhais, 
Gu bhel m' intinna bruita, 

Gur tric fnigh mo t ihuilin gu lar, 
Bho li fhailach an uìr u, 

Fhir bu lathghola gnuis an meafg chaick, 

Am meafg chaich bu tu chuitachd, 

Aàr mo ìaimhe cha bu fcruburra buird, 
Ànn tuìgfe fan reafan, 

Cha do dh'idrach mi fein ort ach clù % 
Ar;n an atruas ri dhaoine, 

Nuair a chidh tu baogh d ri'n cuii, 
Gur tu burain da'n tearrnaidii, 

Fiii ■ bu cumanta bla fealtin fuil. 
Suil bu Q-uirma nan dearcaig. 

Fo n aighi g'an ^^hafta dh-Js redh, 
' GruaÌJ ì dhea 'ig mai a cair. i h, 

Slios as gils na fao-.ìiii na pta ;, 


C »5'^ 3 

^eoìr 's gnnne a nì fgriobliadh, 

Littir bainn is glann fcriob od pheann gèur, 
ISJochd as tuirfach a ta m' inntin, 

Aìr thuis domh bhi ginfeadh do bheus, 
Beus a baiimimh ri fhaotain, 

A meafg chlainne nan daoine ann fa^n fhonfLf 
Le'd chiall cunnabhaltach t Ihocrach, 

Cha bu leir dhoibh aon lochd a bha tid Ghoìm j 
Thouil mu chrcàdh gu beachdaigh, 

Gnn n thighun air tais orn 1e fonn, 
Ceannort mole agus m' aighir, 

Fo na boidaibh na Uughi gu trom. 

Bhuain gun tug iad u a niofe, 

Gu là luan mo ihnil fikach go'd chaoidh, 
Gur e fual do chifte, 

Cais as cruaighe an f aibh Ttiìfe nan bi ; 
Ga bu chruaidh b' fheudar fhulang, 

Och mo cruadal mu bhuinnin dh'Om ghith, 
Mo cheol mol agus maighur, 

Fo na bordamh na luìdh air an iughe. 
VII. ^ 

Air an iugh ann fan t Iheapal, 

Ta tigh bu mhor cèift air an daimhe, 
'S tu nach treagidh am feafd iad, 

T fhaid ag f haidadh tu a teafragin flan ; 
^S bcchd luim^gàor do dhaoine uade, . 

'S iad mar chaorrach gùn buachaile air blàr, 
Ariodh ghaollach gabh truasruibh, 

Nios bho thug an teug bhuapu gun daiì, 
Dail cha n'earain a niofe, 

Ach bhi trial thuin do lioce mo mhione , 
Dol a dh^uinfaidh na carrach, 

A chuir cui'am an eallach 's a dhiom^ 


E 553 3 

'S beag mu fpeas dhiol a t fliaoghìle 

Naii croidaidh na daoine fìor, 
Sior ghubhlan a pheacdadh, 

Chofm fguirfadh le mafladh do chrioft, 
Ach o chrioft ata fo chathair, 

Air deaf-laimhe an athair gu buain, 
An duidh as (leir dhuit mo dhorran, 

'S mi an deigh cloithain an dorruisthortbhuamj 
Fhir thug maos as an ^phaid, 

Sa fcoiit na clair reth ga mhuir ruaidh, 
Fhir a chuimp mi fa dheaibh mi, 

Sì fo an Iram a t flican mi gu truaigh. 

iAn DuANAG ullìhh, le Bard mhìc Ileoin, 
chahan Irla Aroghaiel, 1569. 


TRIALFA mi le 'm dhuanaig ullibb^ 
Gu riogh Ghaigheaì, 
Fear aig am bi 'm baiUe Dobhil, 
Sonua, faibhir, 

Triach earraghael 's fear faiccin^ 

'S mothigh maitheas, 
Cailain larla fa chuidh, 
'S t H fìal flaitheas. 

Abhal ua(ìl, farfm, freibhich, 

Dan euaidh moladh, 
Craim a^ uridh dhas roibli thalibhi, 
Lan do thorigh. 
VoL. L r l^ 

. . i: 254 3 


SIieoì)hag 's naifle theid 's na neUibh, 

Crann thair chrannibh^ 
Mac rath thu chum Dia gu huUibh thu, 

Do 'n chliar eallaghan. 
Mar leobhan neartbhar, neibhnich ladir, 

An am tripfaid thu ; 
*S beg nach dechidh alb'aìr udbhal, 

Gus 'n do thefraig thu. 
An trath thrialfas Cailain larla, 

Sa t fhluaidh bunnidh, 
Cur far leis aìr fairg o challadh, 

Caibhlich uUibh. 

Loingeas leathin, laidir, luchdcr, 

Dealhbaichj, dianich, 
Is fleabhnidh flios dhol fan uaridh, 

Dar-chruaidh rabhach. 
Togar an fm na geal chroin chorrich, 

Suas le 'n ìonìbh ; 
'S iommid ball bhigh? tean ga dhianibh, 

An am dhoibh flieoligh. 

Deintir an fl:aoigh dirìch, duahch, 

Mu'n bhiaigh t fhoifich ; 
Togar na fhuil bhor le maifhe, 

Le fcoid-hn croilich. 
Deintir a chluas fan c^iich t Ihoiilìch, 

Dhol fan ihuarigh, 
'Mar fl:eyJ ro iaath, 's flruth gaiiirach, 

^S muir ga bualìgh. 


E ^55 y 


Liuthid laoich fulìngich, meanmnich, 

Dorn-gheal, treibhich, 
A dhimrigh lub air a h àlich, 

Soicrich, ihèitrich.| 

An deo t Ihluaigh lìonbhor foi lann armibh, 

O 'm barcibh reibhra, 
Air a dheflaibh daonan ne»irt nan guibhnicbj^. 

Aiff riop-h Aiba. 

. xin. 

Le laoigh a chearteais, * nar a b egin* 

Le cruaidh-choggidh, 
Bhuithin fhibh buaigh 's ha fliibh oirghcri%, , 

'S huair fibh toflich. 

Nm aìnnigh ghoibhfà bhur cairden, . 

Ga farfìng m eolas, 
Ach 's ro chintich leat gun erigb^ 

Mac LcoidLeoghis. 
Fuil rahic Intofich gu hullibh j - 

Feachd mhic Immigh ; • 
'S mairg air 'n leggidh iad am builiin'^i 

An am lana immirt.: 

Clann a leoin gu laidir lion bhir, 

O 'n tir mhuillich, 
An dreamtriig buaidh an 's ga<:h bcalHch^:^. 

Is 'b fhearr fuirrich. 

Brollich chlann Doibhnil ort a feathibh, , 

Dan cliu buaigL iarich, 
Uaifìin Infegall gu coibhlian, 

Fir gun f liàiliri. 


l 2s6 1 


Fbuaiì' tlm fqd fo*n Riogh 's gum bairjgh^ 

Bhi 'd ard cheannart, 
Air feiridh alba, 's bhi t ard bhrithibh, 

Neithe 's an na ma. 

Ata thu a tard-fhear coibhid agus glethidfej 

Air a chrich thali, 
Ranig, 's bhuadhich u air do naibhdin, 

'S fhuair thu fhichaint. 
Air ard choibhii:ligh na h alba, 

'S tu 's ftiJÌr uilhdh, 
©0 chQ mathni 'n d fhuarras an Iheannachas^ 

O Linn Uiiliam. 


Wallace, fìàth na^ii fearr gnn choimeas, 

Am meafg dhaone. 
Cailaìn na dheigh fin gun choimeas, 

An Tiarl Aoracb. 


©a ro bhor tìnbhigh,. t aiiim 's tonnair^ 

^S mo do ghliocca-s, 
Kein u bunn e Iteth na iirin;,„ 

Is an cheartais. 

Rtinnidir leat dlithidh ceart, 

Do iag 's do laidir, 
Beannichd gach aoin duine ad cliudichd, 

Ghall as ghaigheal. 

An Tathair cuidhachach do *d ghletliiih^ 

'Sa mac fìrin ; 
An fpiorrrid naobh 'dhion do narigh, 

A Riogli Lochfinigh. 


r 257 2: 

Ni n d^f huaris do cho raath do dhuirrhi,- 

'S ni mo d* f hiar fas, 
A cheann na 'm fearr bu phailt curam*. 

Leat a thrialfain. 

Smeorich Clann Doibhnil, k laln M^Codriini 
IJìiìychinna Tuath, aliaSf lain M^Fheaixhair ^ 
mhìc lobhair, . 

L tr I N E A Ò7 

Holibh iriag ilil 0, 

Holibh iriag ro thi, 
Holibh irìag ilil 0, 

Simorach le clann Doibhnil rrà-^;. 


SMEORICH mis air air urlar phaibbil> 
Crubagh ann an dufal caddd, 
Gun deorichd a theid nas faidde ; 
Truimmid mo bhroin thoirleim maigne= . 
Hdibh 0, &c. . 

Smeorich mis re mullich beìnnCp , 
Ghaibhric grein a s fpeirin foillairj, . 
Thig mi flolda clioir na coille, 
Bio;h mi beo aìr treodas eille, . 
Holibh Qy &c., 

Smeorich mìs air bhar gach biddaioj 
Dianibh mu^rn ri druic na maidne, 
Buala mo cìiliath-ludh air m' fheddan, 
Sheiu n mo chiuil gun fmùr gun fmoddan^ 
Hdihh 0, k%. 

L ^58 1 


Ma mholas gach fearr a thir feiiip 
CUod a rìs nach meligh mìs i ; 
Tir nan curiidh, tir nan cliar ; 
An tir bhracbar, fhialidh, mhifoiL 
HoHbf) 0, Sac. 

An tir nach caol ri cois na mara, 
An tir ghaolicii, chaoibhich, channich 
An tir laoghach, nanich, mheannich, 
Tir an arain, bhainnich, mhealicka. 
Holibh 0, &ie. 

An tir riabhicb.. ghreanich dhaite y, 
An tir dhianich, fhiarich, fhafgach ; 
An tir lianich*, ghiaghìcrb, làchach, 
'N tir 'm bi biagh giin mhiaigh air taccaco. 
Holibh 0, ^c 

VII. , 
An tir chrGÌdch f , eGrnach, dhaite ; 
An tir bheaghich, chluanich, ghartich ; 
An tir chFnachich, fguabich, dhaifich ; 
Dlu ri cuan, gun fhuachd ri fneichda> 
Hplibl? 5, &c^ 

^S i 'h tir f^abhach tir a mhachair) 
Tir nan dithean, migich, daite ; 
An lir lairich, oigeach, mhairticb, 
Tir an aigh gu brach nach gaifìr. 
Hom 0, &c. 

An tir ^s boiche ta re fh'aiccin ; 
^M hifìr oig an coibhdich dreichoil 5 
p.iilc na *»leir le or na marhair ; 
Sprcigh air moimich ; oir air chlachan. 

fiolibh c, kc. K. 

l m T 

An cloigh chothan mìre ruga, 
^N ah'd an h unnair h uair mi toggail r 
Fraoirc a chuain aaibhrich rbiìinìrh, 
Nan ftuaigh giianich^ cluainich cluichich,. 
HoUbh 0, &c. 

Meafg chlann l^oibhnil thuair mi makrom^- 
Buighin nart leoil 's nan Iroil daite, 
Nan long luath air chuaintibh farfing, 
Aittim nach ciuin Tuifgidhghlaf4ann.._ 
^olìbh o^ &c. 

Na fir eoiach, ftoilde, ftaidoil, 
Bha 's an chonftridh ftroicich, fcaitich, 
Fir gun bhron, gun leoin gua aii ineal^ 
Leannigh toir as toir a chaifge. 
Hoiihh 0, &c, 

Buigheanmo ghaoiì nach feoin caitteinj^, 
Buìghìn nach gann greann fan ath-ftri ; 
Bhuighin faintich nam bhi acca, 
Ruifgidh lann fo t fhranrich bhrattichfi, 
Holibh 0, &c. 

: XIV. 

Bhuighin uahch nuajr na caifmichd, 
Leannidh ruaig gun hiaidh air gealtichdj, 
Cinn as guaihn cruaidh gan fpeaUidh, 
Edich ruaidh le fuaim ga ftraiccadh. 
Holibh 0, &c, 

Bhuigbin rioghail, 'sfir-ghlan, alladh^, 
Bhuighin gun fhiobhj 's iotadh fai? orr,: 
Bhuighin gun fca 'm blar na'n deannol^.. 
I'oinnidh, naracb laidir fearroiL 
Holibh 0, &c. 

C 260 j 


Blluighin m^or fam por nach troichùil/ 
Dh' fhas gu meamnich, deallabhich toirtoil, 
Fearroil fo'n airm, 's meirg da nochda, 
^i uchd ftoirm nach lèaHnaboil. collas., 
Holibh 0, &c. 


Suighe mid mu'n bhord, ftoilde, bèichdoìly. 
An t Ihuil ian dorn nach oil amach i, 
^Slaint* fhir Sheumis dheo thin dachaidh, 
Aoin mha de mar fgeth do'd pherfm- 

Lui N E AG; 
Bolìbh iriag itil 0, 

Hoiibh iriag ro tbi, ' 
Holibh iriag ilil 0, 

Smeoruch le clann Dobhnuilmì. 

ORAN le\ lain Lqm do mhòrar Ghleanngaradhi 


5(?< e mo chion an t og meamnach> 
O Bu fhair cheannart nan c«udan, 
Fhuaìr thu- urram fìr Alba, 

Le do dhearbh achd fhuin ghleufla^ 
Mac Muirre dhion t annaman, 

Ann 's gach aoija bhall *n deid u, 
^S nan reacbadh do mharbhadh, 

Gun airceas mhic De leat. 
AXair Mharcaieh nan fceud €ach,, 

Ur ghleuft air dheo Itmilj 

C 261 ] 

Le achdfhuaìn mhath flreine, 

'S do reir fin da ftiorap, 
Nuair a reachaddh tu Irim air, 

Cha bu reth dol id philidh, 
Spainntich gha^fte chruaìdh gheur orf^ 

'S bhigh ratreat mar a Ihirin. 
Beus do bheufabh a ghUnnich, 

Gun ro linn uraad eolach, 
Cha ghabidh tu girag, 

Naile phiìlidh tu 'n toirichdp 
Bigh an tiubhar ga lubadli, 

Marri fuidhi chinn ftoraich, ' > J 

Air a leigigh gu h eallabh, 

As na taibhadin corcaich» 
Ach Aineas oig ghhnnich, 

Cha neal fme umaid fuarach, 
Narg thogadh tu n iomai't, ""~^ 

Bu ghlan do chinnigh ri ghluafadp^ 
Gu bheil cuid dhui air leinne, 

Laibh an innein feo fuas uainDj, 
(Ceud connfmun gun ghiorag, 

Nach pilligh le fuatkas, 
pha n f huil bhoidach na prabair^ / ; 

: Na graigidh na tuaiti, 
Ach fuil an Lrl lolaich, 

Ata diragh ri d ghruaighibh, 
'lScair thu mhiii nan cathan, 

Thaobh t athar cuig uairrin, 
Dh' fhag fud cruadal a'd labkan,. 

Gus an claidheamh a bhualadh. 
M am bigh m.aoim aird do naìmhdin^, 

Gu'd champ mar bu mhinig^ 

C 262 3 

Gum blgh cuid dìu nan luidhe, 

'S gun an lamhan ri 'n llìonain, 
^S iad gun cblaigin gun chluaifin^ 

Ach an uaircin 1 i fileadh, 
^S cait an caiTan o 'n cruaichin, 

Le cruadal a ghlinnich. 
^S mor am muifig faji tra feo, 

Air mo ghragh do na fèiarrabh, 
Mu n tagridh fin chroideart, 

A bhi 'm poca mhic Caihn, . 
^S iuma uifge nach ladho, 

'S nòch leigidh claoidhire thairis^<. 
Asan duig u do chaffan, 

Gu coìffichd a dhaind eoin. 
Rud *s raoth orm mar churam, , 

Ann fan uair feo ra ^iftichd,. . 
Meid ardan mo chinnigh, 

'S Dia gan pilligh gu reite> 
Ajr bhur tighin gu faDain, 

Thugaibh airre gam fgeulfa^ 
A fhearr dhuibh dithift fan athunn, 

Nabhi gi-athun o cheile. 
Ainn-reite chlann Dobhnuill,. 

Luim 's neo-chonart a bheirt e, 
Gun do chuirrigh e orm gruaman, 

Cuig uairrin fmi m' chodal, 
^S ann a dh' eirigh iad cobhla, 

Leis a mhòr f hearr feo bh againn^ 
E fein 's onair ftiir Seumas, 

A bhi reir an aon aignidh. 
Gad bha onair fhir Seumas^ 

Dhuit fein mai' a ta'e. 


C a<3 3 

Bait leom larlachd Rx Fionnghal, 

A chluinntin mar b ail leom, 
Bheirin bleana dheth 'm fliaoghal, 

'S gach ni dh f liaodaiii a tharfuin, 
Chionn do choir a bhi fcriobhta, 

Folaibh nRigh gu dau failHn. 
Mar bhi clipich mo theanga, 

Dheanain feannachas aiu 'n cuairt dhuit^ 
Tha do ranndaichin farfuing, 
! A lub thaitnich a chruadail, 
Cha neìl rothach no barrach, 

No gallach no tuathach, 
Nach bu dleas a hhileatfa, 

Nàm caiimichd ina huairre. 
Gur a farfuing do ranntachd^ 

Agus teann fare cheile iad, 
Gu bheìle cuid dhiu gu chatach, 

Mu ruta na Eirin, 
'S Guid cile 'n Lochabar, 

-Mas a beachdai mo fgeulfa, 
'S bu cheud feard u iad agad, 

N nam tapadh nan geur lann. 
Mac Pharlain 's a chinnigh, 

Gur-leat fin an am tfheime, 
'S clann Donnachaigh a AbhaÌ, 

Go f raun o cheil iad, 
*S gur leat mac an Aba, 

Le aitim mhoìr raheadhraìch, 
S mac Laomain 's mac Lachlain, 

Nan glafs-lailna geura, . 
!^o ni taice na tabhachd, - 

Na ni fla dho air doimhin, 

C 264 ] 

Ma nìtir leat m* f hagail, 

Tha mi bait'm muir dhoibhin, 
Cha neil neach dheanagh m ea-coir, 

No Ihalltradh ceim ann am ghnothach^ 
Na^'h tu b f hurrain ga reitich . 

Theagh *s a dheirigh tu rotham. 
De cha 'n iarraUi mar bsrrunt, 

'N lathar barra na binigh. 
Ach tighearn og Ghlinnegaraigh, 

Mo chairad glan riobhach, 
'S geul 's mo tha mi gearran, 

^S th* orm mar anachdair chinntich, 
Gun do t irJiochd a bhi t' aite, 

Dh f hios an là theid ceann crioch ort 

M G I L L E A D H dutd Giar-dhl3tìi, 


CHA dirich mi bruadhach, 
'S cha fmbhail mi mointicli^ 
©h* fhailibh mo ghuth cinn, 

'S cha flieinn mi oran, 
•Cha chaiddil mi uair, 

O luain s;u domhnach, 

San Gilh dumh ciar-dhuth, 

Av tip-hin fo 'm uidh. 


Struadh nach romh mi, 

San gilii dhuth ciar-dhuth, 
An aodan na bemne, 

Fo ihìllidh nan fiontuin, 
An laggan beg fafaich, 

Na 'n aiteigm dìabhaÌB^ *S tni 

E *6s 3 

'S cha ghaibliain fear liath, 

'S ta- tip;hin fo'm uidh. 

Dh^oilin deoch-flainte, 

A ghUle dhuidh chear-dhuidh; 
Dh' i:ifge duth anloin, 

Cho dheonach 's ga b'fhion e, 
Gad ha mi gun fkras, 

Ha na fleoir teachd ga'm iar ruidh, 
'S cha ghaìbh mi fearliath, 

'S tu tighin fo'm uidh. 

Beibhin leomfa coir, 

Air a ghiile dhuth chiar-dhuth/ 
Fhetin ra phofadh, - 

Nan deonuiche Dia e, 
Rachuin leat do'n olaind, - ' ^ 

O choin bi mo mhian e, 
'S cha ghamh mì fear liath, 

'S tu tighinlo^muidh- 

Briodal beoil, 

Tha gradh na m bann og thu^ . '; 

Pciter.r Mon thu, 

'S an t ihaoidh nach foradh, 
'S thu feai-rail fearra-bhuillich, 

Seal agair air mointich ; 
'S cha ghaibh mi f£ar hath, 

'S tu tiehin fo'm uidh. 
'Sluainicli mo chaddal^ 

. O mhaddin diaciadain, 
'S bruaidieanach 'm aigre, 

Mar furtaich thu dhia orm, 
Mi 'n rair air dhrcch leabaidh, 

Cha 'n fhadda gu 'n liath nii, 

VoL. I. Z . - Saa 

E 266 ] 

A tighin fu'm uidh. 

S'an gilehduth ciar-dhuth, 


Mo ghilieadh dhuth bcighcach^ 

Ga gorach le cach thu, 
Dhianuin do phofadh, 

Gun deoin mo chairdin^ 
Shìuibhhnfè fadda leat, 

Feadh laganan is fafaich, 
San ghilleduth ciar-dhuth, 

A tighin fo'm uidh. 

Mo ghiUeduth laogach, 

'S neo raoghain leom t f hagaiì^ 
Na'm faiccin an cuidichd thu, 

Thaoghain roibh chach thu, 
CeW f haiccin 's coig mile, 

Air chint gur tu b'fhear lecm^ 
San giUedhuibh ciar-dhuth, 

A tighin fo'm uidh. 

O R A N le Inis m^c mhic M'Raonuil na Ceapaich, 


THU^AS ceìft ÒA mhnai ghaft, 
Is (rlan leachd 's a cul mar n tor, 
Camlubach bar bhachlach, 

Gruaidh dhaite deud fnaìte mar nos, 
Suil chorach mar chrifiol, 

Binnis thead ann m brit^.il a beoil, 
Adhai fliolais a'n comhfrì, 

C» ^s aiUe i no neofieiiì no n ros. 

C '^^i 1 


Tha do mhuinal mar chanach, 

Fairht' a t iabhai kn glaina cio n f hio^ 
Tha tuclid mar a n eaia, 

Tur gheala 's a m barinna flos, 
Tha do ihlis mar thuìnn mara, 

Nuair dheridh mor ghalleann na llaEij 
Ga bu dan e ri labhairt, 

Airn^aiil abhi marriut ma mhian* 
Cha raibh ort cron cumadb, 

Ri t amharc bho'd bhullash gud bhonn^ 
Dhàs u d fcail raimh n' chruinne, " ^ 

Reir natar chum urram thoirt ornn, 
Dheug ainneal chiùn thaitneach, 

Grinne ghafì:a binn bhlafla gutli beoil^ 
Leis a ghaoil thann ma pherfa, 

Na fmùinich cùr as domh na fmo, 
Caite facdas duit coimeas, 

Dheug f holas 's geìle na ghrian, 
Cha d theid Diana ri faicinn, 

Ann a coltas ri d pherfa mar thrìan, 
Thaobh geimenachd cha d theid i, 

Co choimais ri geug na glan chiamh^ 
Air m fhocull 's tu ^s ceattaich, 

Chunnacdas le m leirfmnfa riabh. 
Tha ta cholitas ri Venus, . 

Philo cleth cha choimas ri m run, 
Fabhradh ghaft mo d leirfmn, 

Cho-arife ri feurinnean fo'n driùchd, 
Sniarachd fer bheir geill dhiat, 

Aig feodhas ta bheafabh 's ta chliù^ 
Thug ù dhachai le t eimachd, 

Gach aon chleachda bu leir dhaibh fa chuirte. 

2i 2 . VI. 

[ 2ÌS 3 


Slicfaid glilan 's ma cumadh, 

Deas chalap 's troìdh chuimar am broìg, 
Thugas gaciì dhuir o n urrith, ' 

A dh' fag mi m fcaile mar dhuine gun tr€oir| 
Ki bheil i friiol adho, 

Na chumas aon raldha mi beo, 
Gun an ti 's tha mi gairadh, 

Fhreaflsl orm^'s do'm ihabhal le gloir, 
Ach mo nidli ù mo dhibeairt, 

Dheas ribhiinn le n di*GÌnneadh mo chron) 
N diai dhomh dhuit ftriochda, 

Fo chife a's mi fmnde na m ghoin, 
Bhearinn miannan a Phibul, 

Ga bu leum le ceart fcribhan don toìr> 
Cuim gun glaife tu fith riam, 

Nach dianainn ach ibairt dli^a toìl. 
Mas a beg leat mur pheachda, 

Miad dùbhroin!! ma pherfann tus, 
*S farafì: mìfe a thal leat, 

'S rao chreathaig a charaldh fan uir, 
Ach""fclc ci-ill do ml^ìnai ghafia, 

Da n fheatgir dol dachai a nunn, 
Nach eil fcr a bheir gragh dhì, 

Nach ludhinn i bas da p-a chiurin. 
Air bhruaicli mo leaba, 

Chunnachdas fpailp amhnai Iheamh na fuidh, 
Nach tuig dobhrùinn mo phearfa, 

Ga do cih'fljaninn le pramh am luidh, 
Le faidhaitibh geur fcateach, 

tàiar dan cur traiile nam chri, 
Cha bheag an tus peachdai, 

Mo nittir n:o chafgei. t le mnai. 




Dh'fhag ù mife fo mhulad, 

'S tric ma ihuilin cruinneacha dheoifp 
Lagaich (okis ma leirfìnn, 

Chloidh ma pherfa le eigeanntas mh^rp . 
^annib fpailpa mhnai mhindearg, 

A chumadh le britoil mi beO;, 
Eheiradh cail agus lùs dom.h, 

Gad bhidhig;h ma Ihuihn fo fcleo. 

. . V- 

Caìte n d amh.ùrc i fcathan, 

Euinn fala thug bart ort fo'n ghrein^ 
Thaobh geileid a's ailleachd, 

Chlte failas ta dhealradh fa n fpeur^ 
Ceifte a thugas fo 's naird dhùit, 

Bidh e m'aire gu la thig an i'eugj, 
'S mo leigas tu bas tìÌ, 

'S^mairg fer eìle a bheir gragh dhuis am dheadb.: 

-ORAN le Alaftair og Mac flr Ard-nabighg. 
JlrfQnn^ Marai Inghinn Decrfa 

Derì ral dal derì re de rldil dari;) 
Dt ridìl dan dan-, 


I^ U^M ^b ait liùm bhi laimh riùt, 
v^ ■ - A Mharai n inghinn Decrfap 

Deri ral dal, &c. 
Tha gliqcas is naira, 

Ann Marai inghinn Deorfa ; 
Deri ral dal, &c. 

Z-..3 .. Gmk' 


Guth do clìinn 's taitneach linn^ 

'S ait hum f hein beo ù, 
Suairc u le folas, 

Tha u caoin ceolnihor^ 
B*^ ait le'm chluais, 

Caifraeachd uait, 
'S leat gach buaìdh orain, 

Gu'm 'b fhearr lium na milltm^ 
Gu'm bithean 'flu coìrda. 
'S mor tha ga'm dhùrachd, 

Ga'd chùl bùi' glan bòighach, 
Deri ral dal, &c. 
Gur tlachmhor 's gur mùint u, 

Nam rùfgaidh a'd fheomar, 
Deri rai dal, &:c. 
'S grinn do 'b mhèur, 

'S binn do theud ; 
^S maith thig beus mor leat^ 

B' ait leat na'd choir e^ 
Gabhail mifìc is crònan, 

'S glan do chom, 
^Staitneach 't fhonn, 

Ann fgach ponc eolais, 
Gu bheil mi gle chinnteach,. 

Gu'm mo fhìnta hum pog uait» 
KTam eir'ìdh fa mhaduinn. 

Gu mo taitneach ìium 't eifdacfet, 
Deri ral dal, &c. 
Do bheis is do thribul, 

Gufgioblata gleufda, 
Deri rai dal, &c. 
Sìd ìad fuas ri do chluaJs,. 

Siad gu luath leumnach^, 


C 271 3 • 

An countar fa'n teanar, 

Gii mo i>iLinntach le cheils ìad^ 
^S iad gtin mheang, 

'S iad gun flrann, 
'S iad gun cham gleufaìgh, 

'S ann liùmfa bu chinnteach^ 
Gach mific ga fhèinn leat. 

Gur binn ìium do chomhra^ 

Na fmeorach na geiiga, 
Deri ral dal, &c. 
*S tu dheanigh mo leitheas, 

Ga do luigheann fo chreuchdari^ 
Deriral dal, kc, 
*Smaith mo bheachd, 

^'ach bu flàd ; 
Liùm gu ceart ceile, 

'S mi bhi as t* eagais, 
Air na puirt eile, 

^Smor an tlachd^ 
H'a-ir mo rùn, 

Nach labhair durd breuga^. 
Gun deaninn leat fùgradh, 

Cho muinte fa gh'fheatuinn^ 

Gur ceanalt 's gur grìdail, 
An ceile th' aig Deors, 
Deri ral dal, &c. 

Nin deana fi eud r^, 

Air fga ftrerp na 'rn ban oga ^. 
Deri ral dal, 8cc, 
Chaoin gheal dhònn, 

'S caomhail fònn ^ 
Urlar lòm comhrart, 

Cha tuite trom bhron ort^^ 


C ^72 3 

Tb' gar leat folas, - 

Teud chaol ìàg, 
GleDfd gun flad, 

Meur ga ceart ceolmlìbr, 
Gur binnì le'm chluais u, 

Na chuach is ia fmeorach. 
, Vi. 
Oa cionaha comhra, 

'ò neimh loadaìl a cùram, 
Deri ral dal, &:c. 
Ni 'n deanadh fi iarraidh, 

Each na dioloit ga giùnlan,^, 
Deri ral clal, ^c. . 
Cha lùigh fuachd, 

Air a (nnagh ; 
Ri la fuar fùnntail, 

Cha chaochail i grùnnd ris, 
Ga do bhcgh i leith rù fte, 

Tlachd na gnioinh, 
Mais na fiomh, 

^S i gu fior chiurtail, 
^S.mairg chithe ga fEOÌadh, 

I 'n crooraibii au ùrjaigh. 

Thuilìeadh h gach foairchdais,^ 

Tha bn^idh urt 'n comhnaedhj . 
r;eri tal d?l, '&c. 
Ni bheii ù cho cottail, 

'S gu'n dochainn u 'm bòrd e, 
Deri ral dal, Sic. 

Tha ÌJ faor, 
Gim bhi da-'r, 

Ch« 'n ciì gacl prois crrs^ 
'S beag a -ciul conmdukh, 

Gu cumaì! an orda, 
Cha 'n eiì biadh cha ^n eil deod^-^ 

Th^id na coip cciiihla;, Ch^ 

C 2,-3 3 

Cho ''n iarf aidh i liaradli^ 

Ach fiota agus roiaìd. 

Mo chaidh tii fuas, 

Thoirt rùaig a chinntaile^ 
Deri ral dai, &c. 
Bidh mifa fior ghuidheadh, 

U thi-'rhinn naM 't ^hlainte, 
Deri ral dal, Scc, 
Mas dol fuas, 

Dhuit air chuairt, 
Do'n taobh-tuadh n draflap 

'S fada liùm tha mi ; 
Gun chluinntìnn uait failte^ 

Tha mi trom, 
Ann mo chom, 

'S nacli h'eil 't fbònn lamh rulm^ 
Gu'n dfhag ù raid dheith, 

Oun mheothail gusi dànachd. 
Deri ral dal^ &c. 

do òhlr Eob'ionn CamroB. 
ie Dombuuil Bain bjrd. 

I 'HA mo chiabhan air frlafaidh, 
X Tha iad lìaih o chicnn fàda^ 
So l)]}l?aaa ghreis ti\ acheaid, 

Dh'f i^ag feannta mo leachda, 
Gun mo cheannart am thaicda^ 

Lium ìs biiadhnna gach feachdum, 
Blio P-Ji'uais ian air aifeap- 'n fhrain^bhiaain. 


E 274 3 


Gur beag mo chùìs aighear, 

^ ach olc truadh hbh mo gbabhail, 
Chaidh an tuadh Dhar a famhaich, 

Ceannart gàir an ihluaidh chàtha, 
Ga mo chaifteal an claimh, 

Craobh bu iheÌEa do'n abheil, 
An leaba uaingnich na lùighidh fa tempuiL 

Tha mu crcidh na fpruthair, 

Tha mu gruaghin air dubhaidh, 
Bhc'n f huairadh faidh air ar buighin, - 

Air efann feihge na fubhail, 
Bti mhor an aim air ar puthair, 

Nuair a nochd am bread buigh ri crann dhulblì. 

^S mife ghaidagh a ghratean, 

Nach raibh fubhachas faibhair, 
Gun raibh dubhacas gear uain, 

Bu dofgach tofach u mhairt- dhuin, 
Sa n aim na Ihuibhal an t armun, 

Mar dieg ian gun f hairdal, 
Na *Jean a bhrathair, 

Ri cuideach an t allach a th' ann dHuin . 
Leoghùnn fuileachdach eachdach, 

Sunntach flaithafeach eibhinn, 
Sàr mharcrich na flèdd u, 

Blar no carroid cha d'eifì u, 
Stu gu'n cùiridh bho cheiìe i^d, 

'S nach iaradh n reitea, 
Bu leat oncir na feinne, 

Dhearbh is chomhdaich u fein an *s gach ball e. 
Nuair a dh*eiridh do t fliluadh leat, 

Meinmnach aiganeach ùibreach, 




[ -^rs 3 

Fraochail fullteachail buaidhaii, 

Cha bu tilleadh bu dual dhuit, 
Bo chinn fina muM ghuailnùibh, 

Cha b'ann le giorag a ghluaifd iad, 
Dol an 'n iomairt an f liuathais, 

Naiìe chuirta leat ruaio; air do naimhdain* 


Oiche ardrainaich an toitail, 

Thilg a ghraifg ort mur fpott e, 
Bha na tighearnnin goirt dhea, 

rrom chreuchdeach fo lòtaibh, 
Bha duìc Atholl gu h'oìc dhuit, 

Cha raibh a chriodh aig a nochdagh, 
Guii a ghleidh u do phofta ga airi-toil. 

Ladha dofgach a mhighrais, 

Bha umid duine fo' mhicluidb, 
Do luchd muintar fo' mhighean, 

Aig tuàlas luchd mèruin ; 
Nach burran co-ftrith ribh, 

Nach gabhadh g i. dillin, 
Ri linn teaehd ud f heanis, 

r^ach bigh iad dillis 's gach th aim dhuit^ 
Ladha fm Shiramuir. 

Co b' ùrradh ga 't airrais, 

Sa 'n aird-niar dq na fearaibh, 
Dh' f liear do ftaoile \ do charriùm, 

lad ag iai'aidh gu t'fhearunn, 
Bha gach namhaid na charaid ; 

Thuair u reite mhtc Calean, 
Morair fimirtaigh na feang-each, 

Clia raibh feim doibh bhi lcanailt, 
Thug mac an Toifeach toirt 'h airis le tainpp dhuit.' 

Siomad buaidh bh' ort Ri ihaogha, 

Dol an laithair an lagha, Cka 

i: 27« ] 

Clia bu fgatbghalre claoghair, 

A chmr cùis air a h' adhairt ; 
Bhigh tii dsna ann a *n aidhai, 

Bha u ard ann a fradhai c, 
^N ceil 'n miocas fa 'm eochair deadh-chainte. 

Chuis bu chruaidh ga leanailtj 

Stit gu 'in fuafgla gach fparrag, 
Gu 'ra bi t' uairan aig baile^ 

Bhigh do thua ort mai' eallaich ; ' 
*S beag an cùrora roimh ainnis, 

Stu mar chùraing 's mar dhaingin, 
Dol air beula grich barra^, 

Cha ton;teadh dhìot ceallap' gun chàlltach. 

xn. " 

'S maith a mharrndi u 'n s aoghail, 

Tha acidh Dhia agii^ dhoi.i? crt, 
Cha bu ghnocas do dh' fhear 't aobhair, 

Teach le nichidiibh faone crt ; 
Teach ga n f hios ort cha 'n fhaoitigh, 

Cha bu 't ihugra do chaonnag, 
Bhi ga dùfgeadh gun aobhar, 

Bu tric fail agus faobh air do nahnhdean. 
*S oig a dhearbh u do ghaifgaidh, 

Fhir bii chuimhnich air tapadh, 
Kinn u feafi^irth giin fnafadh, 

Ann an aidhigh gach prafgan, 
Ehidh tùfa g'-ich m.mldin, 

Gach aonla a cuir òfdoibh, 
Cha leigeadh fiamh dhoibh cead codaiì na 

Nuair thainig ainneart fir ihaforin, 

Deidh Tliogh TearLich * a ghiacadh, 

Cfjarles Fir/L 

i: 277 ] 

Sa chuir gu bas ann an aigtieara, ^ 

Bha gacii Raighachd air fnafaidh ; 
Gheill AJbain le bagraidh, 

Liùbhairt arma fga n toirt feachaidh, 
Gun a ghearraidh biadh maidnc, 

'Sa-u^mo mhiofail na 'h Abraich fa nam fmo 


Nuair thainaig 'n dUoch ga aite, 

Oidhre a ehrùin r bh'air Tearlach, 
Sa chaid ù na lathair, 

P«.inn u umhlachd ga ghrafm, 
Dhoirt d® thlaimh a fgàbart, 

iliug e earroil ga ghairdaibh, 
Gun t- airm a ghabhail ad laimh bh'uait^ 

Thug e teiiiineas laiddr, 
Gu 'n raibh ù dìlell le phairiaibh n'am ain-neàrt, 

Sheas ucorr as tri bhana, 

Thuaìr u reite agus fith-chaint, 
Agus onair 's ^/u 'm b fhiach u, 

Bha 'n aini fein aig do honfgair, 
Air gach cnikùii ga'm feachinn, 

Gun :^a miannaji ga'n iaraidh, 
Nuaìr nach faitiieail. cach fgian fbn commanndae 

Cha raibh feaneJar <iice. 

i iiudir commais ?xr i^'de, 
AnH fa 'a V fl^ei.>baah i..o ghna lèat, 

t ,a-m Riathais no cabhadh, 
Na fxiùi.'jchaluh lathrach, 

Na rh-u'Qneacha ghaidheal^ 
Nach ;ìradh h'3r chach u, 

Naile ghubliaidh iad p^irt nd thoil chaime. 
Stigh an criodha do r-hucba, 

Too-au bha]lacha dùbailt:, 

VoL. I, Aa Cha 

- . E 27« 3 

Cha 'n acbd a dias na aon-dùine, 

Tigh na fa bhaìl na imùidraich^ 
Bean na leanaibh ga rufgadh, 

Mart ga fearra fo lùìdhin, 
U fein niar bhuachaìUe cùl orra, 

Aìg niead an eagail fa ^ncùram roimh'd cheann- 

Saigheal onnarach buaghaìl, 

An ceai] fan gliocas fan cruadal, 
Ann fgach mife mar bu duail duibh, 

Gun air gleachdar bhi u uachdar, 
Na neach nochdadh fin nuair fm duibh naidheas. 

Beart is meafa rinn t uaiflin, 

^S iad a iathair fa nuair fm. 
'N xleidh gach cliù gan 'd uair u, 

'S gur tu bùra ga fuafgla, 
Aig a bheile agus uaith, 

Do chorp prìofail gun truaillidh, 
!N'am bhi treabhailt na h' uaighach, 

Nach do nochdiad da fliuaicheantas teann ort. 

O R A N le te ga Leanan, 


THA ma chadal luanach, 
'S an uair feo cha naigh mì tafnh, 
Cumhnich air na thuaiflìnn, 

A gluais air maidin dimairt, 
Oie f hcar a chul dualach. 

'S nan chuacbaga tromma tla, 
Ga'd bhidh agsiii buaoile, 

Stu dh fhuaf2.1aiii a dh fhearabh chaich. 


[ ^^79 3 


Muluklh agus meudail, 

Bu reth luim feolladh o {hni]^ 
Mar atteil na greinCj 

'S i a geiridh moch maìdin dhruic;, 
Do bheul tsnna gle dhearg, 

Fo n eudan fguirme sùiì, 
'S gad bhi tu ad leinidb, 

^3 tu meabhnais ga fearibh u. 
Manam is mo rùn u, 

Se cuirtear na feile a bhann, 
Cas dhiridh na ftuchd u, 

Cem luthair air feagh nam beanp, 
Mheid fa thuig mi dhuigh dtiuit, 

Gan d fhaìge e mo fhuilin dall^ 
?S gan deanain leat kibadh, 

Gad dhuiltean ri mile gall, 
Am faca fibh nan cuala fibh, 

Am buachaile chrai mo chri, 
Buachaile nan cuachag, 

Cha b fhuaghach luim la nan òich^ 
Ma fe miad do fliuairceas, 

Thug uain u nach pil u rilt, 
Mo bheannach^ach uair dhuit, 

'S hoir buaidh mach gach aìte m bì. 
On thainig mi n tir feo, 

Air m intinn gun luaidh trom fprochcJp 
A cuimbnachigh na ghaigmi, 

Cha tamh dho m b^ille na port^ 
Oig fhear a chuil fhniomhain, 

Beul fiobhailt nach labhair iochd^ 
Gad bhitbin fo mlìighean, 

Gun innfm ghuit e lem thoiL 

Asia VI 

C 2Sa 3 


^S oommeleiiin n feann^uinnCp 

Luiclh gii teanii air n iloc, 
Fad na li ciclhche geamhricih, 

Cha tuindagh 's gum bigh na thoilp 
Luidh c gu diblidh, 

Sios na thionidh air n t fop, 
Gun tairnidh e (Iranncrach, 

^S gu teandagh e cul noig. 


Cum nach laibhrein caon ruit,- 

A ghaoii chacheilin fid ort^ 
Seann duinne cha taobh mi, 

Gad dh f heìd,adh cha n eirich moch^ 
Gad raibh aige caorachd, 

San daonnan da bhi gun toill, 
'S nar laubhradh e pramhail, 

Bu chraitach riiu chroidh m chorp, 
Mullidh is nio graidh u, 

Gur raithe gach oidhiqh ad dheigh^j 
Lamh ftuiradh a bhata, 

Ga fabhaladh as gach beud, 
Poiter 's tigh thaiine u, ^„ 

A phaithidh a meafg nan ceud, 
Cioiianach nan ard mhean, 

Cha fian a bhigh mac n f heidh. 

Efan ga freagradh* 


Tha fid air mo nìonaig, 

Gruaidh mhion-dearg 's mala chaol, 
Broliach agus ciochan, 

Uchd prìofal 's gille taobh. 


C i6t J 

Fhnuis a fhealas fiobbailt, 

Lion u miie led a ghaol, 
Thafalt mar n lion ort^ 

Gur lionnar iad thug dhuit gaol. 

A n inghin bui bheal dearg, 

A dheo bhean nach labhair fuairj 
Gar turfach ad dheidh mi, 

^S an raoir cha do chaidii uair, 
Ma fe brigh do fgeule, 

Gun deid u choilhdh nan cuach, 
Tha mintìnn air eiridh, 

'S dh f has medain codabh fan guai. 

O K AN ^Q dh Alaiiair Mac Cona.; 


AIR mo dhruim ^s mi 's tom f hallaich, 
'S beg mu Ihunt ris a bhan luaidh, 
Air an cùntair an taran mar loin. 
Fhir na gearra-ghruagidh duithidh, 
Tha mi deurach gad chughadh, 
O'n la reub u cuan flruthach nan rod. 
Cha raibh u graìdh *s chabu chuibhidhj. 
A buain bharneach air rugha, 
San a bha u 's do bhughm gòl. 
An toig aigeantach rioghoil^ 
Cliuridh 's gairt fo na miltin, 
Nar thoigte ieis piob as breid Hròl. 

A a 3 . T,. 

i;i - 

C 282 3 


Gun eiridti fid leifan, 
Fir ur agus fìeafgich, 
Ona badain-bheg phreas am bi n ceò, 
Leat bu mhian a bhi agad^ 
Clairah cùil a chin aifnich, 
Le faobhair cruaidh fgaiteach geur gorm. 
Cha bu tais 's cha bu tla u, 
Marceach fuas raidh n bhragada^ 
Air each aigintich ard nan cethir brog. 
Cha bu chiaogharadh truìd u, 
Dol an aoghidh an truppe, 
Ceim air naighort nan uchd be do nòìs, 
Cha raibh cronn ort ri aribh, 
Gad a fcriobhte air papair, 
Ach mheaid fa bha n ardain ad t fhroin. 
Stric mi fmu^aintin roibh lathadh, 
Nach dhiubhll u t athair, 
Sid a mheadaich droch dhath air rao-neoL 
Am fear lia bha *s an charraig^ 
Bul iaiuin raa bhaliibh, 
Faicidh Dia gum be m barranta floidÈ, 
Ach tha mo mhungin an crioft^ 
Gum bi latha ga dhiol fid, 
Man terig ào mhirbhulùn mor. 
Ach thuair mi fgeul a dhunchanan^ 
Bhrift Jeus air mo flieoiladh. 
Mo chreach leir nach raibh Alaflaìr beò. 


C 5^83 3 

^ XIV. -^ 
Agus firin bho n chlarfair^ 
Tin air tiram Port Phadrig, 
Cha drinn ni' intin fein failt ra cheòiL 
Soil luim fcappa fir ile, 
Agus uailin Chimire^ 
As cha b fhafaluim diol Ranuil oìg. 
Gu comhnidh Dìa na cinn fheona^ 
Dhaihbh am freaCdil na gaothidh, 
Aii fleafgairt beg caol na trl feoil^ 
San ghu t aongheas oig glinnich^ 
A ghaibh fogra thar lingidh, 
Struaidh gun roìfal da chinnidh ga choir. 
Agus mife o cKùil gàridh, 
Aig aibharc trupa fhir daidh, 
Cha be d commun mo graidhfe na fcreQÌdo 
^A riogh gur fhumma fonn aluin, 
Bha compante bràthreal, 
Thuit mu fcoufadh dhunabhairt gun deo^ 
Luchd chathadhr nan cuaintain, 
Rì lathadh ga f huairid, 
Gad a dheiiigh muìr fuas ri flaite bheoL 
Luchd bhuaiidh nan buillin, 
Nuair bu cruaidh air caich furT2cb, 
Nam bigh viachdarain bunnaltich oribb. 

O R A M 

C ^H 3 

O R A N Riniiidh h forfmr choìr an f/. 


CJIA be tuchan a chrattain, 
Seo dhuifg mì air madin, 
Ach bhi cumhnach fìr chabir na'n croic. 
Gu bheìl mintin co deachair, 
Rì fear fgith 's e n deigh aftir, 
Ehigh air mhi-gleus gun leaba ga choir, 

San air cùl chorradh chreachin, 
Sco dhuilt u dhomh lafadh, 
Air uiltacha cabrach na'n croic. 
Tha corr as ochd bliana deug, 
Bho'n chaiJh fin n carribh a cheie,. 
^S cha droin u riabh ea-coir bu bho* 
Bha 'n fpor bearnich geur tanna, 
Am beul fnaip air deo theannigh, 
Gada ghùilt u dhom aingel ri hord, 
Nan 'd tugadh tu aingel, 
Chùirrin cunnart air anam, 
Gad a chaillin ris gearran fa mhoid. 
Leig mi rith chrìcs m'o bhreachany, 
Gus n do ruiT^ sir rao chaifm, 
Mun cluinidh tu tartrich m > bhroig, 
Bhami gìealadh mar dheadin, 
Dol an aodhidh na gaothidh, 
Mun gaide tufraone dhith d' t iluxim 


t iS5 3 


Sar chuìrtair na maife, 
Chuir e liib air gu m fhaiccin, 
Ga bu dùchais bhi ii creach bhein an fheoir. 

Nuair thog u do cheann rium, 
Cha raìbh an trupe na frainge, 
Na churidh a deann ad gad choir. 

Gus n cluinn na gu n faic mi, 
Toill ur do dhecait, 
Bi mi t' iarruigh car feachduin na gh©, 
Bi mi gabhail do fgeule, 
Cru de n't iùl nan taobh h eid u, 
Mhic an fhir gam bi n teile cb. mhore 
Mhic an fhir a ni m bìàrean, 
'S gam bi n annail as curridh, 
'S tric a chuir mi do ^Àr\'i. fan ftoip, 
'S a chuid eile dcn chùinighj 
Dhol a chearaiach an f huidair, 
^S 2,um bi pairt dheth ga Ihuidhadh ri'm fnroin. 
Bu ta miofien nan uaiflin, 
^N raibh mifnich le cruadal, 
Air an d' f has na h airm ualich gun, fpors. 



286 3 

ORAN do Alaftair Ghlinngaradh le 
Inghinn Mhic Ranuil na Ceapach. 


ALASTAIR a glesnna garadh, 
Thog thu 'n diu gal air mo ihuihn, 
'S beag iùnadh mi bhi trom creuchdach, 

Quv tric gar reubadh as ur finn, 
'S dechdar dhomhfa bhi gun n' ofnidh;^' 

'S meud an dofgaidh th'air mo chairden, 
Gur tric an t eug oirn ag gearradh^ 
Tagha nan darag as airde. 

. . "■ 

ChaiU flnn lonnan agus comhìa, 

Sir Domhnuil, a mhac, is a bhrathaii', 
Ciod e 'm feim dhuinn bhi gt ghearan, 

Dhainn Mac Mhic Ailein fa bhlar^uain; 
ChaiU finn darag laidir liatjj-ghlas, 

Bha cunbhail dion air a chairdin, 
Capulcoiile bhar na giufaich, 

Seobhag ful-ghorm, luthmhor, laidir. 

Gh fhalbh ceann na ceille 's na comhairl^ 

Ann 's gach gnothach am bi curam, 
A ghaidh ihocair, iholta, thaitneach, 

Crcidhe fial farfuinn munn chunaidh ; 
Bu tu tagha nan far ghaifgeach, 

Mo ghuaJa tliaicfe 's mu ghiubhail, 
Smiorail, fearoil, foineamh, treabhach, 

Ceann feachda chaill Seumas Stuibhart. 
Na binuinn do chaich 's do ghoiil, 
.Nor ghirauch an loing a' maich, 


Z 287 3 

Cha reachidh i rìlì: air sail^ 

Gun 'n fhios gu de fath thuig i fteach, 
Ach nuair chunig fibh fa an trath fm, 

A bhi gàr fagal air faonthraigh, 
Bhrift nar crìodhachan le mulaid, 

'S ieair a bhùil cha raibh iibhfaoghghalach. 
Bu tu'n lafair dhearg da^n lofgadh, 

'S bu tu fgoilteadh iad gua failtìbh, 
Bu tu guala chuir a chatha, 

Bu tu^n laoch gun atha laimh, 
Bu tu'm bradan ann fan f hior uiig, 

Fior-eun as an eunluin 's airde^ 
Bu tu'n leomhan thar gach beothach, 

^S bu tu damh leathan na craice. 
Bu tu loch nach faoite thaomadh, 

-'S tu tobar faoiHdh na flainte, ^ 
'S tu beinn niomhais thar gach aonach, 

Bu tu chreag nach fhaoite thearnadh, 
Bu tu cloch mhullaich a chaifteii, 

Bu tu leac leathan na fraide, 
Bu tu leug ìothar nam buaghan, 

Bn tu cioch uafal an f haine. 
Bu tu'n t ìuthair as a choille, 

Bu tu'n darach daingean laidir,, 
Bu tu'n Guilean bu tu'n dreathaa, 

Bu tu'n t abhall molach blath mhor, 
Cha raib meur annad do'n chrithin, 

Cha raibh do dhlitheadh re fearna, 
Cha raibh do chairdeas rileamhain, 

Bu tu leannan nam ban aluinn. 
Bu tu ceiUdh na mnai priofoil, 

^S oil leom f hein gH dith a£ dras thi', 


l 2S8 3 

Ge d' Bacli ionnan dhomlifa is dhi-fe 

'S ^oirt a fhuair mi f heir mu caradh, 
H uile bean a bhìos gun cheile, 

Guidhidh i Mac De na aite, 
O 's e b'urrain d' i ga comhnadh, 

Anns gach leon a chuireadn cas uirr. 
Guidham do mhac bhi t aite, 

'S aibliarus an aiteas fa n curam, 
Alifcer a gleanna garadh, 

Thug thu 'n diu gal air mo fliuilin. 

Mac Griogoir a thuarudh. 


THA mulad, tha mulad;, 
Tha mulad gam lionadh, 
Tha mulad, bochd trudh orm, 

Nach dual damh chaoidh' dhireadh. 
Tha mulad, &c. 

Mu Mac Griogoir a Ruarudh, 
Ga'm bu dual bhi 'n glein-liobhuinn. 
Mu Mac Griogoir, &c. 
Ivlu Mac Griogoir na'm bratach, 
Dha 'mbu tartarach pioba. 
Mu Mac Griogoir, &:c. 
Ga'm bu fnuaitbeantas glubhas, 
Re bruthach ga dhireadh. 
Ga'm bu, kc. 

V. ' 
Crann caol ar dheadh locradh^ 
^S ite dhofach an f hir-eoin. 
Crann caol, hc. 

C 289 3 

Crann caol air dheadh ihaithedh, 
Cuid do dh* aighir mhic ri e ; 
Crann caol, &c. 

Ann an laimh dheadh mhich Mhuirich^ 
Ga chunbhail reidh direach. 
Ann an, &c. 

Ge do bhuil e mi ^m ba-laoch, 
Ga 11/ ghearan cha bhi mi. 
Ge do, «S:c. 

Ge do dhean iad orm ea-coir, 
A thi fein co ni dhioladh ? 
Ge do, &c. 

'S luchd a ghabhaii mo leith-fgeil^ 
Ann fan t flieapail fo ihios uam. 
'S luciid a, &c. 

Luchd a Iheafamh mo chorach, 
Is e mo leon am bi dhith orm. 
Luchd a, &c. 

Mo chomh-altan gaolach, 
Ann leabaichaoil 's an ceinn ifeal, 
Mo chomh-altan; &c. 
Ann an lein chaoil anairt, 
Gun bliannan gun fiod urr. 
An an, &c. 

^S nach d' iar fibh ga fualadh, 
Mnaieail uaifltì na tire. 
'S nach^ &c, 
VoL. I. Bb XV 

■ XV. 
Ort abheirinie comhairle, 
Na'n gabhadh tu dhiom i. 
Ort a, &c. 

Nuair a theid thu 'n tigh-ofda, 
Na h ol ann ach aon deoch. 
Nuair i, &c. 

Gabh do dhrama na d' iheafamh, 
Is bi freafdlach mu d' dhaoineadh. 
Gabh do^ &c. 

Na dean d-iuthadh mu d' Ihaitheach, 
Gabh an ladar no'n taoa^an. 
Gabh an, &c. 

Dean ^vn futhar do'n gheamhra, 
'S dean an fambra do'n fhaoilteach. 
Dean am, &c. 

Dean do leaba 's na cragaibh^ 
Is na caidil ach ea-trom, 
Dean do^ &c. 

Ge h aineamh an fheorag, 
Gheabhar feol ar a feadain. 
Ge h; &c. 

Ge h uafal an feabhag, 
Is tric a gabhar le faiU e. 
Geh, &c. 

Tha mufacf] iha rfiulaJ, 
Tha mulad gafn lionadh* 

O R A N 

C 292 3 

ORAN k — — — — ^gaìeaman. 


SI ciilladh mo ihngraidh/ 
Rii'n mo <!hultadh fan urir ib^ 
Si noig bhean 's deiie, 

Ghabh mi ceid moch diluàin dith, 
Ach nar miile do phifich, 

Gad roibh mife ann an gruaini ruit^ 
Bidh mi tamal ia thùrfa, 
Bho dhuik u Inim gluafaid. 

Si n lilli bha boìgheach, 

An oigh 's feair buaghln, 
Stu ùr rofe a gharaidh, 

As aile cuir fnuaidh ort, 
Cul clannach 's feair orduigh, 

Fiamh an oir airgach dual dheth, 
Aoghaidh narach chùin bhanail, 

Cail mhalia gun gruaraan. 
Suii chorrack ghorm mhothair, 

Ni na h oig fhir a buaradh, 
'S glan t f hir-fliuil ah' ìafadh, 

Le maifeadh ad ghruaighin, 
Beul 's binne ni maran, 

Fiamh gaire gach uair ort, 
Luitn a bait bhi gad phogadh, 

Na bki gol air fion uabhrach. 

Broliach mìngheal mar t ihneachd a, 
Thig o chreachin nan fuair-bheann^ 

Corp feang air dheo chuma, 
Dh fhas gu fiiranach fuairce, 

B b 2 Tha 

C 292 3 

Tha do t Hilios mar n canRacÌi, 

Na mar eal air na cuaintin, 
Caìapa cruin nach iar gartan, 

Shuìlidh iaiche gu h ualach, 
Strom mo chroidh air a ghuin leat, 

Cha mo chuiflin de hianach, 
Slion mhor buaghin 's i»aife, 

Ruidh bras roibhd fhuil uaifil, 
Dh fhais u foinni deas finealt, 

Soithimh fiobhaihe fuairce, 
Struadh nach roibh mi fìu pufta, 

Dheanin fugra ri'm ghruagaicht 

Bheirin greis leat aìr ihaileafg, 

Greis aig caradh do gruaige, 
Greis eile gad feogadh, 

Ann an fomar an uaigneas, 
Cait m bheil i fan tìr feo, 

Na ihinigh ri m luaidhfa, 
Gad a bhigh iad fo'm raoghan, 

Bu tu thaghan nan uaflen. 
Cha'n fhacas bean taogifg, 

N taobhfe do chruachan, 
Gad do tba iad do airimh, 

Se t alachd bheir buaidh orr, 
Cha mhiniflear fgiorachd, 

Gan ftriachda mo ghruagacli^ 
'S mor a feaunfa fear leomach, 

Chuiridh or ann ad chkiafabh. 

O R A N 

E 293 3 

O R A N Is lan Mac lan Mhie Aleciii do throu 
nii bain Eiggach. 


MARABHAISG air no iTinaian faibhairj. 
Nach gleadh an 'n ann c ìachd^ 
Tha mu (gluafin air fais boughair, 

Le gleodhair an càintagh, 
Nios bho chadhigh iad bho riaghoilt^ 

Leigum ftriann le n ainlea-s, 
'S tarnnidh mid gu aite dibhair^ 

Bho mhithlachd un caintigh. 
Nuair a thoifach iad ri tùrrach^ 

Gu n' uimragh air baindeac, 
Thuig iad a ghrois fìn rir umradh^ 

Be tulagìdh n' aighleas, 
Sann a tìn bha fcipidh dùragha, 

Nach duikaigh an n aireat, 
Bha droich charagh air n curcin, 

Breud na flurìcen caim orr. 
Sann a (in bha firram farram^ 

Chiris charris chainfigb, 
Thaiihdh gachneach u doi feachuJ^ 

Gum mo cloach le gleann e, 
Bbo chaidh iad gu tipa tapa, 

Mifg a phrafgan bhaindreachy 
Geoileach air mnaian nu tartrach, 

'S droch cleaclidadh fe dh uinfaidh., 
Dhuinfaidh iad bhi beara feaitach^r 

Lafonta le coinntin, 

B b 3 Gua 

t 294 3 

Gun aon te ri tebha'rt fnafagh, 

Siad fo bheairt cho comhngeas, 
Gad do charich Dia caill dreach^ 

Caon air afcaon theantagh, 
Mile marra bhaifg air a bhaidean, 

Thuig an tlachd air aunntlachd. 
Gha raibh crummach cha raibh calHch^ 

Cha raibh bean ga feanndachd, 
Cha raibh bean uaifil na calhn, 

Bean bhaltigh na baintreoich, 
Nach tug a mach na frimir freamir^ 

Sid an n eanguch aingolt, 
Fallis gach te air u mahdh, 

Bhu bhailurteach a fealtun. 
Nuair a ^s fguir iad do na th iongin^ 

Thìon iad air na tharmibh, [ 

Tharing te ghuidh cuigeal dìììrach, 

^Stabann niine gheal marachan, 
^g nach bu caolidh na fitigh, 

Sea gu libhaballchruinn, 
Deas a lcifgidh ann fo griofach^ 

Aig ro mhiad na flarrach. 
Nuair chunnig bean na cearHa, ' ' 

Lafur ann fin n aubhras, 
Chaidh doghirn air bhurbu 's air bhraifa^ 

Air chaifa 's air chonntrachd, 
^S mor gum bear du neach a feachnagh^ 

Na glachdagh fin n aim fin, / - 

R.uig i air cuailadh mor battagh, 

Scraig i ann fo cheann iad. 
Rinn iad a fiii feorfa fith chnint, 

(ijtricchd iad le cionn an fidh; 


c: 295 1 

l&h^ n anail ilos fo nlos, 

M'jv gbearrcin gniobh an galla crariii, 
^S beig an tainidh iad bhi Igith, 

Na fonnidh raiod na tallmrach, 
So luigliid cuiìe a bhear dhroch-chioridh, 

Le ionghÌQ na baina croig. 

O R A N le lan Mac AÌean Mhic lan Mhic 
Eughun^ ù!o Mhac Cluicas nuair a mhuldh air 
lan gii cumadh e ceann u n amule fuas ris^ 


MAPvR ARHAISG air an t ihaigil, 
'S raarig dame gabheal e mar leanaan^ 
Strioc ìeis a bhi daonan, 

Gu blaomonach umladh carrach^ 
-Fear ga tor e morran, 

Do floras do nigh 's tu ghearas, 
Bi gh màll air ga <:huinn fm, 

Faieiiuch e n cunnort n t an am* 


Na tnigidh tu mu nador, 

Fhir graidh cha neal u nad tarigh^ 
Scoltach pairt gad ghuilan, 

Ri ftuir f hear gun fail bheachd rodh mhatlì^ 
Bheir e corrum dhuibailt, 

Do an umpidh gun nuil gan anidh, 
'S ihorliiim gur t Ihoilc an doigh fni, 

'S iia daine coire a cumal failibli» 
Na faicigh tu mac cluicas, 

Cha n fhear fugradh mar mu bharal, 
Cha raibh eriabh cho gorrach, 

'S ^aa n earigh e oran na ellin, Gacf 

C 2S6 ] 

Gad cumanfa le'm bhriaribh, 

Suas fcealachd air tuata dannin, 
Nuar ghabadh niid ga comhni, 

'S eafan gu mor is mu bannach, 
Bha mi hiidh blàbhean, 

Mar lan faibhir na thearadh, 
^N commi^in na clarrfach, 

Thar m biodh luchd danidh teannal, 
Gun deamn f hion is Ruadhri, 

Duannagin beg do rannibh, 
'S dheoidh mid deoch brighor, 

A bear-hum na meaduch do bhannìch. 
Bha mi laidh na ftroine, 

Marr ri luchd eolais is ain-eol, 
Nuair chrunnichidh na gaghail, 

'S an doibh fm dheiligh gach ceannas, 
Shir lan is Shir Domhnoil, 

Sa Cornulear mor Mac Mhic Alean, 
Fear ehgh do m lucbd iaragh, 

Aliftar hadh Ghhnn a garadh. 
Nuair crunnachidh mid gurxampa, 

Leir ceann fhinnachin meanamnicha mearra^ 
Sin n commnin nach treagidh, 

'S bhiodh flathghunas ebhin air thaUibh, 
Gu faighun f hion lem ràphart, 

Pairt do n na bhiodh ann fan t fhearaig, 
Is thearidh tufa an n uair fin, 

Nach cummaidh tu luas ceann n amiU. 
Claa 'n ininis mi mo cruadal, 

Mu gluais iad g n deachigh mi mearraehd, 
Gur thiad fallibh na n uaibfJin, 

Is buana ta mi ga ghcarran^ 


[ '^^y 3 

Gu rGÌdh mi mar ri daine, 

Dheanigh faibhachigh 's charraìd^ 
Ufa a neil o ]aochan_, 

Id bhuachile caorrach aigbalidh* 

O R A N le Lachlin Mad Ileon dù thìgh collo, dù 
Lachìin trìaih eolla hafhìgh i68i. 

Tune^ W^ì ye ivha 1 met yeflreen^ 


MARA. bhaig air n t ihaghal cruaidh^ 
Gur laidir buainn n carruch e, 
Cha rieal minaid ann fin n uair, 

Nach bi e gluafid mearachdach, 
Aig fheobhas a bhios a fgeaibli, 
Bheir luchd bleid n arigh gha^ 
*S gun dannichmis orm fein, 
Guiii bu bhreig a gheahghchin. 

Ni fin thagh]as ta bhi id laimh, 

Se gun daill gun bhearchd ann^ 
So bhi glaift ann n taigh floir, 

Ga be òr na ealhch e, 
Na duine mafgilach oig, 

Ga n cuir an docas barrondais^ 
Sid e feachad mir o feir, 

Och òin threig: rau bharol mì. 

'Tha fear fa caibeal fo thioS;, 

Ghaig ma tilmuaigh go maiIHrteacb, 


[ 298 , 3 

Bi bu dhreachar do gruaidh, 

'Naim bhi4}ualladh crannanin, * 
Bu glan do ruthagh is do ghrìos, 

Ri ol fiona an tallachin, 
Gheobhin do caidrigh 's do fùin, 

'S gun dalibh mo nihurn bho calidh tu^ 
Cha bhi mi tiachd air do bheas, 

Eho nach gninihin ballich iad, 
Cha raibh u tafgal air feid, 

Thug luchd tead 'anarìgh dhuit ; 
Bha u machdonta rl ranai, 

Ri aos danna carruntach^ 
Sga bu cruadalich do lamb, 

Ri bho blaidh ri carid u. 
Bu mhath lamhfiehigh tu pioc, 

Bu ceannort piob is brattach u^ 
Bha ud mharadar air feidh, 

B fhear dh'earidh bradan u ; 
Bha u3 mharcich ann fo chuirt, 

Air each cruighach aiganach^ 
Bha udfgibear ri laidh fuair, 

Gu tricchd ann fo cuain fnafinach. 
Ni mi do tihloinidh gu foii, 

Cha bhi ilrò na barachd ann;, 
Thanig u bho Lachlin mor, 

Mac lleon a ballol dhu- ; 
Do tdonnidh dirach ra loi'g, 

Gu Sir Eoin mac Aleanfa, 
So n'aim ccmharla na gleòis, 

Gun tu bi beo vu. farrich iad* 


* Drums heating. 

l 299 3 


Thanig tu blio tihlioclid lan mhor, 

'S bho mheobh oig bu bhamiala, 
An t Earladh iin bhair an Rùit, 

Bha u dlùigh id charid dha^ 
Cardis Dhomnuil guirm bho n tùir, 

Cofgidh crùinn gu fcairapach, 
'S do dh lan Muidortach na'n ceid, 

Gun tug e ceilidh clannal ghout. 
Scair u Dhughil oig na fteud, 

A dhuìlt beam hichd elontadh, 
Rinn do pairt ri moror mair. 

Thaibli 110 mnai ta ceangal ris ; 
Seonaid mathar Lachìn mhor, 

N'ighìn mhic Leod thearadh ad, 
Bho thanig tuis as o cremh, 

Gun cuir e cleth mhic Calen u. 
Mac Leod fo cinnìdh gu leir, _ 

Gu roidh geìr gad ghearranfa, 
Chail iad itich as o fgeth, 

Bho n laidh thrèig o n anail u, 
O n chaifteal tirim fan aird, 

Thoifich o pairt barrantail, 
Son cardais fm druim air dhruim, 

Tighin air lion gun charachidh. 
Na tutigh tuis ann am blàir, 

Na corrag garibh ri fearaigin, 
Se raac Innabhan 's mac Neil, 

Dhianidh erigh bhearadach ; 
Mac mhic Alifter bho n troim 

Dheanidh torachd elibh ort, 
Bigh mac Intojfich fo rann. 

À buahgh gu lann farramich. 


[ 300 y 

'N tiuh criibhaech u bho thuis, 

Sa thuig dhùin ò lealadh dhiat^ 
Diann fin ubhal ga thoil fein, 

Ans gach gleus m bean a rinn, 
Bho thig am bais air gach feoil, 

Sa theid m foid cur f haris air^ 
Sa fpirid a ghunfidh Dhia, 

Os e fein o cheannich e. 

ORAN le Andra mac Elbig Ei'aghael, do 
Bharabra Filarton, 1698. 


THUEGAS gàil nach fallinach, 
Do righin na cuaich fainagich, 
Gur boedheach dualach arbuì e, 
Mar aìteal dearfidh thead, 
Gur bocdheach &c. 

Gruaìdhna crughach nador ghuìt, 
Tuls ratha 's aridha dealbha fm, 
*S gach th( aina buaigh mar a b fheaìr^ 
Bheir dìana fa chaidh eig, 
^Sgach, &c. 

Gu maifach minneal tabhachdach, 
Ann fgach gnai neo fhahnacb, 
Aignigh feaibh neo ardanach, 
Gun n f hahnidh fon ghrein. I 

Aignigh, &:c. ' ( 


Sùgach a nam màiTan U;, 
Cuìrrail marababhaìft ghith, 
Smath thig fatigh garidh dhuit, 
Bho daragibh do bhcuiL 

iSmath^ &c. 


G'jr mille poig na raeallanin, 
Si 's cìnntich glòir gun n £mideach, 
Bheir briadh a bèoill 's tl^analach, 
Neach anachdrach bho n euig, 

Bheir, &c. 


Uchd nach criòn ri thaiibanidh^ 
Bheil da chìdcfa cho tlachdmhora, 
Bhunn gach croidh gu aicadin, 
Fo ghlalibh aicfein. . 

Bhunn, kc, 


'S caoin fo g'snn a feang-corp'an, 
Si 's maoUa gluinn 's callapinin, 
Troigh bheg chruinn gun gharacolach^ 
Nach failter garibh air fèir, 

Troigh, &:c. 


Chaidh cluidh na teafa a th alaban uaia^ 
Air gloinnaid bhèus gun chearbucha, 
Chfl d' fhain e ann fa ghearmailte^ 
Gun dol gu dearbh n ghreig. 

Cha, &c. 


Bcaìr gur mife bhuaiglìic'ngh, 
Fath le'n Livrte cruaigh tib. '.um oKt, 
Cha fhcar gui. àgh fa n'tìa-.i iin mi-, 
Na buaii^kbin u fein. 

Cha -^c 

VoL. L C c 

l 302 1 

Ach's cruaigh n cais mas fuarachidh, 
A ghaobh mi n'aìte truaighicantachd, 
Bcair dliomh mar a buainnich mi, 
Mi bhi fa n* uaigh a pèin. 
Beair, &c. 

Co chualà n'aiU na chunnig e, 
Na thuair ad naidar tunnichidh, 
Gach uaifle bheridh urram dhuit 
Ciun crunnich iad ad chrè. 
Gach, &c. 

Ga be tu tholfa duiltidh ruim, 
Cha onoir dhomh bhi diubhaltach^ 
Mo tfhorìdh lànn do durachà, 
Bigh ad t uinfidh le mor Jpeis* 
JVIa, &<:. 


C 303 3 

OR AN ^ rhn lain Mac Aillen MhÌG lain Mhle 
Eoun, do dhìhhìjì ìnìghman, bha te dhuìhh ga 
'mholadh, *s te eìlle dhuibh ga dhiom-mholadhy 
agus te aìg cuìr an geìl nach raihh faolom aige, 
agus te eìUe Vgrafh gun raibh rud^ a hear aige / 
morran do thuigfa nadare. 

Air fqnn, Faìl il o ro^ fail il o^ fail il o ro, faii il 
O; fail il G ro, h* ùl il o roj fail il o ro, fail ii o* 


G9 Nadi.dfheadadhmo thog-bhail fuas^ 
Ach teaguifg nadair thoirt dhamh 
An te ata a gra'tin gu bheil mi trailoil ; 
Cha neil mi a gra'tin nach faidh i'm f huath, 

.. "■ . 

^Smoran caochlaidh a rinn i, 
Mar do thoiltinich mife an griomh, 
An caillin daonta ga raibh mo Ihaor-ghraidh • .: 
Gu fàk an faoighaìl mar toillum i, 

Och a dhaoine nach creid fibh uaim, 
*S mi ag toìrt mar aoifaid 'dhuibh ^s gach uair, 
Nach mu' mo ghaoifa air a chaillin th' ihaorfa 
Na fuinn^ch faoibhidli air fùii an ùain. 

Gad chearidh cach gc ma toill-leam ù^ 
'S fadc ; Jhkbh fud o' ma ruinn, 
Tha- mi cho feaci] -nach air 't ihaicinp . 
Sa tha bradain air a bUuirn. . 

C d 



■ ^Niialr bhiòs calcli na codaìl feamh, 
Gnr trk le msìgnaiclh ruim a ghrath, 
Nach mu' mo thkcbfa a dhòl na fafgadh ; 
Na h* EÌg- an Lchdsh a dhòl air fnaimh. 
" VI. 
A challain rohoghaic is moitaill deallamh, 
Gad tha do ghruaìgh mor an corcan dearg, 
Tha mi eho fuairach mo'dghaoil a ghruagiich.5 
^S ata càtt na luath alr lùch fhcalg. 


A challin bhaintidh labhraidh cninn, 
Ga fada cam-bhaidh rea do chùìl, - 
Clìa h-ì eil mo p;healfa air 't uanguas cainte^ 
Ach mar tha dall air learfin fùilL 

Th eir mì firinn a bhriodh mo fgeoil, 
A thaoibh 'tuaifie agus fuaireis beoil, 
Nach bheil ipo throm-chean ort a dhoin-a-ghaoil^ 
Ach mar tha drongalr air bhi aig-oil. 

Bha rno chairdin am baroil dhiom, 
Gnm bè do ghradhfa mo naimhaid chloidh, 
I)o phog le failte cha dean i ftath dhamh, 
Ach rnar ni ai\ t fhlaint do Muine thìnu. 


C 305 3 

ORAN a rìnnìdh do dh^ lan Mhac Shir Hnairidli 
fear thaìllafgaìr \ le Kuaìridh Mac Miiaiiich, 


AChoinich cuiramaid le cheile, 
Deananiaid fùrain gu'n eiilainn, 
Ga'nach cluiuntair ar 'n eabhach ; 
'Sceart inn^n ga'r 'n acibiiair : 
Thùg a ghoinia troiin clireachd.orn gu Domhail. . 

Mafa coimpanach dhomfa ù, 
Druid ruim 's cùm comhail, 
A choir 's gim iomaridh mìd comii-Iuath ; 
O'na 's iorpogainich,bhroinn fmn ! 
Dhomhfa as goirtis gun chomhDnidii, *s cha-fu=' - 

An ni tha uait ann fa'n àmfa, , 
Sè nuaidhich mo chàifa, 
Mo thruaigh i's cha ghànn è, 
An dèis na th' uair mì do dh'àinn-làimh 
Dh'inthrig fuachd an droch gheamhraidh gu h ùr-: 

Dhalabh-folis molatha, 
Dlìòrachich m' oiche gun aidhair, . 
Cha 'neil lannroir nim raghid, 
'Sgua mo chaillhi ri faithin, 

l'La luch 'm fheineachd nan luidheadh fa'n uir. 

Bàs an loin ^o ma dheiridh^ , 
Rinn ar lcona gu foilair^ 

C,c3;' ■ Sè^ 

C 3°6 3 

Sa chùir aii" folas an goìnidh, 
Dhuifg e bron an loin eile, 
Dhag e dòrtthromach errar* mo m ghiùlaKp 
Co chunnaig na chuala, 
Sgeul 's trùima fa ^s truaidh, 
N'am beum guineach fo bhuail oirnn, 
Rùg air cùmant 's air uaiilain air dùcha. 
Se fiol leod an fiol dochair, 
Siol gun folas gun fochair, 
Siol na broine is na bocHaìn, 
^N fioi dorainneach 's goirt a rùg fguirs orra 
Se n clàr fgith f an clàr raibh fgith, 
Clàr na dibhail 's na dòfgain, 
Glàr gun 'n eibnaeas iànn ofnùibh, 
^^ clàr geur nan clàr goirta an clar tùrfacli. 
Cneimh air chneimli fa chneimli chràiteach^ 
Na feana chnaimhain ga 'n àrach, 
Na ^n ùr chnaimbain 'n drafia, 
Sgriob gach la' gar fìfaigh, 
Gur tric tathaich a bhais toirt fpuiil dhin. 
Tha mi aig rathain le ceartas, 
Thaobh àbbarachd 'm vìichaid, 
Nach fearr e ri chliiiftin 
An t'oilc cratach nafhaicaìn, 
Sclàon a dliaig a feann fhoicii o thùs e^ 
Leafoch fnidh air mo ghruaidliin, 
*M lain tighearnail duafmhor^ 


* Th? coafl. 
t Tkc IJlafidofZky. 

C 307 ] 

Cneafda coinnfeafach buaghail, 
Bhi na lùidhe gun ghluafid, 
Gradh criodhe fa'n uaìgh air a dhùnnadh. 
'N inghinn Alaftair chriodhe, 
Rinn dofgarradh mo ricthinn, 
Fàth mo gnràaimain air tìghin, ., 
Mo fgenl gaiUeach a righaiil:;, 
Nach faice mi nar digbaill: fu'n dùnn fibh. 

ORAN le y[2.TÌ inghìnn Alailair rnadh d9: 
^6 lain Mac Shir Tonaaid Mhic Leod airfaotin^ 
f' hra thombac uaith, 


Hi il u il agus 0, 

Hi il ho ri nan^ 
Hì il u il agus Oy 

Hi il ho ri nan, 
Ui il u il agus 0, 

Hi il ho ri nan, 
Fa lil hu lil Of 
' Ho ri ghealladh hi il an^ 


A do reach mi 'm lèabuidh, 
1- Cha' na codail is miannach lium^ 
Aig ro mhead na tùile, 

'S mo mhùlin gu'n isrann air, 
Tha mholdair ri^ pàidh, 

Mur a cailiear am bliana mi, 
'S feimail dorah faithain, 
"^ Ga do ghabhian an ^i i^ 
Hi il u il agus 0; ^z£, 


l 30^ 1 

Tha mo cliion naìr a chlachaìr, 
Rinn 'm aigne a riarachidh^, 
Fear a bheul mheachair, 

Ga tordach gùr briarach u, 
Gu faithaìn aìr ^ii f hocal, 

Na caiftail gad iarain iad, 
Cheart aindeom mo flàta,. 

Gun a charich fud fìachain orm» 
//■/ // u il ^gus 0, &:c. 
Gado thuirt mi riut cLichair, 

Air 'm focal cha b' fhior domh e,^ 
Gur rioghail do th' fhloinneadh, 

'S gur foileir riiaraidh e,. 
Leodach ur gàfda, 

Foinnh beachail glioc fialaith ù, 
Do th' fbhochd na'm fear fìathail, 
Ba maith 'n ceann cbliaranach, . 
Hi il u il agus Oj ^rc 
Ach mhic ad Shir Tormaid, 

Gu foirbheach gach bh'ana dhuit, 
Ghuir buaidh air do th' ihliochfa, 
Agus piafach air th' iarmadin, 
Ghuid eile chlann t' athair, 

'S gach ràdhad ga'n trialadh ìad, 
Sin is tòradh mo dhurachd, 

Dhol an rùnn mar bu mhjanach lium. 
Hi il u ìl àqus 0, 8ic 
Nualr theid u do'n fhìreach, 

'S ro maith chinnea's a'm fiaghach leat, ., 
Led lothinn chonn ghieulda, 

Ann ad dheidh nuair a thrialladh tu, ^ 

C 3-9 I 

Sìn is cuillibhar caol cintcach, 

Cruaidh direach gun 'n fhiaradh iìM% 
Sealga'r na h elid^ 

Sa choillich fna lia chirce, 
Hi ilu ìl afus 0, &c, 
Tha mo chionn air an Ruaridh, 

Gur luainneach mud fgeulami, 
Fior bhoinneadh geal fuaìrce u,- 

Bheil uaìflaidh na pheacagaidh, 
Air an d' fhas an cùl dualiach, 

'S e na chuachagan teud buidhe^ 
Sin js Hfladh ghlan ihuairce, 
. Cha ba thuairefgeul breugadh €. 
Hi il u ii agus Of kc. 

Slan iomradh dhuit lain, 

6u mo ràthail a gheiridheas dhiùt^ 
Stu mac an deadh athair, 

Bha maitheafach mearachail, 
Eha gu fuarbbailteach daoinaircach^ 

Faoiheachail deirceachail; 
Ceannart air trup u, 

Na cuirte leat feim orra. 
Hi il u il agus 0, &c . 
Gur b àlluicn a marcach, 

Air each an glaic diolait u, 
Stu cmnail do phearfcnn, 

Ann an cleachdaJh mar dh' iarrain dhuit> 
Thigeadiì iud ann ud laimhfa, 

Lann fpainteach ghorm dhias fhadda, 
Is paithair mhaith phioftalì, 

Air chiiios na.,biil fii:gir,hanach. 

L U I, N E A O: 

E 310 2 

L U I N E A Gfe 

Hi il u il agus Of 

Hi il ho ri nan^ 
Hi il u il agus 0, 

Hi il 9 ho ri nan, 
Hi il u il agus Q, 

Hi il ho ri nan, 
Fa til hu lil 0, 

Hg ri ghenlladh hi il an. 

L A o I D H air a Bhaìs. ìe Dùghal Mac Pherfon^ 

ann a^n Trotarnis. 

r ■ 


Cluinn u dhuine bina 't fhaicail^ 
'S maìduin na ^h aìf-eiridh dlù dhuit, 

3Eìfd an troimpaid 's thoir un 'n araidh^ 

Guth an anghael thig gi 't iunfaidh. 

Gafochairù airdaleaboidh, 
Cuimhnich gur h aithgharra an uine, 
'S mo tha cùram ort mu t anam, 
Greis ort gu h ealiaibh is dean t uirnigh. 


Cha ni n ùirnigh ghoirraid fhiunnair, 
Cuiinhnùich a dhnine ne cùis diiùit, 
Bheir a'n ùirnigh ni dhùit bnmnaig, 
Ort gu'n guiìle ù air do ihuiiin. 

Cha do crùinnicb ù riamli do 'halcbair, 
Do ghor na gh airgaiJ nu gh ìuntais, 
Na ghabhair an eirig t anama, 
Gfcìs ort gu'n dearmoid 's dean t uirnigh. 

t 311 1 

Mo ni ti t uirnigh le creidaimh, 
Cha neil teagamh dhuit an cifdaìchdy 
Rùig le dùrachd an luchd teagaifg, 
^S hoir freitach nach dean u eacoir. 

Cuimhnùich aìr do mhoidean.bRÌÌle, 
Gur a fafta iad ga*n geil ù^ 
'S mur treig u raodhaid 'm pheacaìdh, 
Gl aifair u'n ionad na peine. 

Gu ionad na peine a iheachnadh^ 
Bi gu faicìeach air do ghiulan, 
Cùm na fainta is treig gach cleachda, 
Leis an raibh 'm peacadh gad lùbadh. 


Cuìmhnuich gach blìana chaidli feachad^ 
Gur h aobhair airftail is tùrfa^ 
A bhith fmuainteachidh mar thachair, 
U bhith peacachaidh le dùrachd. 

Ach ga nach ftrio'^hd u diugh do riodhailt^ 
Led cheann labhairt briaraich beulach, 
Cha bheag a chuis eagail Wia dhuit, 
Nuair t thig f hiachain air a bheulaibh. 

A huile ni bha e aig iaraidh, 
Bha u diùlta riamh a dheanùibh, 
T>o chogais a togail fianais, 
Leis gach gniomh a nì droch fgeul ort. 

Ach cliù is moladh gu raibh gu fìorùidh, 
Gar Dia am bheil iochd gu faibhair, 
Nuair nach b ùrra fmn *s na fiachaibh^ 
Gun a thoillaich Crioft am paidhe, 



Acli tha ar nanamsnin an cùnnart, 
^S aobhair mhullaid dhuin e 'n drafta, 
Gu breithamhniiis bhi gar cuirluh^ 
Summanaìgh a teachd gun dail oirn. 

Mar tha an foifgail fein aig teagaifg, 
'S aobhar eagail ann fgach aite e, 
Gun tig breithamhnuis mhic De oirn, 
Mar tha e fein aivj raithain. 

'N tì dh f huiilàing a chorp a cheufaidh, 
Sa reubadh le fleagh 's le tairnain, 
Sa dhoirt fail a thaoibh gu frafach, 
Gu fmne a thoirt a iteachd gu fàrois. 

Thig è le fuathais eho fgreamhiil, 
'S nach feadair airrais mar dh firis, 
Treigaidh muir is tìr is talamh, 
Duibhaidh a ghealach fna reult^. 

Dùibhaidh a ghrian tha na coìnneal, 
Gu'n deid teinneadh ris na riciraibh, 
'S thig ar flainu-fhear 's nah ainghail, 
Chùmail coinnuibh ann 's na fpeura. 

Duifgair an fìn fluagh no cruinne, 
Theid a'n criunnachidh le tròimpaìd, 
'S laidair cumì'achd.-:ch an ùrra, 
A beir iad uile a dh iunfaidh cùnntaìs 


Sa chuiris ri cheile na cuirp fm, 
Thwi na dùs air falabh 's na fmuraich, 
Ss clniiris ansm ann *s-gach ccìiuin, 
Tha air cnamli na torraibh ùrach. 


1 3^3 ■: 


Liubhraidh aa talamh uile, 
Corp gach duine thuair e fein dhuibh, 
Is bheir an fhairge cùnntas bnilleach. 
As gach duine mar an ceudn^, 
^ XX. 

Cruinneachidh uifge is gaoth na fgap iad^ 
Dheith gach carcais fada o cheiìe, 
'S theid an ceangail fuas gu doighail, 
Eidair f huil is f heol is f heithin. 

Bheir am breithamh laidair fmachail, 
Fraorc do gach neach air eacoir, 
Peachanuibh diomhair gu follaìs, 
'S gach aon-chronn foilleir na'n aodean» ; 


Nualr thig iad air beulaibh barra, 
Bigh an t anam a toirt riafant, 
E bhi na fpiorad neimh lochdach, 
Aig na thruail an corp e cheud uair. 

XXIIl. ì 

An corp cuir cìonnt aìr na fuiiin, 
Gun a lùb iad e gu farmad, 
'S gur iad a bha deaniubh iule dha, 
Ann 's gach tùrnn an raibh e ainmaiU 

A'n tuil a cùir cionnt air na -lamhain, 
Abha deanuibh gach gnothaich fallachidkj 
Goid fa braid na gh fhaodìad fhaithin, 
Spuile thighean muirt is marbhadh. 

Na lamhaln cuir cionnt air na cofaibhp 
A bha air àftar falbh gu fmbhlach, 
^G iaraidh corara fadda is farfuinn, 
Air na daoine cesrt u fpuili^h. 

VoL. I. ■ D d - XXFL 

t 314 1 


'Gh aindeoln na tha rì ^gh rAÌim, 
Tha 'n dràHa na anbhair dhiiime, 
Cha deanidh iad fin a rnhelrlaigh, 
Mar a bithegh càwh gan vmilain. 

*S cha ne na coiTaibh bu choirichp 
Ach a criodhe (oiilail falfacb, 
Ga chiiir a ghoid cuid gach daine, 
Ga bacn bhar mallach na beann e. 

Thahì faoghail doracha gun bhi foilleir^ 
Tha e lan do thainnnibh mheaita, 
Tha e aig ia; uidh a ghiunfaidh a bharachd, 
i'ha e lubach carrach fanntach. 

Bigh Criofl air cath^tr a cheartais, 
A ci:oìadh ris gach neach mur bhaiad, 
Gu h araid bho "d thuair e n^adadh, 
Sa bhidh le tailcais rra àidiaidh. 

Smur a chuala fmn bho thoifeach, 
Nu?.ii a theìd gach olc o 's n àrd crra, 
Cuùrerd iad ah- an laimh tlìDÌfgeal, 
Aig a ncchdars iad ri naiiPxhaid. 

Gheimh an Limii dheis orduigh gluafaid, 
I bhi tarruiiig fuas gu laraich, 
■3 bheireir fiaithnea* mar dhuais dhcibh, 
^3 ciuinntair gùth an 'n uaìn aìg radh. 

A mhuiiltair a rinn an ceartas, 
Giualfddigh iatl a ileach gu fsn.'ois, 
-Don rioghachd fin a dhorduich Dia dhoìbb, 
Far s;r:i bi iadff.j dillin iabhaHt. 


l 315 3 


Sa 'n lamh thoifgdi bho nach fiach i, 
Sgiurfar iad gu riaflaidh grainoil, 
'S mar a bha fa 'g iunfuidh riamh doibh^ 
Liubiirair le Dia iad do Satan. 

Is bigh iad an 'n ìofroin ga *m piana, 
Lofgadh gach ial is nach cnamh iad, 
Sgreiddail is diofganaich f biacla, 
Gun folas na fuilfe na faordraich. 

Nife buillichibh gu diaidhigh, 
A ^m futhail tha gun trial gar làthe, 
Gluafaibh ann an follas Chrioft, 
Cho fadda 's ni a ghrian oirbh dearfa. 

Bho n fe fein apaidh air iiacha, 
Na dioGhainichibh a chairdsb, 
Mu 'n teilg e do dh i froin fios fibh, 
BeannachdDhia dhùibh 's tuinndaibh tra ris. 

ORAN a rhineadh do dh WiHiain Br?.thair 
Mhic Leod ?ia Hearradh* 


SORAIDH na dha le dùrach uam, 
Gu cuirtair deis a cheoil. 
Gu guala threìn na lùraichin, 
'S na brattach cùrighfroil, 
Gu marcach cùrfach pillaineach, 
Le 'n giuais a 'n cinnsadh mor, 

Dd2 iV. 


Se rasc fo dliag an t Alaftair^ 
Glac gheai a mhaiairt oir. 
'N t William fo chuala fibh, 
Àjr am bheil na buacjhain còr. 
'S tappuadh gafda cruadalach^ 
T aigne uibhreach mhor. 

Air an d fhas 'n cùl fnìomhanachj 
Nach briil a chir ^s nach leon. 
Gur fada bachlach dualach^i 
Tha; eruaip; an 't flieod. 

Mar tharruing theudin chlarlachin^ 
Bai cleachdach air dbreach oir. 
Gruaidh is ro mha.ìth {ìoL-i. 
'M bheìl fùil na rioghraidh mor. 
Tha fuil chlann Riogh Lochlaln ann^ 
Ma 's fior ino thoifeach fgcil. 
Sa 'n fhuil uafal leonnach, 
Islach traigh mar a bhuinn mhor. 


Tha do chau'dais dilas,.. 
Ann a fiùnn'leitir na cleoc. 
Gnr a farfuinn fuighantach^ 
Do phairt ri Dughail og. 

Chaidh a chlu thar dhùchana^ 
'S be fid an diìchas dho. . 


l 31? 3 

' XVI. 

Le luchc' falbh na h carìn, 
Ga ''m bi na teiidean ceol. 
'M fear liath tha an loch-aircaigj, 
Gur h aite leis u bhi beo. 

'S carraid Mhae Neil Bàrra ùj 
Gun fhear a thoibheum beo. 
Xf X. 
'S carraid do 'n larla Ilach u, . 
So rinn a mlfta mor. 

Mharadh riogh fear mhùille leis^ , 
'S cha d roinsi sùd bùinnaig do. 
'S guirribh do na cùlagaibhj 
Is glachaibh ìùrran og. 

XXI f. 
Mac na 'n craobhìdh fafanuich, , 
Gu neart-mhor anij a dhorn. 


Na bhiiantagh 's na bharrantaj. 
Nach tarruing duine tha beo. 
'M bheil maifa agus riobha,, 
Sa dhearfe air griefa 'n rois. 
Belth direach earr na fhionadhpj 
Ceir is fiodagh gorm. 

XXVI. ■ • . 

Barr fiùnn dòfrach gun chrerm lcchraidh^ , 
Sxeang le 'm broifnaidh toir. 
Cuilbhar fpainteach cinteach dha sàd^ . 
Thilgeadh graina 'm feol. 

J}A:^y . .XXVIIU, 

r 3iS 3 


Bho d bhois lùtbair ri cofg fùdalr, 
Dhanifigli fuil an neoin. 

O R A N d(ìn Olladh Shafgunnach, le Duìne-^ 
uafal Araidh. Alr fonn^ Alaflair dubh ai 


N *to]ladh thainig a' fafunn, 

'N coinnibh re mafl' thoirt do; dh' Albaj. 
Ge d' fhuair e fuairceas da chleachda 

Na afdar air feagh na'n garbh-chrioch ; 
Cho luaìthe ràinig e dha-thigh x 

Gu garaidh altrum an t ihean-bliruic ; 
No rug .m trùileaGh an afaid, - 

Do bhreugan as-caoin 's do fhalachar. 

Acli 's è 'n Donas fein a fpor thu, 

Thutr an toif dhuìt gun a chàileachd; 
Ba chomhartaich dhuit ris a ghealaich, 

Bhiodh tabhunn re Clannabh na'n GaidWl.'. 
^S olc a tbrù nach tug an aire 

Ma'n raibh thu cho labhara, dhàna ; 
Nach è 'n cù is cruaidhe deahir.n, 
Is doimhue a ghearras a nàmhaid. 
^S dearbha nach fìach ìeam it* iflair, 

A fpilleadh na tharaing a balg dhuìt, 
*S math a dh' fhònas leam a gheadhach f 
Slilicm; giilas, laghach, ga' d' mharbhadh i 

* Ado^ior. 
f: A gQofe qmlì^ 

Ceapog bhog chdltainn gon chorran, 
Gua ghuin, gun oirin, gnn chalg orr', 

A ictas do theanga *s do cholumi ; 
'S comh-buige re toran mhealg-an. 

... ^''\ 

Cha 'n'eil mi creidrmn ga rìrekih, 

Gur laineack friarah na bèiite, 
'S ann a fhuaragh e ìe mhathair 

Re coigi'i-ài le nador Vènus, 
Balach aun mhogh, lomlan msorguinn, 

Traill neo-mneafail air fein e 
^S tufa an f heòil a chuaidh a dholaidh, 

A dhùbail boladh air brèinid. 
Ach cha hi eil coilìe gun a ciionach, 

'S bioidh clamh-eom honar 's na feocabh^ 
'S ainnihh re fhaotumn magh cri^ineachd, 

Gun bhuiigeir ann gun fhctas, 
Tha coi-meafg re fhaìghi gu minig, 

Ann fna * geinichin is bòiche, 
S cha 'n iunadh ufa bhi ad thruflar, 

A'd thàir, 's ad ghufgull do d' fheòrfa* 
Gur tu an lofgunn ileaìuhun tar-bhuidh^ 

'S tu màigein tairgneach na'n digin, 
Gur tu dearc-luachiach a chithair, 

Re fuàg 's re magaran mìltich, 
'S tu bratsg fgreati.iJ.h an f hr^.s ich, 

'S tu 'n tiheilcheag granda bhog lÌLheach 
S tu 'n'cartan nach fhurait^. thèriainn, 

Uait na thàras tu na adìr-gnin.. 
Gar tu 'n ffzonnachù g-oìlach. fj;aìlach, 

'S tu tramafgal falach gach fas-phoirj 

* 1. Cc- ^eiheanthuinrJn^ 

'S tlE 

C 320 3 

'S tu foplach a^s moll na fafgnaig, 

Ann àm fiol reachdair a chàthadh, 
'S tu tom-odhar an tombacadh, 

Gur tu fìad feachda o bhlarabh, 
Gur tu croman-kich' na healtainn, 

'S tu nois mir-cagnaìdh nam Bardun. 
Gur tu fuidheagan an aodajch, 

Gur tu chnò-chaoch an fhìr fhàfa^-, 
'S tu a' madadh-allaidh air chonbhadh- 

Gur tu meas toirmifgte a ghàraìdh. 
^S mor tha da bhèufan a bhalaich, 

A bhrtdd air carradh ad nàdor, 
Gho 'n iùnadh ge d' tha u fgreamhail, 

'S an f hail ann fan deachaidh t àrach. 
. IX. 
Gha ba tu'n dreathunn na'n cuileann, 

Na tiubhar fulannach làidir 
Cha 'n eil mir annad do'n darach, 

No do iheiieach dearg na'm blàran, 
Tha chuid is mo dhiot do chrithinn, 

Ingin fgithich 's lamhun fearna^ 
Tha do cheann gu leir do leamhan, 

Gu h araidh do theanp-a 's do chàirein* 

Ceann puinnfoia a chinnich na f hafach, 

Do'n * fhailbhe 's do'n àileadh lom lan, 
Gann urad f maighdeige tràthad, 

Do dh' eanachainn nadura ad throm cheann^ 
Cha D iunadh ge d' thigeadh toth gràineil, '^; 

O dhèudach benrnach do ronnachraois, 
'S do chom gun chroidhe gud àinin, 

Ach urad raàileid do dhomlas, 


* emptìnefs. 
. f A very fmall khd of Wìlk wlthoiit any meai 

C 321 3 


A meafg na'n iafg s tu'n dallag mhùrlaÌGb, 

A bhiaft mhùgach fin mac ìàmhaich, 
'"S tu'n t ifeain a' meadhon na brèine, 

Am brochd sa Ihron na cheir tri ràidhin^ 
A mhial chaorach dha'n ainm an t Ihèalain, 

Salach an fpreidh tha dhuìt cairdeach, 
'"'S bhithe nach t cigh leam ainm èifge^ 

Gun dùraichdin fein do fgrsiìeadh. 
Ach ni mi noìs a bhrlgh do fgornaiL 

Glomhar ad bhèul mor a fparadh^ 
Nach deiHch riut fhad 's a's beo u, 

Gach aon deijeadh lo ga theannadh^ 
Bharachd air na gheibh ud' riailadh, 

Air * ballan fdallach ga d' fpannadhj 
B' fhearr dhuit nach beirte bho thos u^ 

Ach ad mharbh laogh bo gun anani. 


* A kìnd of pUhry ancìently ufed in ihe IJìgh-' 
lands, for pmìfìnng all lìp'S and defpìcabk offen- 
ders : It %uas a firt of jrams ereèted on a ■pìUar^ 
on vjhich the ojfender was fafìened rvìth a rops a- 
bout his Qxters, hy luhìch he hurg expofed to the 
fcoffs and ridicule of the fpe^iaiorSj who pelted 
him luith rotten eggs, àc. 

C 3^2 3 

ORAN k fear Arnabklh, do Aliller Mac 


ACheaid an bhji'ana fo, 
Gur rìarichte bha m ìntinidh, ^ 
.^j^J tì mu raibh mi ìarguoneaeh, 

Bha loratìlis i'o chuinteach dha, 
Do t ihlainte bhl guiì deirasj 

Bhon là ghealhch mi l'an tirfa ruit^ 
An deis gach cuis bhuaighgachidh, 

Dam cluafibh 's duais ro fhìrreannach. 
II. ' . 

^S mi tholichidh bhi fcilear ann, 

Ga dodear bbh ttns m indrigidli, 
Gur neonach luim msr cuàladh fibh, 

Co chnuaifich buaidh gach piobarichd, 
Gun mlioi) e cheairt cbo mnoìt i, 

^S gur hlJachd nile th infidh dhoibh, 
'^f'prLfnach'.idh an cuidichda, 

''S fear tubaift nach biga inntineach^. 
Bu leannan trois tu mhoraigu, 

'S bu Ihclafaicli an celhdh i, 
'S ga iiach raibh e ordichda, , ' 

iiu deGÌnnach leis gun geihdh ì, 
Ach nuair thuig e caiUichin, 

'S gom b abhaìr gràin tu cheudibh i, 
Gun thuìntagh e gu fuathach i, 

Ga be chualla a du ds 's neo ebliìn-e. 
K a riarachidh mo fmuiniin mì, 

Sa naonnar a comhghcallachin, 


C 323 3 

Gur mife bigh aontach, 

Air bhi daonan an cain-eiftach rult, 
Bho 's riaghailt ds gach uidar u, 

Luichd cùil 's tu gruint an teidagin, 
Gun tuig u bar air h omar, 

Ga ba ceol f hear mòr fa greigas e, 
Gur lionnar fear le follas, 

Brigh tu bheoil air bhoird ri marran dhuìbhj 
Bigh ulaim grinn air h ois achda, 

Na m poir le glòir ro ardanich, 
Sin nuair thig na fìnnachin, 

'S tuis girìg phiUdh namhid iad, 
Gun dearamid air na boidichamh, 

^S fior fhoganach ri naiiten iad. 
Cha neil bard na fìligh, 

Na fear inaid na hjchd fgèula againn, 
Nach mianach bhi n ad chuideachda, 

'S ta thuifpaint bhi ga eifteachd lo, 
A folhim is a fifrachadh, 
. N aird thuigfa bha u efachdach, 
'S tu Riogh na iaoidh 's na 'n oranin, 

Luim f hein gur boghaift gun gh edhigh e. 
Nuair thig n teachdar, 

Gurneimh Iheachranach ar sàridh dha, 
S ìomadii fear bhios dughach, 

Gur neimh fhubhach leis na cairdin e^ 
Cha cuaila riarah do dheannatas, 

Na blireaugaclieas mu ghratineas, 
^'a miufas bigh gu gallach, 

Nuair ni Aiiflar air faigalfe. 
(:„jCha neil flruthan ùilt na aithnichv^np - 

^S> crath na gleann n^ 


C 324 1 

Nach bi gu bronnach tùrfanach, 

Le dùrdaìl bhuichtigh eiflenach, 
N eanh bigh gu cràtach dheith, 

Cha Ciuintaìr ard fa cheateain iad^ 
Gach hiigh tha coiU na'n garuchin, 

Am bla fan cail air e;èilachdin. 

Am bradan leis an taitneach, ^ 

Tighin gu grad gun bho 'n t ihaiie jfìn, 
Gun threig n ihnag is ailsr e, 

Gur tharllalach a t fhnamhi 's e^ 
Gun d fhaife ceart co-tnj.inie, 

Le bhi ceapadh chuiiaig alline, 
Gu tug e grùiind Ka tùinigh air, 

Le tùrfa dhuiUch phramhanich. 
^S beg iunidh fid a dheridh dhoibh, 

'S nach lèir domh fo na duillinfa, 
An tì co-cheart fa leabhadh dhùin, 

Gach ceadfidh ghebhadh chiteach oribh, 
Cha deain mi tulhgh ionfaidh duimh^ 

'S fear feanais auh an t ihuicar air, 
Fad bhios muir a lionadh^ 

Cha deid diochan air na thùiridh leat. 
An t iliori fo gun blafbheam, 

^Bho M dhauilt fe t fhaichdin fabhailta, 
Mo leifgealfa bhi gatidb, 

Bho *n nach fnalbr beachd na bardachdfa, 
'S e flfid a gfhag mo mhcimnaidhfa, 

Fior leannbighieaDÌmh do chalhchan, 
An toil bhi an aite ghrnomh, 

Cupa linta dhioì do t flflaintafa, 

I R a:ìvi:^ 

E 325 ] 

I R A M, 


^F^HA fgriob dithigh orni na sleoir, 

X Si tighin gii foil, 
Ghaoil cha churrinn an ftoip ri cheannach i. 
Tha fgrìob do poigidh na deidh, 
Si ri tighin gu reth, 

Shaoil mi graidh nach raibh breig ud ghealidk 

Gad theridh cach rium, 
Nach bu leannan domh u, 
JLuaidh cha duair mi do iliuigradh ainneolach. 
Chunnachas bruaidar an roir, 
U bi fmtigh ri m thaoibh, 

Chum iid tamial du n oìche am charis mi. 

Sann air ruidh tigh làir, 
Ghabh mì ceid dhiot dìmairt, 
Bhnail mi raulaid ^s cha bàil iium a'nachidh. 
Suil gan tug mife uaim, 
As do dheidh 's tu fa cuain, 
Lìon mulaid boclid truaidh ^s droch bharal mu 
Mhic ud Eachun na flròil, 
Tha u fgiobar luira og, 
Gad tha mifnacii is morail cheana ionnad. 
Bhigh aig t athair *s bu dualy 
Sgiob chaimh a aiain, 
Nuair a dH'eiridh i fuas na marrinamh, 
VoL.L Ee Jx 

E 3^6 3 

Mu fann le ardan clarin Meal, 
Dh f halbh u freaftal na ramh, 
Mac Mhorigh a chuir fabhailt caUdh ort. 
Nuair theid u air ffcùir, 
T^ a leig claonidh ad ihuil, 
EaiTuil aomadh a ghèil gheal fharis dhi. 
'S nuair a chi u muir mòr, 
Si tighanle Gròichej;^^ ., 
Feach aa 'iar u ga coir le leannanach. 
XII . 
Smath thig cotaidh nan n' eang, 
Air a cumadh ort gu teann^ 
Fhir nach d'fholumn fgraing ach ceanfiahachd^ 
Ach na bithin fa bhù^ 
Sna h airm ann a b fhuidh, 
Dhearinin rahdha gun dùidh cheannach dhuit* 

Sar chlaoimh math geur, 
'S gunna faaip air dheadh glèus, 
Si f eafiaidh gad t f heim air bheailachin. 
Ach mu tha fibh nar dias, 
Ann an Glafco gu tinn, 
Ri gu cluinim dheadh fgeul bhi fallain oribbT ' 
Miafg clanna na gall, 
Far nach tuig iad air caint, 
*S nach h idear neach ann ar n'anachdar. 


C 3^7 3 

O R A N le Taia km do SJnr Domhnuil Shleite, 


SCIAN *s gur fàdatha ii i 'm thamh, 
'S trom lium 'm aigne fo phramh,. 
Snach codal dhomh feimh ^s tlm eiridh. 
Luigh an 'd aois orm gàch uair, 
Dreach a'n aoig air mo gbruaidh;, 
Is rinn e feidail bhoc thruadh do fein dhiom, 
Tha liùnn dùgh orm gach la, 
^S e gam thaoghail a ghna, 
Air mo chuife cha ràfffeu] breus: e," 
Tha gach urre dol dhiom, 
Bho faitliln fùrran le miàgh, 
Cuicr ùrrad sa b f hiach mi dh eirie« 

_ ■_ , V. ^ 

Chail mi arininn mo f!;uìc, 
Mo fgiath laidair 's mo phrùipe, 
lad ri aiteach 'n t fnluic is feur orra, 
Fàth mo mhlrreadh 's mo cholg, 
Thaobh gach iomairt (o dhalbh^ 
Luais air 'n iomachd air lòrp; a cheile. 
Mhùch mo mheothail 's mo mheas, 
IV'a daoil bhi claoghach arflios^, 
Chaidh mo raothain fai lìc do leugai'Dh. 
Bhuail an t earrach orm fpot, 
'S trom dh airich mi lot, 
Chuir e lùghad mo thoirt 's beag 'm f heim air. 

Ee2 IX. 

C 22§ 1 


Bas Shìr Domhnuil bho *n chaol, 
Chuir mo chomhnuidh o fgaoil, 
Dhàg mi 'm aonar la 'n aoiih ga 'm liatha. 

Sann ruit a labhruiil momhian, 
Gu dana ladarna dian, 
Ga do bhithin da thrian fa 'n eacoir. 

Tha iommad fmuaite boc truadh, 
Teachd air ^m aire fgach uair, 
Bho 'n la ehaochail air fnuadh fir h cuQ-aip'* 
XII. ^" 

Leoghuinn firrachaii ard, 
Muinte fpioradail garg, 
Umhail irifail fearrag-hg treabhach. 


Leug na 'n arm is na 'n each^ 
Fveumaii aircaii gun aire, 
Gheug u 'n armadail glas an deidag. 
Bha do chinneadh fo phramh, 
Do thua 's do phaiarin maii, 
Uaiflin t fhearuinn fgach làn fhear feufaig. 
Ehi mlmai bheul dearg gheal a bhruit^ 
Ri càll 'n ceilidh fa 'in fuilt, 
Cach aig eite do chuirp air deile. 
Moch fa mhaduinn dirdaoin, 
Thog iad tàlgidh mo ghaoil, 
Deis a phafgadh gu caoil fnà leintin. 
'N cifte ghuife na 'm bòrd, 
'N truaii chumhain na 's leoir, 
'N deis a dùghadh fo an t fhrol air (peicin 


C 329 3 


Gu eaglaifli Meite na lluadli, 
'Choft u fein ri cuir fuas, 
Ga d' nach fhùrich u buan rì fcletàgh. 
. XIX., 
G fbalibb na fpalpin a nuin, 
Bha fial farring na grunnd, 
Cha biad na fachach gun rùm gun lcaid iad. 
Domhnuil gorm bu glan gruis, 
Fear bu mhìnna bha do'u triur, 
Cha bu corrocheann u n cuirt Ri Searks, 
Chunnaic mis u air trithan, 
^S cha bu gna leat bhì crion, 
'S gum mo nolaig le fion do reithlain. 
Cha bhola paidh do mhian, 
'*N ara ghoibh falabh tiait ga dlan, 
Choi fna traighad gun Uonta re leat. 
Du gk uifgabeatha 's do bheoir, 
'^S iad a gabhail nas leoir, 
Mur a thoileachidh bccil pa eabhachd. 
Mu bhord gun timidh gun gruaim, 
Le oil 's le iumart 's le fluaidh, 
Is ceoil bu bhinnidh na cuaich 's a cheatan. 
Thuair u deannal na dho, 
Dh f haig do pannal fo bròn, 
Gum ba ghearran a leon mu 'n eibhidli. 
Air Raoin Ruadhri na itrache, 
Far na bhuadhaich u blair, 
Ckail u tuaiflin is tarmaìn ghleiila.- 

E e 3 XXVII. 

l 330 3 


Air an talamh chrion chruaidb, 
Kach fallachidh gearrag a cluais, 
Fhuair fibh deannal na luaithe leatha» 

Bu neimh chraoibhidh nu feòd, 
Thuair fa chaonaig an leòn, 
Bann da Raonnail 's Eoin is Semais. 

Cha deain mi rùn ach gu foil, 
Do n'all ur 's air teachd òrn, 
Bho nach duifgar le ceol Shir Seamais. 

Dh fhalabh u fein 's do chead mhac, 
Ma la geulr fibh gu neart/ 
'S fada bho cheile fo cheapibh reafg {lbh» 


'S bla an leapa &ir ar ceann, 
Seach daormain thaifgidh an t ihuim, 
Sibh bu fcapach aif bui'nn le feahdh. 

Thunrt mi'n uriad ud ribh, 
Tha mi m' urin ga dhiol, 
Slann ar muinnail gum pill fibh breig ormj 




n^ 3 

Do dh Inghein fr thìr na drlSf le Mac fr 


THA mife fo 'm luidhe, 
'N leabaidh chumhaìnn chaoil chlàraidb^ 
Tha rno cheann air a lìonadh, 

Le fiabferas mio-nàdar, 
Cha 'n f huachd is cha teas dhomh, 

Cha neil fios ciod is cragh dhomh^ 
^S ann tha toifeachmo glialair, 

Mu m^ fgamhan 's mu m' airnin. 
Beir mo fhoraidhfe thairis, 

Do m' leannan do n bhràidhe, 
'S nuair chluinnis i n aithris, 

Cha maith le mar tha mi, 
Mi gun fugradh gun aitis, 

'S gur e chleachd mi 'g àbhachd^ 
^S e cumha do phòige, 

A leon chun a bhais mi. 
Ga l)u fhocair mo leaba, 

Cha do chaidil mi 'n raoir, 
'S nach d fhuaras tu agum, 

Ann an taice re m' thaobh, 
'N am dhomh dùfga fa mhaduinnj 

Bha u fada o m' ghlaodh, 
'S mor a b' f hearda mi agum^ 

Aon aitil do m' ghaol. 

Cha n è ro-mhiad do nithe,^ 

Tha miie ga ìarghuiiin^ 

[ 332 3 

Ach ini m' laidhe fo m' aonar, 

Re fmaGnuim'iin dìamhair, 
Gheìbhinn bean ann 's an tir fo, 

'G a bheii nì 'do fhiol diarmaid, 
^S aig na thug mi do ghrà dhuìt, 

Ga m bi dàil aice am bliadhne. 
Tha mife fuidh fprochd, 

A ghaoil o thoifeach mo cheid ort, 
'S deir gach aon neach do m' fiieQrfa, 

Nach ba ghòiriche bheag fm, 
Mar gabh laigfe na feòla, 

Is an oige mo leifgeal, 
'S gur tri nith thig gun iaraidh, 

Gaol, iad agus eagal. 

Gur mife th'air mo leònadh, 

Mu mhnai òig a chuil duinn, 
'S tu dheanadh mi flàn, 

Ge do thà mi gu tinn, 
Tha do ghruaigh mar na caoirin, 

Do fhlios mar fhaoihnn air tuinn^ 
'S e bhi fealltuinn a' t aodunn, 

A b' aobhaiche leum 

^S truagh nach raibh m; 's mo leannan, 

Ann fa ghleannan an uàignis, 
Na fa bhadan bheag choille, 

Far an ^aoire na cuachadh, 
U sionte ann m' bhreacan, 

Dlu paifgt ann m' ihuanaich, 
Gu faighinn ]e deòn, 

A ghaoil do phog is cha b' fhuathach. 


Gur diom-buitheach mi 't athair. 

Dheth luchd taighe 's dhsth d chàirdin, ■1'^ 

l 333 3 

Le sn litritìhìbk brèige, 

Mar a threig iad do ghradh crm^ 
Bha 'n dream dheth 'n raibh fmne, 

Làn toil agns àrdain, 
^$ e ar cumhail o cheile, 

Dh fhag fuidh èiflan gu brSth riì 

Jm freagraiih. 

' l. 

C^ E do chuaidh mo a phofadh, 
'^ Cha ba deònach mi f èin air, 
Nuair dh' amhairc mi am dheaghaidh^ 

'S e mo raghuinn a thrèig mi, 
Og ùr a chuil ghaiìa, 

Ba tu mo thaitneachduinn ceile, 
'S truagh a ghaoil gun mi marriut, 

Fuìdh fp arradh na dèiie. 


Ge d thig fear mo thaighe, 

Dha thigh cha dean mi ris fàilte, 
Cha dean mi ns croidhalas^ 

Brithinn no gaire^ 
Tha e nochd fa cheann ìofal, 

Fear nach d' dhireadh air fàilin, v 
Dh fhag fud mife fuidh èaifiain, 

Fad mo rè is mo làithin. 
Tha mo chionfe do 'n fhleafgacb/ 

Dhonn leadanach bhci*-ach, 
Do n fhine nacli fh'iochda, 

Do fhion'fhiiil chlann Domhnuill, 
'S ann a gha:bh mi mo chead diot, 

Aig an Eagiais Diadòmhnaich, 

'S o-e 

C 334 3 

^Sge nach d' fhaod mi bhi cainnt riut, 

Bha fliannt na ba leòir orm. 
Gur a truaoh nach raibh mife, 

Gun fhios air do chùlthaobh^ 
*N am togbbail na lichde, 

Agus brifle na h ùrach/ 
Cha n iaruinn do chiiiidh, 

Ach mo ihhos a bhi dlù riut, 
Sgeul a fgath as mo chèudfaidh, 

'S ann do n eug thug U cùntas. 

OKAN a Gheamhruidh, 

Tnne, TweedfJe, 

THarraig grian riogh lia'm^lainèd 's na rèull', 
Go fign chancer Diaceadaoin go beachd, 
A riaghlas comhthrora ma 'n criochnaich è thriall, 

Da-mhiof-dèug na biiaghna ma feach ; 
Ach gur h e an darra, Diafathurn na dhèigh, 

A ghrianfod-ihamhraidh, aondèug, an la's faid ; 
'S a (in tiuntaidh e chùrfa go sèamh, 
Go fef.ghrian a gheamhruidh gun ilad. 

^S o dh' imeich è 'nois uainn mancuairt, 

Go 'm bi fuachd oir'n go 'm pill e air nais, 
Bi'dh gach aon la dol an giorrad go feim, 

^S gach oiche do reir dol a fad : 
Struighidh luibhion, is coill, agusfeur, 

Na fais-bheo ion-èuguidh iad as : 
Teichjgb Ihodhach go fricbhaich na 'n crann, 

Suighfldh glaoghain an fuigh-bheatha afteachd. 

L 335 ì 


Seachdaidh gèagan glan cùbhrai na'n cranit, 

Bha 's aa tfamhradh trom-ftràicht' le meas^ 
Go toirleim an toradh go lar, 

Go fgriofair ambàrr,fàr gach hos. 
Guihdh feadain is creachuinn na'rh beann, 

Sruthain chrioftoil na'n gleann le trom fproc^ 
Caoi na fuarain ri meacuinn go'n cluinn : 

Deoch-thunta na maoifeach 's na 'm boc'. 
Luidhigh bròn air an talamh go leir, 

Go 'n aognaich na flèbhti 's na cnoic : 
Grad dubhaidh caoin-uachdar na 'm blàr, 

Fai-ruifgte, 's iad f àilhnneach bochd. 
Na h eoin bhuchuUach bhrec-iteach, ghrinn, 

Sheinnidh baifgeonta, binn, am barr dhos, 
Go 'n teid a ghìaf-ghoib ar am bèul, 

Gun bhodha. gun tèud, 's iad nsn tofl. 
' V. 

Sguiridh bùirdeifeach fgiathach na fpèir, 

D' an ceileiridh grianach car treis, 
Cha feinn iad a maidoen' go h àrd, 

' Na feafgurrain-chràbhach 's an phres: 
Codul clutiior go'n dean anns gach còs, 

Gabhailfafgadh ann frogamh na'n creg' | ] 
'S iad ri iuntrainn na'n gathananblà, 

Bhiodh ri dealai àdh o fgàileadh do theas, 
Cuirir daUachan fiian-bhoi na rcs, 

Fai' mhin-chioch na 'n òir-dhitliein beag^ 
Sinlon guccagach hli na lòn, 

Na uuran, 's ghe-àl nòinein na 'n eug : 
Cha deobhlair le r.c :.;r.;'i: n^ 'm bruach^ 

Croghaidh ni;;/j:' -a;rr isd na %f p ; 

'S cha mho chn; ; ' • : ' mhsij, 

'Stharì;^;:' ^-^ C'^n 'ren. 


l 336 3 


Tèarnaidh bradan^ is fgadan, 's gach iafg, 

O t iarguinn go iiaghruat na'n loch ; 
'S go fan air an aigen dubh-dhonn, 

Ano an doimhiieàchd na fpnn is na flochd ; 
Na bric tharr-ai-ghealach^ earr-ghobhlach fliHom, 

Leumadh mearradha, ri ufgraichion chop, 
IS^an cairtealamh geamhraidh go 'n tamh, 

Meirbh, sàbhach o thàmh u fa 'n ghlòb. 
Chas is ghreannaich gach tuhich, 's gach tom, 

'S doite lom chinn gach fìreach, 's gach glac ; 
Go'n d' obhraìch na sìein' feoir^ 

Ba hifanach^ feoirneanach brat : 
Thiòrmaich maodhunnan, 'a ruaghaich gach fonn ; 

Bhèic an fhairge 's ro thonn-gforeannach gart ; 
'S go '11 fgreitich an duldacbd gach long, 

'S theid an camhlach nan long-phort a fì:eachd. 
Nèalaich paìrcion is meadoir go bàs, 

Thuit gach f àfach, 's gach aite fa bhruid ; 
Chiaraichi^monaidli nan lofuil 's nan àird : 

Theirig dathanan graforgach Juig : 
Dh* f halbh a faileadh, bha tattneach, -s a fonn ; 

Dh' f halbh a maife far lompar gach buig ; 
Chaidh an èanlai go caoithioran truagh, 

Uifeag. fmecrach, is cuacb, agus druid. 
A f hraoich bbadanaich, ghaganaich ùir. 

D' am b' ola 's d' am b' f iiudar a mhil, 
B' e bhlà ghrian do ihabhachd 's gach uar, 

Go gioliachd do ghruai<Te ìe fgil ; 
'S am mhaidin thiughair 'nuair bhoifgidh a ghnùis^ 

Air bhuidhinnin drìuchdach na 'n dril, 
B' fhior chùbhrai.'s go'm b' cibhinn an fmàid, 

So dh' eiridh far chuirnein i^ach bil. 


£ 33; 3 


Go'n thelrig fudh tal'mhunn na'm bruach ; 

Dh' fhalbh an cruqfach le'n tBom-lubadh flat, 
Thuit an t ubhull, an t firis, 's a phèur, 

Chuireadh bodha ar a ghèig anns a bhad. 
Dh' f halbh am bamne o'n ealiach air chùl, 

Ma 'm bi leanaba rì ciucharan bochd, 
'S go'm pill a grian go ilgn thaurus nam buagh, 

'S trèun a bhuaghaichis, fuachd, agus gort, 
Theid a ghrian air a thurus mancuaìrt, 

Do thropic chapricorn ghruamaich gun ftad^ 
O'n tig ferrin chruinn, raheallanach, hiath, 

Bheir a mullach na'n cruaitidnon fad ; 
Thig tein*-aeir, thig torunn na dhèigl), 

Thig gailHunn, thig eireadh, nach lag, 
'S cinnidh uifge na ghlaìnechimh cruaigh, 

'S na ghlas-lèugamh, mìn, fuairhcneach rag. 
Amios nuarronta, garbh-fhrafach dorch% 

Shneachdach, cholgurra, floirrnfhionach bith ; 
Dhìfleach, dhall-churach, chauthach, fhhuch, 

Bhiorach, bhuaghurra, 's tuathghaothach cith ; 
Dheigheach, liath-rotach, ghlìbililemhin garbh, 

Chuireas fgiobairion fairrge na rith : 
Fhhchneach, phuntuinneach, ghuineach gua tlàs : 

Cuiridh t anail gach càileac^d air chrith. 
A mios -crattanach, cafadach, lom, 

A bhio's trom air an tfonnbhrochan dubh ; 
Churruiceach, chafogach^ lacunn is dhonn^ 

Bhrìfneach, llocainneàch, chom-chochlach," 
thiugh ; 
Bhrògach, mheattagach, pheiteagach bhàn, 

jomacach, aranadj; chaifèach, gun ghruth; 
VoL.I. ^ Ff Le 

C 338 3 

Le mjann bruthaifte, mairt-f heoil is càl ; 

^S ma bhio's blà nach dean tair air gnè flutli, 
A mios brottogach, toittenach soigh ; 

Ghionaich, flròthoil, fhior gheocoil go muic j 
Littich, làghanaich, chabbaiftich chòrr, 

Phoitich ròmafaich, ròiceoil go fult : 
'3 an taobh'amuìgh go do thudh fmn ar com, 

Air an fhailidh gheor-thoiltach gun this, 
^S fèadar dram ol mar lìnnige clèimh, 

A ghrad fhadas tein'-eibhinn 's an uchd. 
Bi'd greann dhubh air cuid mor do h\ Roinn-eorp^' 

O lagaich fgèamh ordha do theas, 
Do iliolus ba fhòlas ro mhòr, 

Air fragharc air lòchrann geal deas | 
Ach 'nuair thig e go gemini aris, 

'S a lainnir 's gach rioghachd go 'n cuir, 
'S bui foilfen na 'n coirein 's no meall, 

^S riochdoil.fiobh na'n oir-pheall air a mhuir. 


'S theld gach falmadair ball-mhaìfeach ùr, 

An crannaig chùbhrai chraf bh-dlùdbuilleach cas, 
Le'n feol fjèinn a fheinn hymns 's a thoirt ciiu, 

Chiunn a phlanaids' a chùrfadh air nais : 
Go'm bi coifììir air leth anns gach gèig, 

An dafcabh èibhinn air rè-Ihlios na .'n flat, 
A toirt lag lobuirt le 'n ceileir' d' an triadh, 

Air chaòl cliorrabh an fgiath anns gach glaic. > 


Cha bhi crèatair fa chupan na fpèir, 

Sin nach tiuntaidh ri fpèrid 's ri 'n dreach, 

'S go 'n toir Phèbus-le buaghan a bhlàis, 
Anam-f.TS doibh is càileachdao ceart ; 

'S ni iadaif èridh choitcheann a/n u;iigh, 
For na mhiotaich a fuachd iacl afteachd, 

C 339 3 

^S deìr iad (guiliog-doro-hidola-hann, 

Dh' fhalbh an geamhradh's tha'nfamhradh air 

O R A N tì! f'ifin dulne uafal ah'fitp do dhuine uaf&ì 


THA fgeula ri airilli, 
Cha 'n annait riluaìdh e^ 
Chùnnachas thu Ruairidh, ^ 

Deannùibh fuairceas ri mhnai, 
Ri cailhn ro f hionalt, 

Air a lionadh le h' uaifle, ' : 

Rinn i do mheailadh le fealladh, 

Fo mhàlla gun ghruman, 
Tha a beul mar a chùag, 

*S glan rùtba a gruaidhin, 
Gur maifeach 's gur a cuachach, 

Cuir dhuallach a cinn . 

II. ''' '' 

Tha 'm. oganach gafda, 

Mar ghafan do luachair, 
Ka'm direadh a chruahch, 

Bu luath u fa'n f hri, 
Nuair theid u aìr h' uiUin, 

Bheir u fuil aìr damh croic, 
Lottar fa cheir e, 

Cha'n fheadar leis leum air a mhointaich, 
Na'm creucha no filaidh, 

Bhidh do rilidh a 'n ordagh, 
Air bharrin na 'n ordag, 

Gu h' eolach 's gu grinn. 

Ff2 lìh 

C 340 3 

Mur de-an iad dhiot pàrfaìn, 

Ni u fpalpaira diùllach, 
Msr a cùirrear an gùnn ort, 

Ghaibh u cuinne bho an riogh, 
Gu 'n cQÌfin do mhifneach, 

Aite mìofaii o dheorfa, 
Frangaich is fpainte^ich mo lamhfay 

Gu 'ra bàfaich na 's leor leat, 
Mur ceanghk an t* slth, 

Gu 'm bì mifta na t fheolach, 
Le fpionnadh do dhornn, 

Gu 'n deid moran dhuibh dhi^ 
Se aobhar a chlifgidh, 

Mo bhitheas meas aìr do chruadal, 
Mo theid ù air chuaintaibb, 

Bigh gruagaichin tinn, 
Big luaithe na criodhe, 

Do bhrùidhin a leon iad, 
'G iunntrain a cheanail, 

Thig eallantbho fmeallas na pòga^^ 
Gha tòg iad a 'n intinn, 

Gu fa 'mpillù le 'hordagh, 
Cha 'n eifd iad ri h' ^ran^ 

Na ri ceol a Wiitheas binn. 


C^ 342^^ 31 

O R A N lets an duine uajal cheudna Gabhail| 
a chead do''n eìlan-fgionnach ^s gà chairdin,, . 


MI am fliuidhe an deiridh bàtaigh, . 
Ga'ni iommain leis a bhariain^ 
Cha ne na tonnadh arda, 

So dh àrraich domh bron, 
Sheachdùin gu fa màreach, 

Do phaufgaidh hnn 'n cabul/ 
Nuair chunnaic mi blà-bheìn, 

Ga'm f hagail fa cheo, 
Mile forraidh flàn, 

Do na h' eitir leitir mharfgo, 
Gu ruìgeadh rùtha 'n oigeach, 

Far an 'n farraichidh ròinn. ; 
SlÌDnnar ìad na h' àrmuinn, 

A thMhlìoc olghair agus mhanùi,: 
Bu mhaith gu feafamh laraich, 

Air 'f aithne mhic Leod, 
Beufan tha comh-fhas ribh. 

Bhi cruadalach rar namhaid, 
^S gu h' irifal baighail, 

Ri tràillin gun 'n treoir, 
'N raibh rioghalachd is cairdeas, , 

Is fiùghantas ri àri, 
Ghleidh air fearronn sàbhailt, 

Mar chàreadh e 'n coir. 
'B ait liùm. a bhi laimh rlut, 

A * chornealar na'm bia fliùl, 

* MacLeod of Talafgar, 

C 342 1 

Nnair iliuidhe tu gu ftatoil, r \_ 

'Sa lan mnn a bhord, 
Bhigh a chuilm ga càrabh, 

Le ceile na 'n rofg bana, 
Cùr fnas air n ardoich, . 

'M bimarran ìs ceol, 
^S tearc iad bheiridh barr oirbh^, 

Ann a modh fa 'n caileach, 
Gur a lionmhor aite, 

M bi aii* flaint ga 'h òl. 
^S ann aig cois na tràghaid, . 

Tha feanfhear na 'm paifdin,. 
A dh fhuadaich fada o ehàch n?i>. 

Gu èras na feoì> 
ISeirbhafichro ftàthoil, 

Dhuit foJdinn is tabhach,, 
Ann a 'n iomairt thearlaich,, 

Le gàbhadh ro mhor, - ^ 
^ ìionar iad ri 'n airibh, 

Liughadh fesr tha aig ràthin^, 
Gun tùg neart do ghairdin, 

Am bàs do luchd chleoc, 
Air dearmad'cha 'n fhag mi, 

M fhear bu tric *s n? blara^^ 
Ga maÌLh gar'n tig an fcarlcit^, 

Is laifdidh do ^T-òr, 
Chcmhara do namhaid, 

Thudr u cofnadh làrach,, 
Ach tha u diùgh air marain, 

Lan th' foabhailt bho 'n leon> 
Frangaich is mchdcs,, 

Agus lachd na "n aodin granda^, 
Le torradh do lamhaich, 

Bbalan diiuibh gun deo.. 


C 343 ì 

O R A N ìe Eachann MacNeil fear Bhatarfa an 
'« Eillan Bhàrra do Bhàli na tirjìnfeln.. 

L u I N E A G. 
Mor challum mor dhu rhaìlum, 

Mor challum ?nQr dhu challum^, 
Mor challum mor dhu challum, 

Luidh cuida ri mor challum» 


BU thii marbhataìr a gheoidh, 
Làcha na 'n òb is na h' eala, 
Marbhatair beift ann a*n carn, 

Dhomhna do lamh ga cùr h* arris,, 
Gach ni dhuibh sùd tha mi 'g ràthin^ 

Chinneadh e le bàli Bharraidh, 
Le tòrraidh 't ùrachrach a Domhnuill^ 
^S tadadh na ròin air an 'n f heamin,, 
Mor challumj &c« 

Smairg ga nochdigh tu mhirùnn, 

Nuair nach fiochaintigh bu mhaith leat^. 
Nuair a rùfgidli tu an 't arm liobhadh, 

Làn cheann llach ann ^h Ipàrradh, 
Gu f àfadh do namhaid fiamhach, 

Nuair a Ihìneadh tu do gheal-lamh, 
Cha 'b iunneadh fgu 'm be fàth an 'n f liuais^, 
Bhi tarruiag riut fuis gu carroid. 
Mor challum, &c. 


^S gafda thig dhuit cùlidh fgeiUdh, 

Eile agus ofain ghearra, 
Spainteach gheur chùil air do r hruachan, 

Leia an deantar fnmais a gheajrradh, 


C 344 3 

Dagìdh breac agus crios guaila, 

, Ifneaeh thig bho ghual 's o dhaìnair, 

Smairg a chafadh ort le fuathais, 

Nuair chràthadh tu chruaidh lann thanna. 
MQr challum, &c, 

6ad bhidh muir a 'n aite fgoid, 

'B aithne domhfa fear ga caithibh^.. 
Nuair a chiofnuichidh na ròinn, 

Muchadh màra mor a gomhailj, 
Bhi tu 't f hear clis air a *h ùrlar, 

Gu tric a cuir sùgh na bàljaibb, 
Thoimhfe tu troidh is dorn gùiban, 

A mach bho ùrachagan a daraich.. 
Mor challum, &c. 

Tha nto cheift air an duine uafal, 

Dhieras an cruachan fa 'n gleannan,- 
Le ghùnna fnaipe nach diùlta, 

Dh f hagadh ùltach gu'n anam, 
Mur fm is eilid na 'm beann, 

Ga d' rithidh i deann gu h' ealuìbh, 
Bhidh do pheilair air a toir, 

Leis an doirteadh fùil gu talamh, 

M'or challum mor dhu challuni, 

Mor challum mor dhu challum'^^ 
Mor challum mor dhu chailmn, 

Luidh cuìda n mor challum. 

o b: A N 

[ 34i 3 

O R A N gaìfgaìdh feìlgìdh do Bali Bharra le fear 


Ho ro mo run an ^t iiafal, 

Adhtreas fuas rì cruach 'n ard bheann^, 

Ho ro mo runn an H uafal. 


CHAIDH mi leat do n eilan f hiach, 
Mo chaidh bu bheag air miilaj 
Mar mhith u fein 's beul na * firian^ 
Bhidh buinn na frithe fabhailt. 
Ho ro mo, 8cc, 

Chuir u 'n fpainteach air an *t fhorchan^ 
Chaog u an 't Ihuil 's bi fuil an 't fhealgoir^ 
Dhalbh a * ghreaìdh nuair chuala i 'n ùrachair, 
Ach air mo laimh gu an d' fhuirich pairt dbuibU* 
Ho ro mo, 8cc. 

Sin an 'n ùrachaìr a bha fmesrroil^ 
Rinn i tàrrnannacli is tòrrunn, 
Ghluais creigan is mointeach Bharra, 
Chaìdh crith air fearrunn Ghlann ilaonail. 
Ho ro mOy &c. 


Bha mi latha leat air aftar, 
Gun ghùnnadh gun chuilbiiair agùinn^j 
Chunnaic fmn treifag 'bh uain baidnan, 
Mur gu 'm bidh gaifgaich am blàr ann. 
Ho ro mo, &c. 

* His gun. f A fiock of deers. 

t 34^ 3 

Nuaìr a thainig fmii ga'n iunnfaidh, 
Bha'n fo na feìclh ann fa bhùridh, 
Thug iad iunnad 's thug u iunntagh^ ' 

'S bha buidhinn ua flùc cheann Grataich. 
Bq ro 7710, &c. 


Ach air nio laimhfe 's air mo ,phaidir, 
Na faoiUbh gur breug tha agam, 
Seachd daimh on fpian ù na càbbair, 
A mullach an claignaibh àrda, 

//O rO 7710, &c> 


Gu'm be fm a chùUdh eagaij, 
Ri càth a lèinaidh fa pèitaig, 
X>heanadh e a bhògan do creagan, 
^S na cnoic na 'n eabar fo fhaihin. 

A chuìd bha beo gun thàr iad as tiait, 
Aìr an dalladh thuit le fgealpuibh, 
Gun 'd atte an fuihn fo 'n ràfguibhj 
Le flàc bhuiUin bràs a bhàli. 

Lu I N EAG. 
Ho ro mo runn an '/ uafal, 
A dhìreas fuas rì cruach 'n ard hheann^ 
Ho ro mo runn an ^t uafaL 

O R- A -N 

C 347 ] 

ORAN ,^^cz7 le Mac Cailein d' inghein Mhic 
Dhonaill llea, nuair bha e choinhniddh arm DurtY 


MAIR-EANN uainn gu dun nan naomh-gheal 
Aol-chlach ebhinn na'n ftrLith fioun, 
Cuirtibh Ri is cuan na'n glan-traigh, 
'S> e 'rn Bruth ebhin 's banntrachd ann o. 
O ! 's turfach leinne bhi ga t fhagail, 
Aros nan cuach amulach oir;; 
' Mna gad' righeachd;, fa d' mhoìr-mhaifeachd, 
Toirfear uainn Ìe frafaibh deoir o. 
A'm ubhinn ieatfa Bheil-dearg mhalla ? 
Mo riochd f hein uait na d* ghar, 
Mar fbamhailte Bran air ghlan-leug, 
A ghraidh gun aon bhreug riut ni^m fcar o. 
Mi ga d' f heitheamh air frath fean-ckuain, 
Gun iul puirt, gun chal' bhi fo'm, 
Am buinne fairge tonn thair thaobh oirn, 
Clar mo luinge tou'fear uam o. 
Is ebhinn dhuitfe mhàdai bhric o, 
(Mo run riut 's ua li abaire), 
Far an caidil thu gun toìr o, 
A thi nuair nach caidlinnfein o. 
Is ebhinn duit 'n tra luigheas caeh o, 
Abhi caidreadh mnana'n rofg onall ; 
Ge do chuii te mi re croich o, 
Is trudh a nochd iìach mis' a bh' ann o. 


C 348 3 


Gu dun na^m buadh, 
Thoir uamfa ibrnidh no dha, 
Gus an Rioghain fhuairc, 
A chuìich-f hu:ìt f hada giì' broig. 

Guidheams' air Criofd, 
'S a ris ais Peadar 's air Pol, 
Nach raibh mi leat fnite, 
Sios air leabai do'n t frol o. 

Marbh-rann, air Sir Dughal Ach-nambreac. 

?Q Uaigneach a nochd Cathair Dhughaill, 
Cj Chuaidh dunadh re ceol 's re aighir, 
Am bruth fith amluidh ghoruigh, 
Gun feirm, gun choifir gun tathaich. 
Guii chlairfeich ghoinn do'n fhiogh chumhraidhj 
Gun feanchaidh gun f hiHdh leabhaire, 
Gun fhear-dan' ann fa bhruth oudhfirc, 
Gun mhnai bhinn-cheol gun leigh cabhair. 
A DhughaiU oig rahic Dhonnchaidh chhuitich 
^S i do chuis bu mhor r'a h lomradh, 
Bafraich bhan fo gharaich lernabh, 
'S truadh am Bannal ud mud' thimchioU. 


C 349 3 

O R A N a rhin 'm Barì Mac Mhatliain, 'do'n 
larla Thiiabliaich TVvVi' Chlann Chcinneach. 


DEACK flainte 'nlarla thuathaich, 
A thrial ^n de air chuaiotin 'bh uain^ 
1^€ fgiopa laidair luafgarràch; 

Nach pileadh càs na fuathas iad, 
Muir gaireach air gach guallain dhith, 

Air clar do lùingeadh luaithe, 
Ghabh mi cead dhiot is huair mi an't or. 

€ru cumadh Dia bho bhaoghail u, 

Bho charraid cuain 's bho chaolannuibh, 
Bho cbarraìg fh uair gun chaomhalachd, 

Seachd beannaclid tuadh is daonachd dhuitj 
Buaidh làrach'fe do ihaoghail ort, 
Fhir ghaoil gu 't f haicin beo. 

Gur gaoth a deas a 'dhèìthiiì dhuit, 

Gun cliruas gun tais a Iheidigh ri, 
Fear bearta beach<lail geurohuifeach, 

Gu fanntach bras neimh eifleannach, 
Bhi fuafglaidh pailtais eadach dhith, 

Ga bhreidagh air gach bord. 
Gun nìfinn gniorah do ftiuratair, 

Fear ciumhneach cialach curamacH, 
'Gh ainnechidh fiamJi a chulanach, 

A charridh frian ri curfareachd, 
Mu "m briftidh trìan a chuirnean orra^ 

A mhuchaidh i fo a bord. 
Tfnear eolais laidàir fraorcach, 

Deas labhrach gaireach gleorach^ 

VoL. L Q % Miwi 

L 350 1 

Mìnn chinnteach feolta faoidhineacb, 

Crann * geatha 'na M laimh aodhairtach, 
Mac Samhaii rafg mhic fraoirc. 
Sud mar thaoghin dhuit na feoid. 
Mo chaidh tu nììnn thar chusintenoinn, 

Air darach naomh a ghluaifìdh tu, 
Fir bhaiUe faoir a 'dh fhuaigheas i, 

Bigh barrantas dhaoine uaifla leat, 
Bigh beannach bochd is tua dhuit, 

Cha 'n eagal baodhail fuadaich dhuibh, 
Bigh Dia ma 'n cuairt gad fheol. 

Mo fheol u barc air fairge uain, 

U fein 'sdo chornail Calamanach, 
Thuaii' clù 'n cuirt na 'n Alabtnnach, 

Gur 'h ioramad tùrnn a dhearbhadh leat, 
Be fùd an leoghùnn ainmhoil, 

Bu mhor feanachas air gachl)ord. 
Gur taghadh calla dhinfinn dhuit, 

^N dèidh na marra fiphortaich, 
U thighin gu fàllain firineach, 

Do ftoirnamha bho lÌHngantuibh, 
Bithidh rofail gheala teinntinnin, 

Aig fìr 's aig mhna 's toilintinn orra, 
l\ì linn 'u theachd go ^n cors. 

Gur 'h iommad frùthan iìrinneach, 

Tha 'n liiinntinin a 'tOiiphortaicli, 
Th triath na hearra dileasdhuit, 

Le 'n confpainn fhearroil innfganach, 
A Loclilan thig na milte, 

Air chuan fgith gu teach mhic Lecd. 

*' J pole. 


C 351 1 


Nuaìr crunneachas na failcach leat, 

-'S do chinneadn neartmhor tabhachtach, 
Bidh mirre 'fclùich is gairreachin, 

Sa'n ionnad ann fa 'a tharlaibh fibh^ 
Cha 'n iunnadh u bhi ardanach, 

Sa hudhead f ìon fhuile alluenn, 
That cairdeach ga do phòr. 
Bigh Tormaid og na iliubhail leat, 

liol Leod na roifail iuimmeach, 
Fhir ftoita chomhnart Ihuichtaidh, 

Bigh òl gu leoir nam fuidheadh dhaibh^ 
Bigh iìon is beoir le fubhachas, 

Air piofaibh bùidh do 'n òr« 

I R.R A M a rinn te ga leannan ^ndetdh^' dho hean 
eìlls a p^fa^ 


SE mo rùnn do chùl boidheach, 
Lium bu deonnach bhidh 't f haicin, 
Cas a dhlreadh a mhùUach, 
'S do ghunnadh fo 'tachlais, 

Bhìg am boc as an 'n f hireach, ;; 

Air do Q-hileadh tighin dàchaidhe 

IV. - 

Bhigh an ruadhag fa ghlaoich, 
Aig mo ghaolfa na bhreachan, - ^ 

Thig ort aorc bhreac riomhach^ 
Sreing do 't fioda ga fafdB, 

Gg2 "^I. 

C 35^ 1 


Agus pathair inhaìth phioftal,, 
Air chrias na'in bàll daite. 

Stii rith an daiinh mullaich, 
Shilleadh fuil gu gle fhrafach. 

Smaitli ihig boinaid mhaith dhù ghormi. 
Air cul a 'n fhuilt chleacich, 


Agus cGta do 'n aedach, 
Chomh daor 's ta a fafunn. 


Gxir mhaith thig dhuit leine, 
Fo eile far, bhreacan. 

Sin is triuthas math lìa ghorm^. 
Air fhkradh mo *d chafan, 

Brog bhlleach gun chuag orra, 
Cha bu ihuarach cur bhalt ri. 

Agus gartanan riomhach, 
Be mo mhian bhi gan pafgadh, 

Se do ghruaidh bu ghlan rutha, 
Mar ùbhal na flaite. 

Se do dheud 'b fhearr fnaighe, 
Mac Samhail na c*ilce. 

Beul mheachair air uachar, 
Bho neimh bhruileanach focal. 

Bha do chairdeas gu direach, 
Ris na Rioghridh bh' air fafunn* 


C 353 1 


IVCar a deacha mi mcarrachd,: 

Gur acarra u fhiol alpain. c 

'Sgur carra u chlann Domhnuìl, ^ 

Luch na roifaìl 's na brattach. 
Gur carra u Mhac Dhùghail^. 
Bho thÙF na cloch fnaite. 

Gur carra u 'n larla Ileach^ 
Bhunneadh ciois ann fna baitail. 
Gur carra u Mhac Coinneach, 
Bho nar 'h eiUànnaìnuibh faridng. 
'S guìrridh mife gad th* ihlòinneadhj: 
Luim 15 comadh mar thachair, 
Bho 'n la theachin u an 'n fhaothail^. 
'S nach do thaothail u 'm fhaÌGÌn. 
Tha do ghaol aig mnai eile, 
Comadh a 'n ceillin f hein ^ra f hocali 
O 'n là chuir u do chul rium, 
Tha fuil bhruitfo 'm aifneàdh. 
O 'n la chuir u an *t flmuim ruithin^^ 
Gur tric fnithe air mo rafgaibh. 
Ach do bhean o nach f ù i, , 
Guir ga dùchas i dhachaidh. 
Luighed maoidin òc rhòllais, . 
Chiochaa corrach is fhuilt chleachich. . 

G g,3. XX2SÌ. 

r 35'4 i 

Eeis 'm bu mheannach bidh 'n deidh ort, 
Là feilidh fo clàchan. 

ORAN do mhac Dhonchaidh Inneraugh, Air 
fonn, Oran Muirt Glenna-comhan. 


GUR mifc 'th air mo lagadh, 
'S mì comhaid na faichaidh ud thall^ 
'S nach d' fhuair mr mar chleachd mi, 

Duaine uaifìaidh ga 'm ghlacbail air laimh ^ 
A dheadh mhic Dhonachaidh nam brattach, 

Thuair clù-ann am pailtais thar cha ich, 
Gur a buan lium do chadal, 

'S tu gun ghluafaid bho mh.aduìn dìmairt. 

'S oìc lìum aobhar do cheile, 

'S i na liughaidh fo eiflain gach là, 
Mu chreodhe na feile, 

Nach do ghlac bonn do 'n eacoir mar ghna p 
Mhic aii fhir bu mhaith aolìa, 

Choiiin chu nam carraid na'm blàr, 
Gheìbhtidh clarfach nad thalla, 

Ceol piobadh agus fàrrum air chlar. 
Nuair a bhith tu a "s tigh ofda, 

S do chairdin a 'd choir mar bu du^ll,- 
Ard cheannais a mhoid u, 

A cùmai) cothrcm is coir ris an tua ; 
Clia bann ri togail dhuibh ùladh, 

Dhait feii] a cuir chuinneachidh fuas, 
-'Siionmhor fear a bha tùrfach, 

Nam do thogail air ghiulan an 'tihluaidh 


£ 355 3 


Na mo ghunnadh na claimhv 

So ^dh f hagadh tù lùidhe gii 'n deo, 
Gur ^h iomadh òg gafda, 

So 'dh eiridh amach air do thoìr, 
Gu 'm bidhtogail air mhartaibh, 

Agus iumain air chreachaìbh gu leoir, 
Siomadh mac bhigh gan athair, 

Agus bean gu*^n fhear tìghe fo bhrònn. 
Ge be ga*m 'b aithne do flieanchos, 

Gur iionmhor do ranntaigh 's gur pailt,. 
Gur cairdeach u Dhomnuill, 

Ga'n raibh còrr is lèth alba fo fmachdy. 
Sin 's do oìdhre dhùnn-Tùilm u, 

Sàr mhareach m cùrfannadh bràs, 
Gur a odha u do Dhubhail, 

Rinn caimp aig an Rutigh le feachd, 
^S cara u Ridrigh abheallich, 

'Stric choifm baaidh charram le arm, 
Do dh'fhuil dirach mhic calean, 

A fhlioc diarmid bha tamul Gn fhraing,., 
Cha duair fibh riomh fganaiì, 

Ga bu mhian hbh bhi n carraìd na lann, 
Ri th'am togbhal do lcacidh, 
t Shonmhor uaifhn bha mifneach air chale« 

VII , 
Gur th'iomadh fuil phriofail, 

Bha air focadh fioladh ud ghruaidh, 
Scar u dhonachigh nan caifteal, 

Mhac Intofeaeh tha maich 's taobh tuath^ . 
'S do mhac Choinnich chinntaile, 

So bhearidh do bhardibh an duais, 
Mh'oror dru ì adìch g.illach, 

Bha fid dhuit na charaid da uair, 

• vrii^ 

r 35^ 3 


B'heiridh oidhre Lochabaìi*, 

Ann ad taobhar le brattrch 's bu choirr, 
Tighearna og Lochnaneala, 

Mac Innis bho charraig no feòl, 
Mac Dhonachigh a ghlinna, 

Ceaiin feodhnadh na giHan gu oil^ 
Sumadh larla is fear ferrun, 

Bhithidh a p;urachadh tfhaiHdh ri'm beo. 
Mhic an fhir bho bunnaidh, 

Bho gharradh na n abhail 's nam pear, 
For an taoghladh luchd rathaid^ . 

Sa faidh iad aighair nan teud, 
Nam na cornn ga cuir feachad, 

Bighdo cboillinaÌF lafadh do cheiry 
Thanig creach orin bho n'urradh, • 

Gur o deachdargo furrach id dheidh* 
Bha fm gorrach nar baroil, 

Nuair tha fm gad ghearan cho mor, 
^S gur thea ard Riodh nun aingal, 

Ghaibh luibhairt nar barronta floidh^, 
Gu eibhnais 's gu aighair, 

Bhi ga eifteachd na chathair le gloir, 
Gu gleadhidh Dia gun Giileaibuig, 

As do dheodaidh gur feafibh fa coir, 
Gur thea abhaìr mu chaonidh, 

Na gh*aifaig na daoine air tfhail, 
U bhi n cruige an ard Chattain, 

Gun mo dhuU ri theachd dhachedh. gu bratby^ 
Thir a leabh a 's foifgeol, 

So bheiridh as tuegfe du chaieh, 
Gum bo treun an cuil neart u, 

^Slionar faidh a bha g;' achdan dobhais 


C 357 ] 

O R A N do Shir Ebbhona Camron^ 


50 TIOM dhomh.dufgadh a'm chadal^ 
>3 Cha do mhù fud air 'm aigne, 
*S mi bhi bruadar mun ghaifgach, 

G'm bti dualchas Lochabar a'n coir.. 
Slat gun ghathan an garadh, 

Cha bu chrionach bhon d fhas u, 
Ach craobh dhlreach a b ardigh, 

Dhiult u fiochaint od namhaid, 
A Laoch cha 'b f hiach leat gu. naichaidh tu choir^ 

Nuair a chiteadh do brattach> 

Sin 's do phiob air an fhaich^^ 
Gu'm bu lionmhor og maifeach, 

Redchadh dian leat gun ghealltach, 
Eidir crioch Dhochanaficb, 

Agus Ihios bùnn Lochabar, 
Braidh Loch lala leat 's loch-aìrcaig; *n f heolr., 

Nam goirm do chrois taradh, 

'S ILonrahor cùrridh treun laidairi, 
Eidir caolas mhic Fhidrig^ 

Agus leitir mhic Mhartain> 
A Ghlacadh lann fpainteach, 

Is bidh fgiath mhm dearg air gaircTm gach feod 
No fir uafal dheas fhlathail, 

Bu mthaith fnuadh ri droch latha, 
Bu neimh dhibhdh ar gabhail, 

Fhuair (ibh claoidh leis a chlaìmh, 

C 358 ] 

Cha bu leir dhomh air lamhailt, 

Ann a 'n Albain ri fhaithain, 
Bon a 'dh fhalibh Clann a Leathan na'n frol. 

Na fir achiimneach ghlefda, 

Shunnteach aigeanach fpeifoil, 
Cha ba ghealhachd a leabh fibh, 

Latha Batail na n ceudan, 
Gu mu lionmhoff corp gle gheal, 

Bha na lùidheadh gun eiridh, ^ 
Le faobhar fgateach na peur lann cruaidh gorm« 

Riogh mhor bi ad chùl talche, 

Air fgiath ùr na fear ^afda, 
Chaidh a nunn air chuan f arfaìng, 

Sar fciopair neimh lappach, 
Gu *n tileadh Dia u gu 't aitim, 

Oig phriofail gU'm b' aite Uum a ghloìi;. 



T Pv A N S L A T I O N S 



The Aged Bard's JVìJJj, [P. i,j 

FROM this Poem it may eaGly be perceived 
that ihe dodrines of Chriiiianity were un- 
known to the Poet. The Elyfium of Bards 
upon Ardven, thc departure of thc Poet's ftade 
to the hall of Ollìan and Daol, his lafl wifh of 
laying by his fìde a harp, a ihell full of hquor, 
and liis anceflors' iliield, are incompatible with 
the Chriflian notion of a future ftate. 

IVom the Poem itfeìf it is evident, that the 
Bard who compofed it hved in times later than 
thofe of Oilìan, and at a period when tbe man- 
ners of the Caledonians had undergone a coniide- 
rable change. 

In OjTian's Poerns there Ìs not a pafTage 
which alludes to tbe paiioral flate. Hunting and 
W3r were the fole occupations of Fingal and his 
people. The art of taming cattie was not cultì- 
vated in the days of Olììaii ; the pafloral hfe was. 


E 3«° ] 

imknown to liim, Our aged Bard, liowever, 
was acquainted with pHftoral life, he hved in that 
llate of fociety, v/hich raany Poets have, or rather 
tìught to have made the fubje^t of that fpecies of 
Poetry denominated PaftoraL 

Many Poets and Critics feem to diftinguilh the 
paftoral from every other fpecies of poetry, in a 
particular manner. They entertahi a notion 
ihat this fpecies of poetry never had exiftence in 
paftoral Hfe, but that it is a pifture of the golden 
age, as fancied by Poets hving in a civilized ftate 
of fociety, and defcribing what may be fuppofed 
-to have exifted, rather than what had adtualJy 
exifted : So that in paftoral poetry, fhepherds are 
not tò be defcribed as fhepherds at this day really 
are, but as they may be conceived to have been. 
This notion does not feem to be altogether juft. 

In times when there is great difparity in the 
coBditions of men, when mankind are denomina- 
ted high or low, great or fmall, elevated or mean, 
according to the abundance or fcantinefs of their 
wealth, when notions of fuperiority and inferio- 
rity arifing from fuch fource, are conftantly in- 
culcated and fìrmly eftabhlhed ; there are ranged 
on the fide of wealth, haughtinefs, vanity, and 
pride ; on the fide of poverty, meannefs, fervìlity, 
and contempt, fertile fources of corruption ; and 
fure prognoftics of the decay of thofe feehngs and 
fentiments which truly ennoble tlie human mind, 
and dignify men. 

In this ftate, the condition cf a lliepherd is low 
and defpicable. His education is fuited to tbe 
meannefs of bis condition, his manner of life is un- 
favourable to the exertions of gencroUs atfe^lions, 
and his own confcioufners of tlie contemptiblenefs 
ef hts own fituatkm; all confpire to diftrefs hJs 


C 3^' 3 

fpirlt, and to humble his coiiceptions : So lar theti 
the notion of the critics feem to be weli founded, 
But the propofition, that a paftoral people never 
produced paftoral poetry, or that this fpecies of 
poetry has ordy exiiled iii civilized times, feems 
to have been raihly advanced. 

In thofe limes when the occupaiioiis of fociety 
are paftoral, the chief care of the tribe is direfLed 
towards the prefervation of their herds and fioclcs ; 
their objed is in ìts nature fimple, and their duty 
is eafily performed ; their care is not embittered 
by thofe innumerable anxieties and fearful appre- 
henfions produced by the viciilitudes to Vv'hich the 
great and compHcated machiiie of civilized fociety 
is hable. 

In that ftate of fociety where the goods of for- 
tune ai'e infinitely divided, and where every ìndU • 
viduaì exerts his indufiry and ingenuity to appro- 
priate to himielf as great aihare of the generalmafs 
as he can draw wiihin the vortex of his power, 
mankind are really and eiFentially v/aging perpe- 
tual W3r with each other. Such a ftate is furely 
unfavourable to the exertions of the amiable af- 
feclions of the mind; it is difiìcuk for the noble ef- 
fuflons of poetical fancy to preferve their purity, 
and flow uncontaminated by the influence of vì- 
tioustaRe : Formofum pafior Corydo'ri ardelat Alexìn^ 
The early ft.ites of fociety are highly favourable 
to the exertion of noble and generous adtions. 
While the goods of fortune are enjoyed in com* 
mon; while the manner of life, the education and 
occupation of each individual are upon a levcl; 
while men know no other diftinftiòne but thofe 
derived fi-om perfonal quaìifìcations^ the affedions 
of the foul will appear m their native dignity, 
The humdn mind is not yet bound iip in the fèt- 
VoL. I. fifi 'ters 

E 3^2 3 " , 

ters which the vices of civihzed fociety have frain- 
ed for it : it is not borne down by thofe iron chains, 
which the eftabhfliment of property, and its un- 
equal divifion, have fixed upon it; confcious of no 
ties but thofe of nature, it difplays its afFedions 
with freedom, its generous efFuflons flow in a full 
and clear ftream. 

Our aged bard exhibits tender fcenes ; he de- 
fcribes happy fituations ; he feels the beauties of 
nature, and he expreffes his feehngs in poetical 
numbers ; his flile is nervous, his manntr chafle ; 
his fancy wears the native garb of purity and fim- 
phcity, and true tafte will recognize his compofl- 
tion as the genuine ofFspringof nature. 

The poet has enumerated thofe rural occupa- 
tions which aiForded him dehght in the vigour of • 
life; he has arranged and drawn forth to view ru- 
ral objefe, attended by thofe circumflances which 
had made the moft pleafant imprefhons upon his 
mind ; and it is evident that he washighly fenfible 
of the beauties of nature, and capable of thofe de- 
hcate flrokes of fancy, which are the teft cf poeti- 
cal merit — Pafloral poetry mufl be confìned to 
rural imagery ; in this view, the poem before us 
is paftoral. But whatever name it may merit, 
or under whatever clafs of poetical compofi- 
tion it is to be ranked, it ìs a curious and 
valuable rehd of antiquity. It proves that men 
leading a paftoral hfe are capable of feehng the 
moft dehcate fentiments of the raind, and of exert- 
ing the beft afFedions of the heart : it is valuable, 
as it proves that, pofterior to the times of Ofhan, 
after theCaledonianshad acquired the art of taming 
cattlc, the Chriflìari religion was not yet eflablifh- 
ed among them. It further coniirms, that it was 
ihc notion of the Calcdonians^ that the foul was 

C 3^3 3 

an airy fubftance, wliicli lived in a feparate ftate of 
exiftence from the body ;■ and that it enjoyed, in the 
regionofthe clouds, thofe agreeable occupations 
which gave it pleafure upon earth. 

T R A N S L A. T I O N. 

OPLACE me near the brooks, v/hich fiowly 
move with gentle ftcps; under the Ihade of 
the Ihooting branches lay my head, and be thou, 
O Sun, in kindnefs with me. 
At eafe lay my fide on the grafs, upon the bank 
of flowers and foft zephyrs — my feet bathed in 
the wandring {Iream that flowly winds along the 

Let the primrofe pale, of grateful hue, and the 
little daify furround my mount, greeneft when. 
bedewed ; my hand gently inclined, and the St 
John's-wort at my ear in its freihnefs. 
Say, fmce my eye has failed, O wind, where does 
the reed refide with its mournful found ? by its 
fide the little fiilies, whofe wings never felt the 
wind's foft breath, maintain their fportive con- 



Along the lofty fidcs òf my Vailey, let there h&' 
bendìng bonghs clad in blolfom, and the children 
of the bufhes making the aged rocks re-echo 
their fongs of love. 


Be thoa by the fummits of the mountains, the 

mournful tale of thy love in thy mouth, O 

fwan, who has travelled from the land of 

Hh2 VIL 

C -3^4 3 

waves, and may I liften to thy mufic in thc 
heip;hts of heaven. 


Let the frefh fountaln buril with hollow murmur 
f; om the ivy covered rock, and let the fon of 
the rock * re-echo every muric that ìs heard by 
the iide of the hoarfe foundinp: wave. 

Let the voice of the round hillocks and extended 
heaths re-echo the pleafant noife of the joyous 
hcrd, then Ihail a thcufand lowings be heardall 


Poured on the wing of the gentle breeze, let the 
pleafant voice of lambs come to my ear ; then; 
vhen the rnother flock hear their young, they 
run towards them, anfweriog to their call. 

L et the friiking of calves be in my view, by the 
ilde of a ilream, or upon the declivity of a hill ; 
and let the wanton kid, tired of its gambols^ reft 
with its innocence cn my bofom. 

O. my foul, behold the beautiful young virgin un- 
der the iliade of the oak, kingof the foreft ! her 
fnowy hand half hid in golden locks fupports her 
liead, and her mildly roUing eye is towards the 
youth of her love. 


Ile fing£ by her fide— -She is filent. Her heart 
pants, and fwims in his muiìc ; love iiies from 
eye to eye, deers itop their courfe on the ex- 
tended heath. 

Now the found has ceafed; her fmooth white breaft 
heaves to the breail of her love, and her hps, 
* HalL freiJi 


r sfs I 

frefli as the untainted rofe, are prefied clofe to 
the lips of her love. 

Happìnefs without end to the gentle pair who have 
awaked in my foul a gleam of that happy joy 
that Ihall not rcturn ! Happinefs to thy foul^ 
lovely virgin of the curhng locks ! 

iet mehear the hunter's fìep, with thefoundof 
his darts and the noife of his dogs, upon the wide 
extended heaths ; then youth fnall beara on my 
cheek, when the voice of hunting the deer fhall 

Tiie marrow of my bones fiiall awake v\^hen I hear 
the noife of horns, of dogs, and of bow-ftrings ; 
and whcn the cry is heard, The Jìag ìs fallen^ 
my heels leap in joy along the heights of the - 


Then raethinks I fee t^'e hound who attended me 
early and late ; the hills whìch I was fond of 
haunting, and the rocks that v/ere wont to re- 
echo thelofty hoi'n. 


1 fee the cave that often hofpitahly . received 
ourftepsfrom night; chearfulnefs awaked at the 
Y/armth of her trees, and in thè joys of her 
cups there was much mirth. 

There the fmoke of the feaft of deer arofe ; our 
drink from Treig*, and the wave our mu(ìc • tho' 
ghofts fhould jfhriek, and moUntains roar, rechn= 
ed in the cave undifturbed wàs our reft. 

H h 3 XX. 

^ A River. 

C 3^^ 3 

i fee Scur-eìlt upon the fide of tlie vallèy, where 
the cuckow firfl raifes her foft voice ; and the 
beautiful gr^en hill of the thoufand firs, of herbs, 
ofroes, artd of elks. 


1 fee the lake ofthe woody ifle, and the mountain 
afh bending over the wave. 


* * * * * * * 


I fee Beìnard of beautiful curve, chief of a thou- 
fand hills ; the dreams of ftags are in her locks, 
hèr head is the bed of clouds. 
Haft thoH forfaken me, happy dream ? Return yet 
— one littie glimpfe return : Thou wilt not hear 
me, alas ! I am fad. O mountains of my love, 
farewel ì 

Adieu, fvveet companions of my youth, and beau- 
tiful virgins, adieu. I cannot fee you : Yours 
is the joy of funimer, my winter is everlafting. 
O place me before the fun at noon, under the 
ihade, upon the clover and the daify, whcre the 
elk does pafs. WiU the dreams of youth ap- 
proach me ? 

Let a harp and a brimful fhell be by my flde, and 
the fiiield that covered my forefathers in battle. 
Open the hall where Oflìan and Daol refiide, 
The Evening wiU come, and the bard fliall be 
no more, 


C s^; 3 


But ah! before ic comes. a little v/hllè before my 
fhade departs to the refidciicè of bards upoii 
Ardven, from whence there is no return, give 
me the harp and the Ihell for the road, and 
then, my beloved harp and Ihell, then farewel ì 

^/2 ODE /0 MAY. [Page 200.] 


AT the earlieft dawn of morn, while the bufhes 
are dropping with dew, while the day is clear- 
ing up, let us, from this low vale, make the plea- 
fing voice of the pipe be heard, and make the 
echoes of the rocks anfwer to the chearful notes, 
LeL the frefh bufliy birch breath its fweet odours , 
on the ftony heaps, and its leaves, wet with the 
mìft of the morning, glitter with the beams of 
the fun. 

The buds of the branchy beech fprout out in the 
mifts of May, the month favourable to the en= 
creafe of the herd ; their udders flow with milk, 
gaiety and love fpread through the herd. 

Let the verdure quickly fpread over all the lldrts 
of every fecret grove. Let the juice afcend, 
twifting through the veins of the loweft fhrubs^ 
tiU they fend fòrth muhitudes of blolToms. 
Againft the evening the cuckow and the mavis 
fliall utter their notes from the bulhes. This 


t j6g ] 

cliarmìng moRth bluflies with a variety of kues^ 
drcps with dew, and is fw^eet as the rofes he 
breeds in hìs bsfom. 


On every place that was unfightly before, he 
fpreads an undefiled garment, Ke banìihes the 
froft with all its army of fnows from the furly 
tops of the higheft mountains ; and frightened 
at the warmer looks of the fun, every fpot flies 
from the face of the Iky. 

ThJs month clothes the earth witb herbs and 
and flowers, the trees with leaves and blofibms ; 
defcending dews and follering Ihowers drop fat- 
nefs on the plain. 


The cluitering bees fwarm over the fìeld, and ga- 
ther honey from every bloflbm^ ali earth is 
cloathed in its gayefl: apparel. 

SooB as the fun gilds the pinnacles of the moun- 
tains, the early joy begins ; the birds of various 
hues and tuneful voices, chearful and gay, pour 
forth their notes cn every fprig, in every valley, 
no diflbnance to difl:urb the choral band, 

When the evening defcends, again the mufic be- 
gins, the new-born fprouts refound with the 
pleafmg fweet voiced ccncert that fvviftly runs 
through all the various changes of mufic, a mu- 
fic not to be furpafled by the moft fìnilhed in- 
fliument that artifts can form. 

Even the diminutive wren, fprightly, brìik^ and 
hvely, joins in the general joy of the woods, 
and hails the moi'ning with his fweet IhriU notes, 


C 369 I 

and tlie redbreaft fports in tlie branches over- 


See the goldlìnch on a bare branch of the blafted 
oak fìrain every mufde, and pour his notes. 
from the fkirt of the hill^ quick and hvely, an- 
fwering to the various ftops of the pipe. 

The moft unculdvated wilds breathe a flavour hke 
the fmell of the vintage. Now the pipe chears 
iny heart, from below the flia-de of yon talì- 
ftemmed tree, when the maids gayly advance 
to draw the milk irom the folded cattle. 

Hardby, the ftiapely falmon. with his fuver fcales^ 
and oary fins, fwiftly cleave s the watcrS; ghtter- 
ing as he moves along, then ilants, and leaps^ 
and fnaps the unwary fiy. 

Soft and funny, flowing with milk, fummer ad- 

V \nces over the fenile flowery piains ; the wild 

dser rejoice in the woods, and the fwain is en- 

riched with the increafe of his herds and fìocks. 


See the tender younglings of the herd of varjous 
hues, fearful, ftarting at every noife, wantoi;). 
and wìld; they gayly fport on the green, then 
feparate, and fw3^tly anfwer to the call of the 


O thou fweet prirarofe, that with thy pleafmg hue 
fraileft fo fweetly on the fide of the hill, while 
other flowers are yet hidden, thou art the ear- 
lìeft jewel that glitters on the brows of the 


C 370 ì 

JvPLEOD's LAMENT. [Page 27.] 


NOW, folitary with the deep found of ocean 
in my ears, v.?hat change from what I wont 
to be in former times ? 
Then the pipe claimed the vidory over all forts of 
mufic, whea Patrick*s fìnger guided the ftops. 

Woe to him that puts his confìdence in a world 
that is fubjetì: to moll wonderful changes ! 
They are tnore uncertain than the fall of dews, or 
Ihowers in a xnorning of May.- 
Never have I feen, under the fun, a man that 
could not apply this to himfelf. 
Bear this from me to the hall where once the 
chearful cup went round, where-thofe that are 
now fad wont to refort. 
To the hofpitable houfe and ftately halls, where 
once with joy I raifed the chearful fong. 
Sir^NormanJ from the Norwegìan ihore, early ele« 
gance attended all thy paths. 
Where are thy chearful halls and hofpitable wel- 
come ? Now thou art for ever inclofec! in the 
rUent grave. 


C 37^ 3 

The fons of mufic fhall long remember, and 
mark the dome where met the beft of friends. 


When I faw thy form, lovely was thy blooming 

cheek under the clailring ringlets of thy yellow 


Thy manners like tby perfon, ftraight and ftrong, 

thy breaft never harbour'd any envy nor un- 

becoming thought. 


No other chief excelled in nobility of defcent the 
race of Roderick, renown'd in arms. 
No ornanients were to be found in a prince or 
hero^ that did nct adorn the perfon of my 


In ftrength and fwiftnefs, in merit, and its fame, 

in hofpitality and modeft grace. 


In adion, and in hardy deeds, in weakh, in beau- 

ty and graceful meio. 

In earneftnefs to learn, and in exceliing in noble- 
nefs of manners. 

Thy tuneful ftrìng anfwered to thy foags of 
heroes ; nature hid no part ©f icnowledge frora 

'Twas here the faying was well applicd, The 
faireft fruit upon the talleft tree. 


I 3/2 3 


T\>l*LeGd, my ìoveì was a man renowif d, nor dì(ì 
the heroes of knìghthood begin in him, 
Thy race was known, when fa6i:ions fhook tlie 
throne of pioes Charles. 
Trom Lochlane fprung the hardy race, defcen- 
dants of the royai Magnus. 

J D R E A M. [P. 132] 


ON Mondày laft I fell afleep on a green hill, 
by the fliore of the fea, and faw in a 
dream a beantiful maid dreiTed in a party-co- 
"loured^arment, and addrcffed her with mild 
w^ords : Lovely maid with the flow rolhng ey€ ! 
I wonder that you are thus alone in this wild 
folitary glen. She anfwered me with a voice 
fweet as the Poet's fong — Another nymph is 
by my fide, and no youtti yet can boafì: he 
gained our love. 

I gazed on them ; fuch a pair as nature never 
formed before ! My eyes were dazzled with the 
fight— Theii eyes were bhie, the rofe bluihed 
in their cheeks, and the brighteft gold yielded 
to the colour of their yell®w locks — They 
'ftole my heart, Vvhile, with a look full of grace, 
they betrayed me into love. — Their eyes, their 
Ihape, their bofoms whiter than the feathers 
of the fwan, their graceful ftep and moving air, 


C 373 3 

wliere envy-s felf could find notiiing to blame, 
màde me cry wìth wonder, Are you here, god- 
defs defcended from the Iky. — No, anfwered 
fhe, with moft engagìng fmìles, I am the maid 
of the hiU of ftorms, daughter of Heftor of the 
golden cup — She is Flora of the flowery moun- 
tain, hill of the king, where {butìds the highell 
voice of mufic. 

Defcnptìon o/ Cuthullin*s Sword. 

HE feiz'd his fwordj thick, broad, aad long, 
Well forg'd, well hammer'd^ temp^rM 
Foliih'd, of pureÌ: metal made 5 
Like lightnìng blaz'd the fhining blade 5 
Jagg'd like a faw, it tore, and hew'd, 
InurM to flaughter, blood embruM ; 
Dire horror,'and deftrudtive fate, 
On the fell edge attentive wait ; 
^Twas certain death, one blow to feel, 
Strength withering, life devouring fl:eel % • 
Pveà valiant foe? ftruck at the fight, 
^ JDurft hope no fafety but from flight ; 
Their ranks wide fcattering all abroad, 
From hill to hiU the hero ftrode. 






ìs ' -^lpt'